Współczesność

Antytektonika – architektura społeczeństwa informacyjnego

Jan Słyk

Streszczenie

Esej Antytektonika: poezja wirtualnosci Mitchella (1998) tworzy podwaliny nowej teorii. Podważa sens kontynuacji rozważań na gruncie tektoniki architektonicznej promowanej przez Kennetha Framptona (2007). Kluczowe pojęcia opisu budowli zaczerpnięte z wywodu Sempera (1951), takie jak: fundament, wnętrze, struktura, detal, tracą rację bytu w niegrawitacyjnym środowisku. Jak zauważa Mitchell: „Less is more Miesa van de Rohe wyostrza się w wirtualnej rzeczywistości do anorektycznego ekstremum”. Antytektoniczny wywód operuje zestawami antonimów: materialność – wirtualność, realizacja – zaprogramowanie, rzemiosło – CAD/CAM, lokalność – globalność, fasada – interfejs, tektonika – elektronika.

Coraz silniej głoszony jest obecnie pogląd odrywający nowe zjawiska w architekturze od tradycji dwudziestowiecznej. Autor poddaje refleksji relacje teorii zmiany paradygmatu i wybranych projektów współczesnych budowli. Chciałby dociec, czy między dziewiętnastowieczną tektonika i antytektoniką przyszłości odnaleźć można wątek ciągłości.

Dla lepszego wyjaśnienia zagadnień wpływu technologii informacyjnej na kształtowanie przestrzeni dokonano zestawienia myśli Mitchella z pracami Lwa Manovicha. Kryteria, które służą opisaniu nowych mediów – głównie w obrębie sztuk plastycznych i muzyki – wydają się adekwatne dla interpretacji architektonicznej. Zmiany w technice i języku wyrażania, niezależnie od rodzaju działalności artystycznej, zawierają pierwiastki wspólne. Koncepcja Manovicha definiująca pięć obszarów wyróżniających sztukę tworzoną przy użyciu komputerów wydaje się dobrym narzędziem do interpretacji architektury antytektonicznej.

Podgląd pełnego artykułu jest możliwy wyłącznie na większych ekranach.