Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji zabudowy willowej we Lwowie

2016

2(46)

DOI: 10.5277/arc160207

Halyna Petryshyn*, Tetyana Kazantseva*

Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji

zabudowy willowej we Lwowie

Architectural sketches as a method of stylistic and composition

research of villa housing in the city of Lviv

Wprowadzenie

Willa jako typ zabudowy mieszkaniowej w mieście

roz winęła się w starożytnym Rzymie i w środkowej Euro-

pie. Ten rodzaj budownictwa rozpowszechnił się po tym,

jak miasta utraciły swoją funkcję obronną, zwłasz cza na

przełomie XVIII i XIX stulecia. Zasady kształtowa nia

willi jako stylu architektonicznego zostały doprowadzone

do perfekcji pod koniec XIX i w 1. poł. XX w. We Lwo-

wie zachowały się wolno stojące wille, jak również histo-

ryczne rejony willowe z zabudową indywidualną z tam-

tych czasów i obecnie, jako szczególnie wartościowe

obiekty, wymagają przeprowadzenia badań naukowych

oraz wdrożenia prac konserwatorskich.

Szkice historycznej zabudowy willowej z jednej strony

są pierwszym krokiem na drodze restauracji tych obsza-

rów, z drugiej zaś stanowią uzupełnienie luk w edukacji

urbanistycznej praktycznymi informacjami o cechach for

macji poszczególnych domów w mieście, a także dają wy-

obrażenie na temat stylistycznych i kompozycyjnych cech

zabudowy willowej.

W pracach naukowych poświęconych poszczególnym

aspektom architektury Lwowa pojedyncze prywatne wille

zostały omówione dosyć fragmentarycznie, zidentyko-

wano jedynie obszary willowe, zwłaszcza te o zwartym

kształcie. Obszary takie były formowane na podstawie

idei miasta ogrodu, której autorem był E. Howard [1]–[7].

Introduction

The villa as a type of town housing was developed in

Ancient Rome and in Central Europe. This type of housing

spread after the loss of the defensive functions of the cities,

especially at the turn of the 18

–19

centuries. Principles

of formation of the villa as an architectural style were

developed perfectly at the end of the 19

–the rst half

of the 20

centuries. In Lviv the separate villas as well as

the historical villa areas of individual housing have been

preserved from that time, they have became particularly

valuable now and they require implementation of the

research and developed conservation programs.

The sketches of the historical villa development, on the

one hand, are the rst steps towards their conservation,

and, on the other hand, they complement the gaps in urban

planning education with practical information about the

features of formation of the individual houses in the city

and they form the idea about stylistic and compositional

features of villa development.

In scientic works devoted to the specic aspects of

Lviv architecture, the separate private villas have been

frag mentarily discussed, only the villa areas have been

iden tied, particularly those of compact shape. These

villa areas were formed on the basis of the ideas of garden

cities by E. Howard [1]–[7].

Separate studies are devoted to the style and decor

ele ments [8], [9] and they highlight the problems of pre

servation of the buildings of certain streets [10]. The authors

consider the characteristic drawing of the urban ele ments

in the system of urban planning education [11]. However,

* Instytut Architektury Politechniki Lwowskiej/Institute of Archi

tecture, Lviv Polytechnic National University.

96 Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva

Osobne badania poświęcone zostały elementom stylu

i dekoru [8], [9] i skupiają się one wokół problemów

ochrony konserwatorskiej budynków z niektórych ulic

[10]. Autorki niniejszej pracy zajmują się rolą charakte-

rystycznego rysunku elementów urbanistycznych w sys-

temie edukacji urbanistycznej [11]. Jednakże wciąż bra-

kuje dogłębnej analizy stylistycznej i kompozycyjnej oraz

prezentacji usystematyzowanego zestawu ilustracyjnego,

a także należy przeprowadzić pewne badania porównaw-

cze. Obecnie, przy intensywnej zabudowie historycz-

nej części Lwowa, szczególnie istotne jest, aby znaleźć

sposoby konserwacji tych willi, a wykonywanie szkiców

urbanistycznych przyczynia się do lepszego poznania

tych budynków i promocji ochrony konserwatorskiej.

