Synergia architektury i teologii na przyk艂adzie drewnianych cerkwi wojew贸dztwa podlaskiego z elewacjami w kolorze niebieskim

Katarzyna Woszczenko, Adam Musiuk

doi:10.37190/arc230402

Streszczenie

W artykule zaprezentowano wyniki bada艅 dotycz膮ce znaczenia synergii teologii i estetyki architektury niebieskich cerkwi prawos艂awnych wojew贸dztwa podlaskiego. Badania zosta艂y przeprowadzone z wykorzystaniem 藕r贸de艂 r臋kopi艣miennych, literatury przedmiotu, komunikat贸w prywatnych i 藕r贸de艂 internetowych. Przeprowadzono tak偶e inwentaryzacje fotograficzne opracowywanych obiekt贸w sakralnych. Na terenie wojew贸dztwa podlaskiego wyst臋puje najwi臋ksza liczba cerkwi prawos艂awnych w Polsce. Ze wzgl臋du na dobr膮 dost臋pno艣膰 drewna tereny te s膮 kojarzone z budownictwem drewnianym. Cech膮 charakterystyczn膮 drewnianych 艣wi膮ty艅 prawos艂awnych znajduj膮cych si臋 na analizowanym obszarze jest r贸偶nobarwne wyko艅czenie ich elewacji. Kolory maj膮 bogat膮 symbolik臋 teologiczn膮 widoczn膮 szczeg贸lnie na ikonach. B艂臋kit jest cz臋sto kojarzony z Bogurodzic膮, ale te偶 uniwersalnie z bosko艣ci膮. Opracowaniem obj臋to 17 cerkwi parafialnych maj膮cych obecnie elewacje w kolorze niebieskim w miejscowo艣ciach: Augustowo, Bielsk Podlaski, Dubicze Cerkiewne, Koterka, Ko偶any, Narew, Pasynki, Ploski, Puch艂y, Podbiele, Rajsk, Rogacze, Saki, Stary Kornin, Suwa艂ki, Szczyty-Dzi臋cio艂owo, Werstok oraz cztery obiekty z niebiesk膮 elewacj膮 w przesz艂o艣ci 鈥 w Kuraszewie, Maleszach, Milejczycach i Orzeszkowie. 艢wi膮tynie zosta艂y opisane pod wzgl臋dem daty budowy oraz koloru wyko艅czenia elewacji. Przewa偶aj膮ca cz臋艣膰 obiekt贸w jest orientowana, ma widoczny z zewn膮trz tr贸jpodzia艂 wn臋trza oraz zosta艂a wybudowana w konstrukcji zr臋bowej. Wyj膮tki od tych regu艂 zosta艂y uj臋te w tek艣cie. Badania wykaza艂y powi膮zanie niebieskiego koloru elewacji z Matk膮 Bo偶膮 i symbolik膮 teologiczn膮. W przypadku projektowania nowych 艣wi膮ty艅 nale偶y wzi膮膰 pod uwag臋 zastosowanie niebieskiego koloru zgodnie z przyj臋t膮 w Ko艣ciele symbolik膮 i tradycj膮 panuj膮c膮 na danym terenie.

Podgl膮d pe艂nego artyku艂u jest mo偶liwy wy艂膮cznie na wi臋kszych ekranach.