
178 Elżbieta Przesmycka, Małgorzata Sosnowska
Conclusions
The so called housing estate culture of architecture
comprises many elements.
Apart from the quality of the buildings which undergo
aging processes on the one hand, while on the other hand
they are modernized and revitalized with various esthetic
effects, we also have to take into account the elements of
estate territory development. Shortly after the estates were
built, various actions were taken in order to form esthet-
ics of the housing estates and their architecture. Presented
Key words: Lublin, culture of housing estates Słowa kluczowe: Lublin, kultura osiedli mieszkaniowych
Fig 14. The back elevation of the service centre on the ‘Tatary’ Housing Estate. Grafti made by the young residents of the estate
in our article, the small architecture structures or estate
shopping centres which have been preserved until today,
were supposed to make the industrial housing estate forms
and typical residential buildings look more beautiful and
they also complemented the employed urban planning
solutions. Some of the preserved elements of the façade
decorations or entries to the buildings are often the only
remnants of the 1950s and 1960s architecture. Therefore,
it seems necessary to protect them [13, 14].
References
[1] 50 lat Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, Lublin 2007.
[2] Architektura modernizmu, Kraków, Lublin, Otwock, E. Przesmycka
(ed.), Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Lublin 2008.
[3] Dębiec-Kalinowska B. (ed.), Lubelska Spółdzielnia Mieszkaniowa,
ZW CRS, Warszawa 1968.
[4] Gawarecki H., Gawdzik C, Ulicami Lublina, Lublin 1976.
[5] Gnot L., Nowy Lublin, Osiedla LSM, Wojewódzki Ośrodek Informacji
Turystycznej w Lublinie, Lublin 1977.
[6] Gnot L., Nowy Lublin, Osiedla Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej,
Wojewódzki Ośrodek Informacji Turystycznej w Lublinie, Lublin
1987.
[7] Kamiński I.J., O sztuce w Lublinie, [in:] Radzik T., Witusik A.A.,
Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin 2000.
[8] Lublin trzech pokoleń, Wydawnictwo Krajowa Agencja Wydawnicza.
Lublin 1987.
[9] Przesmycka E., Sosnowska M., Przeobrażenia układów zieleni
osiedlowej na przykładzie zespołu im. Adama Mickiewicz Lubelskiej
Spółdzielni Mieszkaniowej, [in:] Czasopismo Techniczne. Architek-
tura, 10/2007, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej 2007.
[10] Radzik T., Witusik A. A., Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin
2000.
[11] Rozenberg I., Rozbudowa Lublina, Architektura, 4/1959, ZG
SARP.
[12] Sosnowska M., Modernizm powojenny na przykładzie wybranych
lubelskich spółdzielczych osiedli mieszkaniowych z lat 60 i 70 XX
wieku, [in:] E. Przesmycka (ed.), Teka Komisji Architektury, Ur-
banistyki i Studiów Krajobrazowych O/PAN Lublin, Volume IV B,
Lublin 2008, pp. 203–211.
[13] Śliwa Z., Spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce, Bydgoszcz 2004
[14] Urbanik J., Granice modernizmu – niechciane dziedzictwo Prob-
lemy dotyczące rewaloryzacji architektury powstałej po II wojnie
światowej w Polsce, [in:] E. Przesmycka (ed.), Teka Komisji Ar-
chitektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych O/PAN Lublin,
Volume IV A, Lublin 2008, pp. 62–74.
[15] Wojtkun G., Osiedle mieszkaniowe w strukturze miasta XX wieku,
Szczecin 2004.
[16] Zdunek A. (ed.), 50 lat Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, Lublin
2007.
Osiedla mieszkaniowe a kultura architektury
W artykule poruszono problematykę kultury architektury wybranych
osiedli mieszkaniowych Lublina. Opisywane osiedla powstały w okresie
od końca lat 50. do początku lat 80. ubiegłego stulecia. Już na etapie
projektów lub krótko po ich powstaniu w osiedlach prowadzono działania
mające na celu poprawę estetyki przestrzeni osiedlowych oraz samej
architektury, angażując do tego celu specjalistów: artystów plastyków,
urbanistów, architektów i ogrodników. Zaproponowane przez nich roz-
wiązania upiększały formę architektoniczną uprzemysłowionej, typowej
zabudowy mieszkaniowej i dopełniały małą architekturą rozwiązania
urbanistyczne. Obecnie zachowały się jeszcze elementy wystroju ele-
wacji, wejść do budynków i pozostałości małej architektury. Konieczna
jest ochrona tych nielicznych już zabytków kultury osiedlowej. Niestety,
prowadzone powszechnie działania termorenowacyjne budynków i re-
witalizacyjne przestrzeni osiedlowych nie biorą pod uwagę możliwości
ich zachowania.