Charakterystyka warsztatów

Główną cechą omawianych warsztatów architektonicz

nych i urbanistycznych

jest wykonywanie rysunków

w formie szybkich szkiców, które uczą studentów doko-

nywania szybkich analiz natury oraz rozwijają zdolność

spontanicznego i pięknego oddawania kształtu i przestrze-

ni bez konieczności rozciągniętej w czasie percepcji oto-

czenia (il. 1).

Szkice są przygotowywane przy użyciu różnorodnych

technik gracznych (pióro, tusz, węgiel, pastel, ołówek,

kredka oraz akwarela) (il. 2–8). Różnorodność technik po-

zwala na eksperymentowanie z formami ekspresji w prze-

kazie form i powierzchni obiektów architektonicznych

Profesor H. Petryshyn, dyrektor Instytutu Architektury Poli tech

niki Lwowskiej, opracowała system warsztatów służących kształceniu

umiejętności wykonywania szkiców ar chitektonicznych i urba nis tycz

nych, uzupełniający klasyczną szkołę ry sunku, spójny z odpowiednimi

celami zadań semestralnych dla studentów architektury o specjalizacji

z urbanistyki.

a thorough stylistic and compositional ana ly sis of villa

housing is still lacking, a systematized illu stra tive set has

not been presented and a number of com pa rative studies

have not been carried out. Today, with the widespread

intensication of development of the histo ric area of the

city of Lviv, it is especially important to nd ways of pre 

ser vation of these villas and the method of urban plann 

ing sketches contributes to a better ac qu ain tance with the

buildings, and to the promotion of pre servation.

The presentation of the main material

The main feature of the architectural and urban planning

workshops

is the effectuation of works through quick

sketches which teach students to perform a quick analysis

of nature and to develop the ability to spontaneously and

beautifully convey the shape and space, without using

longterm edication (Fig. 1).

Sketches are performed with a variety of graphic

techniques (pen, liner, charcoal, pastel, pencil, crayon and

watercolor) (Fig. 2–8). The variety of techniques allows

experimenting with forms of expression in the transmission

of the forms and surfaces of architectural objects and

the depth of urban space. The programme of workshops

was prepared on the base of gradual complication of

tasks starting from the depiction by the students of the

details and architectural objects and then to the general

outlook and preguration of urban spaces from different

perspectives. One of the topics for the workshops, which

Prof. H. Petryshyn, the Head of the Institute of Architecture of

Lviv Polytechnic, has developed a system of workshops on architectural

and urban development of sketches that complements the classical

school of drawing and is consistent with the relevant objectives of se 

mestrial tasks of profile design by students of architecture of the urban

development specialization.

Il. 1. Studenci architektury szkicują wille Lwowa, 2012–2014

Fig. 1. Architect students are sketching Lviv villas, 2012–2014

Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji/Architectural sketches as a method of stylistic and composition research 97

Il. 2. Szkice urbanistyczne detali architektonicznych: a) klatka schodowa i latarnie – „willa Frans” we Lwowie (pióro, rys. student 1. semestru

O. Yatsyshyn, 2014); b) serliana z balkonem (ul. Kamenyariv 3) (flamaster, pióro, rys. student 1. semestru R. Tkachenko, 2014)

Fig. 2. Urban sketches of architectural details: a) staircase and lanterns (“villa of the Frans”, Lviv) (pen, author: 1

semester student

O. Yatsyshyn, 2014); b) serliana with the balcony (3 Kamenyariv Str.) (marker, pen, author: 1

semester student R. Tkachenko, 2014)

was developed at the Department of urban develop ment,

were the sketches of villa development of th e city of Lviv.

