Dziedzictwo

Architektura monastyczna w kulturze – zespół klasztorny jako specyficzny typ architektury sakralnej na przykładzie klasztorów zakonu kanoników regularnych św. Augustyna na Śląsku

Małgorzata Doroz-Turek

Streszczenie

W artykule przedstawiono znaczenie architektury monastycznej w kulturze na podstawie części zamykającej pracę doktorską pt. Średniowieczna architektura klasztorna kanoników regularnych św. Augustyna na Śląsku, napisanej na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej (pod kierunkiem prof. Ewy Łużynieckiej). Świadectwo dorobku kulturowego ukazano na tle zespołów klasztornych kanoników regularnych św. Augustyna na Śląsku i wyników badań architektonicznych spisanych w oparciu o wyniki prac badawczych w latach 2003–2008 na czterech założeniach.

Zachowane założenia klasztorne są wytworem ludzkim składającym się na krajobraz kulturowy, który przechowuje świadectwo działalności jego dawnych mieszkańców. Obiekty klasztorne które przetrwały wieki, jako materialny dorobek społeczeństwa będący znakiem tożsamości danego regionu, zostały wpisane do rejestru zabytków i są pod opieką Miejskiego albo Wojewódzkiego konserwatora zabytków w celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony. Na zlecenie konserwatora zabytków bądź w ramach autorskich prac są wykonywane badania wraz z inwentaryzacyjnymi rysunkami budowli i ich fragmentów, mające na celu udokumentowanie znajdujących się w różnej kondycji obiektów czy pozostałości po nich. Wykonywane podczas badania historii założeń architektonicznych, drobiazgowe pomiary i rysunki, np. detali architektonicznych i ich datowanie są podstawą do analiz innych obiektów. Oprócz tego dokumentacja pomiarowa jest czasami po wielu latach jedyną pozostałością odkrywanych elementów i w odróżnieniu od zmienianych niekiedy rekonstrukcji jest elementem stałym opracowania naukowego. Wykonane inwentaryzacje mogą być także w przyszłości podstawą projektów konserwatorskich oraz wszelkich prac rewaloryzacyjnych prowadzonych na terenie klasztorów.

Podgląd pełnego artykułu jest możliwy wyłącznie na większych ekranach.