Hellerau – droga ku przyszłości czy model urbanistyczny początku XX w.?

Monika Wolting

Streszczenie

Zmieniająca się polityka urbanizacyjna miast zdaje się często odwoływać w dużej mierze do zapomnianych postulatów „odnowicieli miast” z przełomu XIX i XX w. Jej założenia zmierzają w kierunku zmian zgodnych z ideą ekologiczną, ekonomiczną i socjalną. Pomysł miasta-ogrodu, zwłaszcza w wydaniu niemieckim, jest ideą holistyczną, która od samego początku łączyła potrzeby socjalne, urbanistyczne i ekologiczne. Była odpowiedzią na bolączki egzystencjalne, spowodowane intensywną industrializacją, spekulacją dobrami ziemskimi, problemami mieszkaniowymi i biedą. Nie stanowiła ona jedynie urbanistycznej reformy, ale była najważniejszą częścią składową ruchu reformy życia.

 2UáRZVNL OLVWV WKH IROORZLQJ

8QLYHUVLW\RI:URFáDZ.

2011

No. 1(29)

HGHJ:LOKHOP%|OVFKHGLHGLQ6]NODUVND3RUĊEDDQG

DQWLXUEDQSURMHFWVZKLFKFDQ EHVHHQ DV2UáRZVNLSXW

RIVRFLDOOLIHLQWKH*HUPDQFXOWXUH2UáRZVNLZURWH

 +HOOHUDX±DURDGWRWKHIXWXUHRUDPRGHORIXUEDQSODQQLQJIURPWKHEHJLQQLQJRIWKH

FHQWXU\" 

D VLQJOH IDPLO\ KRXVH ZLWK D JDUGHQ EHDXWLIXO HVWDWHV

VXUURXQGHGE\JUHHQEHOWVDQGGHYHORSDQXUEDQFRQFHSW

ZKLFK SURYLGHV DQVZHUV WR WKH KRW EXUQLQJ LVVXHV RI

UHVWUXFWXULQJRISRVWLQGXVWULDOFLWLHVRIWKH

FHQWXU\"

/RRNLQJDW+HOOHUDXQRWDVDPXVHXPEXWDVDPRGHORI

D FLW\ RI WKH IXWXUH DV D ³/DERUDWRLUH GCXQH KXPDQLWH

QRXYHOOH´3DXO&ODXGHODERXW+HOOHUDXRQHFDQUHFRJ

QL]HWKHFHQWHURIDFLW\RIWKHIXWXUHDZRUNVKRSZKHUH

ZRUNLVGRQHRQVXVWDLQDEOHGHYHORSPHQWRIWKHFLW\DQG

LWVFRPPXQLW\

=PLHQLDMąFDVLĊSROLW\NDXUEDQL]DF\MQDPLDVW]GDMHVLĊF]ĊVWRRGZR

á\ZDüZGXĪHMPLHU]HGR]DSRPQLDQ\FKSRVWXODWyZÄRGQRZLFLHOLPLDVW´

] SU]HáRPX ;,; L ;; Z -HM ]DáRĪHQLD ]PLHU]DMą Z NLHUXQNX ]PLDQ

]JRGQ\FK]LGHąHNRORJLF]QąHNRQRPLF]QąLVRFMDOQą3RP\VáPLDVWD

RJURGX]ZáDV]F]DZZ\GDQLXQLHPLHFNLPMHVWLGHąKROLVW\F]QąNWyUD

RGVDPHJR SRF]ąWNX áąF]\áD SRWU]HE\VRFMDOQH XUEDQLVW\F]QH L HNROR

JLF]QH %\áD RGSRZLHG]Lą QD EROąF]NL HJ]\VWHQFMDOQH VSRZRGRZDQH

LQWHQV\ZQąLQGXVWULDOL]DFMąVSHNXODFMąGREUDPL]LHPVNLPLSUREOHPDPL

PLHV]NDQLRZ\PL L ELHGą 1LH VWDQRZLáD RQD MHG\QLH XUEDQLVW\F]QHM

UHIRUP\DOHE\áDQDMZDĪQLHMV]ąF]ĊĞFLąVNáDGRZąUXFKXUHIRUP\Ī\FLD

+HOOHUDX±GURJDNXSU]\V]áRĞFLF]\PRGHOXUEDQLVW\F]Q\SRF]ąWNX;;Z"

>@ 'H0LFKHOLV0*HVDPWNXQVWZHUN+HOOHUDX >LQ@:'XUWKHG

(QWZXUI]XU0RGHUQH+HOOHUDX 6WDQG2UW%HVWLPPXQJ6WXWWJDUW



>@ 'RKUQ:'LH*DUWHQVWDGW+HOOHUDX'UHVGHQ

>@ 'XUWK:(QWZXUI]XU0RGHUQH+HOOHUDX6WDQG2UW%HVWLPPXQJ

6WXWWJDUW

>@ )ULFNH : 'LH =XNXQIW GHU 6WDGW 6SXUHQVXFKH LQ 'UHVGHQ

+HOOHUDX%RQQ

>@ 2UáRZVNL+ .DURODN &.XQLFNL :']LHMH NXOWXU\QLHPLHFNLHM

:DUV]DZD

>@ 6FKPLGW3+HLQULFK9RJHOHU%LRJUDSKLH'UHVGHQ

.H\ZRUGVXUEDQL]DWLRQJDUGHQFLW\OLIHUHIRUP+HOOHUDXJUHHQWRZQ

UHVWUXFWXULQJRISRVWLQGXVWULDOFLWLHV

6áRZD NOXF]RZH XUEDQL]DFMD PLDVWRRJUyG UHIRUP\ Ī\FLD +HOOHUDX

]LHORQHPLDVWRUHVWUXNWXU\]DFMDPLDVWSRVWLQGXVWULDOQ\FK

5HIHUHQFHV

'UDZQE\.=LHOLĔVND