During the rst semester, the students become familiar

with the details of villas, sketching out a solution to the en-

trance part to the villa, lanterns, staircases, fences, porch-

es, portals, attics, balconies (Fig. 2), etc. For students of

the third semester in addition to the discipline of “Design

of singlefamily homes” the workshop of ar chitectural

sketches is devoted to the study of com po sitional and

stylistic features of villa development of the city of Lviv.

In this assignment, students become ac quainted with the

architecture and style of the villa (Fig. 3), the planning of

the garden and placing of it in the urban structure. Dur-

ing the 5

semester assignments for the workshop be-

comes more complicated. The students work on a larger

format and try to convey the morphological specicity of

selected areas of the city: the centre, areas of apartment

buildings or Jewish areas, etc. The topic “Villa develop-

ment” is extended, students draw streets and areas of villa

development, as well as private villas from the height of

dominants (towers, the upper oors of other buildings,

etc.), focusing their attention on the urban context and the

features of the area being planned.

And so, the aim of the workshops is to provide students

with the knowledge of compositional and stylistic features

of the historic villas and their location in the city through

eld sketches and sightseeing in the villa areas of Lviv.

It is signicant to provide the students with knowledge

of the value of the historic environment. Additionally,

students can sketch villas in their home cities of Ukraine

(Drohobych, Boryslav, Truskavets, Sambir, Stryi, Terno

pil, Vinnytsia, and others).

i głębi przestrzeni miejskiej. Program warsztatów został

przygotowany na zasadzie stopniowego komplikowania

zadań, począwszy od przedstawiania przez studentów

szczegółów i obiektów architektonicznych do ogólnego

obrazu i preguracji przestrzeni miejskich z róż nych per-

spektyw. Jednym z tematów warsztatów, który został roz-

winięty na wydziale rozwoju urbanistycznego, były szki-

ce zabudowy willowej Lwowa.

W ciągu pierwszego semestru studenci zapoznają się

ze szczegółami willi poprzez szkicowanie rozwiązania

części wejściowej do willi, latarń, klatek schodowych,

ogrodzeń, werand, portali, strychów, balkonów (il. 2) itp.

Dla studentów semestru trzeciego dodatkowo, oprócz

działu „Projekt domów jednorodzinnych”, przewidziano

warsztat szkiców architektonicznych poświęcony bada-

niom cech stylistycznych i kompozycyjnych zabudowy

willowej Lwowa. W tym zadaniu studenci zapoznają się

z architekturą i stylem willi (il. 3), planem ogrodu i je-

go umieszczeniem w strukturze miejskiej. W trakcie se-

mestru piątego zadania warsztatowe stają się bardziej

skomplikowane. Studenci pracują w większym formacie

i próbują ukazać specykę morfologiczną wybranych ob-

szarów miasta – centrum, rejonów budynków mieszkal-

nych lub dzielnic żydowskich itp. Rozwijany jest temat

„Zabudowa willowa” – studenci rysują ulice i obszary za 

budowy willowej, jak również wille prywatne z wysokoś

ci dominant (wieże, wyższe piętra innych budynków itp.),

koncentrując uwagę na kontekście miejskim i cechach

planowanego obszaru.

ak widać, warsztaty mają na celu zapewnienie studen 

tom wiedzy na temat kompozycyjnych i stylistycznych cech

historycznych willi i ich lokalizacji w mieście za po mocą

98 Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva

szkiców plenerowych i zwiedzania rejonów willo wych

Lwowa. Istotne jest, aby dostarczyć studen tom wie dzy

w zakresie wartości środowiska historycznego. Do datkowo

studenci mogą tworzyć szkice willi w swoich mia stach ro-

dzinnych na terenie Ukrainy (Drohobycz, Borysław, Tru-

skawiec, Sambor, Stryj, Tarnopol, Winnica i inne).

Wyniki badań

Wyniki trzyletnich warsztatów pozwoliły na stworze-

nie katalogu rysunków praktycznie wszystkich willi Lwo-

wa. Zidentykowano cechy lokalizacji willi w zabudowie

miejskiej, a także wskazano na kompozycyjne i stylistycz-

ne cechy zabudowy willowej oraz główne problemy z ich

ochroną konserwatorską.

