Dach nacz贸艂kowy i czterospadowy z attyk膮 w miastach dolno艣l膮skich w pocz膮tkach panowania pruskiego. Usystematyzowanie przepis贸w przeciwpo偶arowych a forma dach贸w

Bogna Ludwig

doi:10.37190/arc230401

Streszczenie

W miastach 艣l膮skich, przede wszystkim z Przedg贸rza Sudeckiego i kotlin sudeckich, w 2. po艂owie XVIII w. zacz臋to powszechnie stosowa膰 dachy nacz贸艂kowe i czterospadowe. Wraz z nimi pojawi艂y si臋 p贸藕nobarokowe zwie艅czenia kamienic. Po艂膮czy艂y dekoracj臋 niskiego szczytu nacz贸艂kowego, czasem nazywanego p贸艂szczytem, lub lukarn ze 艣ciank膮 przes艂aniaj膮c膮 dach ca艂ej budowli. W ca艂o艣ci struktura ta tworzy艂a rozbudowan膮 attyk臋. Celem autorki by艂o wykazanie, 偶e zar贸wno upowszechnianie si臋 dach贸w takich kszta艂t贸w, jak i form attyk wynika艂o z dostosowania upodoba艅 i potrzeb mieszka艅c贸w miast do obowi膮zuj膮cych przepis贸w. Przepisy miejskie, a nast臋pnie pa艅stwowe dotycz膮ce budowy dom贸w, zw艂aszcza ich zadasze艅 wynika艂y przede wszystkim z regulacji przeciwpo偶arowych. W wyniku przeprowadzonych bada艅 przedstawiono proces formu艂owania zarz膮dze艅 odnosz膮cych si臋 do kszta艂tu dach贸w, materia艂贸w pokry膰 i otaczaj膮cych je mur贸w ogniowych. Analiza zachowanych zabytk贸w i przekaz贸w ikonograficznych obrazuj膮cych wznoszone po wprowadzaniu kolejnych przepis贸w dachy i zwie艅czenia kamienic pozwoli艂a prze艣ledzi膰 sposoby ich wdra偶ania. Nakaz obni偶ania szczyt贸w, opr贸cz wznoszenia niskich dach贸w, zaowocowa艂 kompromisem w postaci konstruowania dach贸w mansardowych i skracania wysoko艣ci szczyt贸w poprzez wprowadzanie nacz贸艂k贸w. Regulacje dotycz膮ce sposobu wznoszenia i wysoko艣ci mur贸w ogniowych wp艂yn臋艂y na spos贸b projektowania szczyt贸w kamienic i rozpowszechnienie formy attyki.

Podgl膮d pe艂nego artyku艂u jest mo偶liwy wy艂膮cznie na wi臋kszych ekranach.