Wille są usytuowane głównie na obszarach miejs 

kich. Szczyt rozkwitu zabudowy willowej we Lwowie

przy pada na koniec XIX i 1. poł. XX w. Okres ten ce-

chuje się wznoszeniem willi na dużych działkach usy-

tuowanych na południowych i południowowschodnich

obrzeżach według planu rozwoju miasta opracowane 

go przez I. Drex ler. Ważną rolę w budowaniu willi odeg rał

Yu. Za charie wicz, który zrezygnował z budowy domów

wielorodzin nych z racji ich stereotypowego kształtu i za-

jął się indy wi dualnymi projektami (wprowadzone przez

arch. I. Le vinsky).

Il. 3. Szkic urbanistyczny „willi rodziny Bromilskyj”,

historyzm z elementami stylu ojczystego

(flamaster, rys. student 3. semestru – V. Kryvoruchko, 2014)

Fig. 3. Urban sketch of “villa of the Bromilskyj family”,

historicism with elements of vernacular style

(markers, author – 3

semester student V. Kryvoruchko, 2014)

Results

According to the results of the 3year workshops

a catalogue of the drawings practically of all Lviv villas

was created. The features of location of the villas in urban

development were identied as well as compositional

and stylistic features of villa development and the main

problems of their conservation.

The particular location of the villas is mainly in urban

areas. The heyday of villa development in Lviv occurs

at the end of the 19

–the rst half of the 20

century.

This period was characterized by the construction of

villas on the large plots in the southern and southeastern

edges of the city according to the expansion plan of

the city developed by I. Drexler. A crucial role in villa

construction was played by Yu. Zachariewicz who refused

the construction of apartment houses because of their

stereotyped shape and turned to individual constructions

(implemented by arch. I. Levinsky).

The urban development concept, designed by Yu. Za

chariewicz, with a broad inclusion of greenery into the

urban fabric and isolation of the house from the street with

a strip of greenery was for Lviv innovative. So, the villas

at the turn of the 19

–20

centuries are characterized by

the presence of a large garden around the house. For the

villas of the interwar period, the thesis “my home is my

castle” becomes a slogan of a special value which was

due to the unstable political situation. Therefore, the main

part of the site was occupied by a house with a small

dooryard in front of it. The difcult economic situation of

the 1920s led to the reduction of the size of the plot, and

the universalization of semidetached development.

Stylistic analysis of villa development of the city

The study period was characterized by a rapid change

of styles, namely historicism, “pittoresco”, secession,

Art Nouveau, Art Déco and functionalism. Because cer

tain streets or neighborhoods were built in a short time

(or by one architect), they had often a common stylis

tic trait.

The villas of historicism (1870–1890s) (Fig. 3–6). We

can distinguish two approaches to the formation of the

architectural image of such villas. To the rst type be 

long the villas with the use of mixed Neorenaissanceneo 

baroque style with sporadic inclusion of folk style ele

ments. The second approach is characterized by the use

of medieval motifs, in particular ornamental brick facade.

The villa became the leading type of building in the

style of “pittoresco” (1890s) because it was possible to

implement all of the trend directions for the use of pictorial

effects of building materials on the facades (tile, brick,

metal and wood elements) and free layout of volumes and

interesting silhouette with bars, weathervanes and pipes

(Fig. 3, 4).

In secession villas (1900–1920) characteristic vegetable

decorations have not found a particular distribution, but

there are many variants of historical interpretations of

dominant slope into medieval themes (with biforas, bay

windows and water cannons) (Fig. 6, 7).

Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji/Architectural sketches as a method of stylistic and composition research 99

Przygotowany przez Yu. Zachariewicza koncept zabu-

dowy z szerokim włączeniem terenów zielonych do tkanki

miejskiej oraz oddzieleniem domu od ulicy pa sem zieleni

był dla Lwowa innowacyjny. Tak więc wille z przełomu

XIX i XX stulecia charakteryzują się obec nością dużego

otaczającego dom ogrodu. Dla willi okresu międzywo-

jennego powiedzenie „Mój dom moją twierdzą” staje się

sloganem o szczególnym znaczeniu, z racji niestabilnej

sytuacji politycznej. Dlatego też główną część działki

zaj mował dom z małym podwórkiem usytuowanym od

fron tu. Trudna sytuacja gospodarcza lat dwudziestych

przy czy niła się do ograniczenia wielkości działki i upo w

szech nienia zabudowy bliźniaczej.

Analiza stylistyczna zabudowy willowej w mieście

Okres objęty badaniem charakteryzował się gwałtow-

nymi zmianami stylów: historyzm, „pittoresco”, secesja,

art nouveau, art déco i funkcjonalizm. Jako że pewne uli-

ce lub dzielnice były budowane w krótkim czasie (bądź

przez jednego architekta), miały one często wspólny rys

stylistyczny.

Wille historyzmu (lata 70.–90. XIX w.) (il. 3–6). Mo-

żemy wyróżnić dwa sposoby podejścia do tworzenia ar-

chitektonicznego obrazu takich willi. Pierwszy obejmuje

wille budowane z wykorzystaniem stylu neorenesanso-

wego i neobarokowego, ze sporadycznym wprowadza-

niem elementów stylu ludowego. Drugie podejście cha-

rakteryzuje się używaniem motywów średniowiecznych,

w szczególności ozdobnej fasady z cegieł.

Willa stała się wiodącym stylem budownictwa w stylu

„pittoresco” (lata 90. XIX w.), ponieważ dawała możli-

wość ukazania wszystkich trendów związanych z użyciem

In the 1920s, under the inuence of Art Déco the ar

chitecture of villas was characterized by restrained forms

and the return of details to the heritage of Egypt (ordered

form), the Empire (basreliefs and porches), the Baroque

(curvilinear gables and portals) and the Gothic (the sharp

ness of the forms) (Fig. 8).

Lviv villas of functionalism were interpreted as ships

with outdoor terraces, porthole windows, rounded shapes

of houses and asymmetrical volumes are typical. Accord

ing to the Corbusier canon the ground oor was located on

supports and the garage as a new element of com position

was introduced, the roof of which served as a terrace.

Il. 4. Szkic urbanistyczny ma lowniczej willi (ul. Samchuka 6)

(tusz, kolorowe kredki, rys. student 3. semestru V. Holubyev, 2014)

Fig. 4. Urban sketch of picturesque villa (6 Samchuka str.)

(liner, coloured pencils, author – 3

year student V. Holubyev, 2014)

Il. 5. Szkic urbanistyczny willi

I. Dolynskiego

(pióro, rys. studentka

3. semestru I. Makovska, 2013)

Fig. 5. Urban sketch of villa of

I. Dolynskyj (pen, author – 3

se -

mester student I. Makovska, 2013)

100 Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva

różnych materiałów elewacyjnych o charakterystycznych

fakturach i kolorach (kae, cegły, elementy metalowe

i drewniane) oraz dowolne rozplanowanie wielkości wraz

z interesującą sylwetką, belkami, wiatrowskazami i rura-

mi (il. 3, 4).

W willach secesyjnych (1900–1920) charakterystycz-

ne ornamenty roślinne nie mają konkretnego rozmiesz-

czenia, jednak istnieje wiele wariantów o historycznym

charakterze, szczególnie nawiązujących do motywów

średniowiecznych (z biforami, wykuszami, szczypcami

i armatkami wodnymi) (il. 6, 7).

W latach 20. XX w. pod wpływem art déco, architek-

tura willi charakteryzowała się ograniczeniem form i po-

wrotem detali do dziedzictwa Egiptu (uporządkowana

forma), imperium (płaskorzeźby i ganki), baroku (krzy-

woliniowe szczyty i portale) oraz gotyku (ostrość form)

(il. 8).

Lwowskie wille w stylu funkcjonalizmu interpreto-

wano jako obraz statku z zewnętrznymi tarasami, okna-

mi okrętowymi, okrągłymi kształtami domów i z typową

asymetrią. Zgodnie z kanonem Corbusiera, parter lokowa-

ny był na podporach (wspornikach), wprowadzano garaż

jako nowy element układu, którego dach służył jako taras.

Problemy ochrony konserwatorskiej

Należy pamiętać, iż w następstwie drugiej wojny świa-

towej we Lwowie, który stał się częścią ZSRR, nastąpiły

drastyczne zmiany w populacji i w formach własności.

Wille, pozbawione swoich właścicieli, były wykorzysty-

wane na instytucje publiczne (szkoły, przedszkola, kliniki

itp.) oraz jako domy wielorodzinne. Wiele architektonicz-

nych obiektów o historycznym znaczeniu zostało zanie-

dbanych, uległo zniszczeniu bądź zostało zmienione nie

do poznania. Dużo ważnych elementów ornamentacyj-

nych i strukturalnych zostało zniszczonych. Ucierpiały

przede wszystkim liczne elementy drewniane, takie jak

iglice, ściany boczne, werandy, balkony, stolarka okienna

i drzwiowa. Dążenie do zwiększenia wysokości budyn-

ku doprowadziło do utraty dodatków, oryginalnych cera-

micznych pokryć dachowych i zniekształcenia sylwetki.

Tradycyjne ogrodzenia z siatki są zastępowane przez że-

lazne lub kamienne, które nie pasują do stylu. Prawdziwa

struktura i kolor elewacji zanikają bądź są zniekształcane.

Najbardziej szkodliwym czynnikiem stały się remonty

ka pitalne willi, prowadzące do całkowitego zatracenia

atrak cyjnych turystycznie rejonów zabudowy willowej.

Wnioski

1. Zgodnie z celami kursu projektowego Wydzia-

łu Urbanistyki Uniwersytetu Krajowego Politechniki

Lwowskiej opracowano program warsztatów rysunko-

wych architektury i urbanistyki Lwowa. Wyniki warsz-

tatów pozwoliły na stworzenie katalogu rysunków willi

Lwowa, gdzie przeanalizowano cechy stylistyczne i kom-

pozycyjne tych budynków.

2. Pod koniec XIX i w 1. poł. XX w. pod wpływem

idei miast ogrodów E. Howarda we Lwowie utworzono

obszary willowe, które cechowały się rozwiązaniem en-

Problems of conservation

It should be recalled that in the aftermath of World

War II in Lviv, which became part of the USSR, the

composition of the population and ownership has been

dras tically changed. The villas, deprived of owners were

used as public institutions (schools, kindergartens, clinics,

and so on) or used for multifamily occupancy. Many

ob ject of signicant architectural or historical mean ing,

be come neglected, destroyed or changed beyond re co 

gni tion. Many important decorative and structu ral ele

ments were destroyed. Most wooden items – spires, side

walls, verandas, balconies, window and door joinery

suffered rst of all. The desire to increase the height of the

buildings led to the loss of additions, authentic ceramic

roong and distortion of the silhouette. The traditio 

nal mesh fences were replaced with wroughtiron or stone

not appropriate in style. The true texture and colour of

the facades disappeared or become distorted. The most

detri mental factor of today is the complete overhaul of the

villas, which causes a complete disappearance of tourism

attractive areas of villa development.

Conclusions

1. In accordance with the objectives of the course of

designig at the Department of urban planning of Lviv

Il. 6. Szkic urbanistyczny malowniczej willi na ul. Sventsytskoho

(flamaster, rys. student 3. semestru G. Kornyeyev, 2013)

Fig. 6. Urban sketch of picturesque villa in Sventsytskoho str.

(marker, author – 3

semester student G. Kornyeyev, 2013)

Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji/Architectural sketches as a method of stylistic and composition research 101

semble. Znaleziono korelacje pomiędzy rozmiarem domu

a działką: wille w stylach: „pittoresco” i secesyjnym były

otoczone dużym ogrodem; w okresie międzywojennym

większą część działki zajmował dom z małym podwór-

kiem przed domem; pojawiły się także we Lwowie bu-

dynki w zabudowie bliźniaczej.

3. Analiza stylistyczna i kompozycyjna wykazała, że

w przypadku willi historyzmu widoczne są neorenesanso

we i neobarokowe, a także neoromańskie wpływy; w przy

padku willi w stylu „pittoresco” zaobserwować moż na do-

wolne planowanie wielkości, a także widoczne jest uży cie

efektów obrazkowych materiałów budowlanych; przy

willach secesyjnych wykorzystano szeroki za kres histo

rycznych interpretacji i dowolne rozplanowanie wiel-

kości; wille art déco odzwierciedlają w zwięzły sposób

dziedzictwo klasyczne i egipskie; wille funkcjonalizmu

charakteryzuje asymetryczna kompozycja z artykulacją

horyzontalną, zaokrąglonymi narożnikami i tarasami.

4. Zidentykowano główne przyczyny zniszczenia hi-

storycznych willi: brak profesjonalizmu w ochronie (utra-

ta detali, zniekształcenie struktury i kolorów elewacji)

oraz odbudowa według smaku nowego właściciela (utrata

pierwotnego wizerunku). Przeprowadzenie warsztatów

badawczych wraz ze szkicami budynków willi Lwowa

jest pierwszym krokiem na drodze właściwej ochrony

kon serwatorskiej takich obiektów i edukacji studentów

w celu zrozumienia wartości historycznie tworzonego

śro dowiska.

Tłumaczenie

Bogusław Setkowicz

Polytechnic National University the system of workshops

on architecture and town planning drawings of the city

of Lviv was developed. According to the results of the

workshop a directory of drawings of Lviv villas has been

created, the compositional and stylistic features of villa

development have been analyzed.

2. At the end of the 19

–the rst half of the 20

cen

tury under the inuence of ideas of the gardencity of

E. Ho ward villa areas were formed in Lviv, which were

characterized by an ensemble solution. Correlations be

tween the size of a house and the parcel of land were found:

villas of “pittoresco” and secession style were surrounded

by a large garden; in the interwar period, a larger part of

the site was occupied by the house with a small dooryard

in front of it, and semidetached buildings appeared in

Lviv as well.

3. Stylistical and compositional analysis revealed that

for the villas of historicism style, the Neorenaissance

neobaroque and neoRomanesque approaches are seen;

for the villas of “pittoresco” style the free planning of

volumes are observed, also the use of pictorial effects of

building materials are employed; in the villas of secession

a wide range of historical interpretations and the free

layout of the volumes are used; the villas of Art Deco

concisely reect the Egyptian and classical heritage; the

functionalism villas are characterized by asymmetrical

composition with horizontal articulation, rounded corners

and terraces.

4. The main reasons of destruction of the historical

villas have been identied: nonprofessional care (loss

of details, distortion of the texture and colours of the fa

cades) and reconstruction according to the tastes of the

new owner (loss of image). The carrying out of workshops

researches and sketches of the villa buildings of Lviv is

the rst step in solving of the problem of preservation of

such objects, and also the education of students with the

aim of understanding the value of the historically formed

environment.

Il. 8. Szkic urbanistyczny willi w stylu art déco (ul. Rudnytskoho 40)

(tusz, rys. student 3. semestru N. Savchak, 2012)

Fig. 8. Urban sketch of Art Déco villa (40 Rudnytskoho str.)

(liner, author – 3

semester student N. Savchak, 2012)

Il. 7. Szkic urbanistyczny willi secesyjnej (ul. Metrolohichna 8)

(akwarela, pióro, ołówek, rys. student 3. semestru K. Prohasko, 2013)

Fig. 7. Urban sketch of Secession villa (8 Metrolohichna str.)

(watercolor, pen, pencil, author – 3

year student K. Prohasko, 2013)

102 Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva

Streszczenie

W artykule opisano techniki i metody wykonywania szybkich szkiców urbanistycznych. Określono strukturę programu warsztatów zgodnie z celami

kursu projektowania na Politechnice Lwowskiej. Na podstawie wyników warsztatów stworzono usystematyzowany katalog rysunków willi Lwowa,

przeanalizowano kompozycyjne i stylistyczne cechy zabudowy willowej oraz wyszczególniono główne problemy związane z ich ochroną konser-

watorską.

Słowa kluczowe: warsztaty szkiców urbanistycznych, zabudowa willowa, Lwów, styl, stylistyka, kompozycja

Abstract

The aim and task of the architectural and urban planning workshops of sketches of villa housing in Lviv were formulated as a component of

urban studies at the Lviv Polytechnic. The techniques and methods of quick urban sketches were described. The structure of the programme of the

workshops is determined in accordance with the objectives of the designing course. On the basis of the workshops results, a systematic catalogue

of the drawings of Lviv villas was created, the compositional and stylistic features of villa development were analyzed and the problems of their

conservation were specied.

Key words: workshops of urban sketches, villa development, Lviv, style, stylistics, composition

Bibliografia /References

[1] Biryulov Y., Zaharevichi: Tvortsi stolychnoho Lvova, Centre of

Europe, Lviv 2010.

[2] Bohdanova Y., Yan Novoryta Architektura – fah chy poklykannya?,

Vis nyk NU „Lvivska Politechnika. Architektura” 2007, No. 585,

12–16.

[3] Linda S., Zshytlove budivnytstvo Lvova u druhij polovyni XIX sto-

litty, „Zapyski NTSHZ” 2001, No. 241, 126–153.

[4] Melnyk I., Lvivsli vulytsi i kam’yanytsi, mury, zakamarki, pered -

mistya ta inshi osoblyvosti korolivskoho stolychnoho mista Haly-

chy ny, Centre of Europe, Lviv 2008.

[5] Noha O., Ivan Levynskyj: architektor, pidpryjemets, metsenat,

Centre of Europe, Lviv 2009.

[6] Sadowska E.Y., Ignacy Drexler, professor of the Lviv Polytechnic

(1878–1930), [w:] Creative urbanizm: To 100

anniversary of

city planning education, Lviv Polytechnic Publishing House, Lviv

2014, 21–32.

[7] NorbergSchulz Ch., Heideggera myśli o architekturze, „Architek

tura” 1985, No. 1(243), 18–21.

[8] Kazantseva T., Tsehlyane dekoruvannya fasadiv lvivskych kam’ya -

nyts druhoji pol. ХІХ–pochatku. ХХ st., Visnyk „Ukrzahidpro ektre

sta vratsiya” 2005, No. 15, 128–133.

[9] Petryshyn H., Kazantseva T., Onufriv Y., Stylistyka, kompozytsiya

ta problemy zberezshennya villovoji zabudovy Lvova kintsya

ХІХ–I polovyny ХХ stolittya, „Tradytsiji i novatsiji u vyshchyj ar

chitek turnochudozshnij osviti” 2012, No. 6, 105–111.

[10] Bojko O., Zmina tradycijnoho harakteru istorychno sformovanyh dil -

nyts mista Lvova (na prykladi rayonu vulyts Chereshnevoji ta Otser

skoji, Visnyk NU „Lvivska Politechnika. Architektura” 2011, No. 716,

51–53.

[11] Petryshyn H., Kazantseva T., Architectural Sketches in System of

Urban Education, „Space & Form”/„Przestrzeń i Forma” 2014,

No. 21, 299–312.

Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji zabudowy willowej we Lwowie

Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva

doi:10.5277/arc160207

Streszczenie