Attempts to optimize methods of sustainable architectural design

Beata Majerska-Pałubicka

doi:10.5277/arc140202

Abstract

The issues raised in the article include dependencies between design solutions comprising a whole cycle of the technical life of buildings and building development elements and their environmental effectiveness (ecological, economic, social, etc.) in the context of impact exerted by the environment built by man on the natural environment. The basic goal of the article is to present possibilities of optimizing the currently applied built environment design methods by using new design tools and technical possibilities as well as to construct a pattern of architectural design methods and strategies regarding the assumptions of conscious creation of sustainable architecture. In order to achieve the above mentioned goals an attempt has been undertaken to answer the following research questions: What are the major factors of sustainable development in the context of architectural design? What should a design process, taking into account the needs of sustainable design, look like? What should the design process optimization involve? The author’s experiences indicate that architects demonstrate certain caution towards the idea of sustainable design, which results in sparse representation of the architectural branch in discussions devoted to the topic in question. For this reason, in the context of the fact that focus on the manner of achieving the sustainable design goal is an obvious matter, any activities aiming to introduce the subject, arouse the engagement and interest of the architectural profession representatives in active participation in international debates and activities seem to be important. Thus in the fi rst place, the article is directed towards architects, urban planners as well as other participants of investment processes, especially those in control of fi nances, so they also could understand the whole process.

Full article view is only available on bigger screens.

Full article

Introduction.

Justification of the subject

At all stages of the development of civilization there

seems to be a connection between man and the natural

environment. This is caused by very complicated relations

regarding for instance the satisfying of human needs. As

a result of the industrial revolution of the 18

–19

cen-

turies and the development of civilization based on tech-

nical and scientiﬁ c progress, mining and processing hard

coal, iron ores and production of steel, man, forcing his

goals onto nature, developed and adjusted it to his own

visions, often degrading it and causing irreparable dam-

age at the same time. It was only the global energy crises

in 1973–1974 and then in 1979 as well as the growing

ecological conscious ness of societies that made it clear

that it is ne cessary to limit the consumption of energy and

materials as well as to promote effective design solutions

At present the level of consumption of energy, carbon

and ecological footprint as well as the economical, eco-

lo gical, and social implementation of the ideas of sus-

The activities taken for instance by Rachel Carson who already in

1962 was one of the first to draw attention to the problems of degrada-

tion of the natural environment in her book Silent Spring, James Love-

lock who formulated the Gaia Hypothesis, Arne Næss who advocated

radical environmentalists, or later Gro H. Brundtland and others have

become significant for the development of ecological consciousness of

societies, growth of renewable energy generation industry, and innova-

tive power generation technologies, leading to sustainable growth.

2014

2(38)

DOI: 10.5277/arc140202

Beata Majerska-Pałubicka*

Dążenie do optymalizacji metod

zrównoważonego projektowania architektonicznego

Attempts to optimize methods of

sustainable architectural design

Wprowadzenie.

Uzasadnienie podjęcia tematu

Na wszystkich etapach rozwoju cywilizacji zauważa

się zależność pomiędzy człowiekiem a naturalnym środo-

wiskiem. Wynika ona z bardzo złożonych relacji polega-

jących między innymi na zaspokajaniu potrzeb człowie ka.

W konsekwencji rewolucji przemysłowej XVIII–XIX w.

i powstania cywilizacji opartej na postępie technicznym

i naukowym, wydobyciu i przetwórstwie węgla, rud że-

laza i produkcji stali, człowiek, narzucając naturze swo-

je cele, kształtował i dostosowywał ją do własnych wizji,

często przy tym degradując i prowadząc do nieod wra-

calnych szkód. Dopiero kolejne globalne kryzysy energe-

tyczne, które wystąpiły w latach 1973–1974, a następnie

w 1979 r., oraz wzrastająca świadomość ekolo giczna spo-

łeczeństw uświadomiły konieczność ograniczeń energe-

tycznych i materiałowych oraz promowania efek tywnych

rozwiązań projektowych

* Wydział Architektury Politechniki Śląskiej/Faculty of Architec-

ture, Silesian University of Technology.

Punktem istotnym dla rozwoju świadomości ekologicznej społe-

czeństw, rozwoju przemysłu energetyki odnawialnej i innowacyjnych

technologii energetycznych, wiodących do zrównoważonego rozwoju,

stały się działania podejmowane między innymi przez Rachel Carson,

która już w roku 1962 jako jedna z pierwszych w książce The Silent

Spring zwracała uwagę na problemy degradacji środowiska naturalnego,

Jamesa Lovelocka, twórcy kierunku filozoficznego Ziemia – Gaja, Arne

Næssa – rzecznika radykalnych ekologów, czy w latach późniejszych

Gro H. Brundtland i innych.

16 Beata Majerska-Pałubicka

tainable growth adopted at the UN Conference “Earth

Summit” in Rio de Janeiro in 1992 provide a great indi-

cator of the evolution of the contemporary civilization,

the level of economic growth, and the quality of applied

tech nologies. However, civilization developing in line

with the currently prevailing model still leads to irrepa-

rable de gradation of the natural environment. The dynamic

growth of various areas of economy connected with the de -

mand for energy causes a dangerous growth in emissions

of pollu tion.

Over the last years the European Union has adopted

a strategy whose main objective in the energy balance is

to double the share in energy generated from renewable

sources. That means a necessity to make a great effort and

take initiatives regarding the implementation of clean,

sustainable technologies in all areas of economy [1]. The

implementation of such assumptions involves also the

creation of sustainability in a built environment. In order

to achieve that ambitious goal it is necessary to formulate

adequate instruments, both globally and locally, regulating

and allowing for pro-ecology activities. The instruments

can include experience, instructions, laws, directives, sys-

tems of assessment and certiﬁ cation of buildings as well

as – which may be the core of the problem – methods of

design, implementation, construction, use and deconstruc-

tion of the elements of a sustainable, built environment.

The activities aiming at optimizing the current methods of

designing buildings and a built environment with the use

of new technical possibilities and design tools are becom-

ing the basic objective. It is necessary to develop a scheme

of methods and strategies of conscious, interdisciplinary

design of architectural structures and their groups con-

nected with the context of the place, systems of municipal

infrastructure, renewable sources of energy whose inte-

gration is very important [2].

The result should be the development of awareness of

the need and legitimacy of the introduction of new proce-

dures and methods in the design process where all areas

must be considered jointly, as a whole, both in the micro

scale (building) as well as macro scale (community, city

district, city, country) and evaluated both quantitatively

and qualitatively.

The issues connected with the sustainable growth, eco-

logy, avoidance of excessive consumption of energy and

pollution are not new. However, the scientiﬁ c problem,

despite being researched and discussed since the 1960

–

1970

, has not been fully solved. Few countries have ex-

perience in introducing the strategy of designing a sus-

tainable environment. This is a new area, subject to the

de velopment based on the implementation of theoretical,

scientiﬁ c research and on the implementations whose ob-

jective is to verify the legitimacy of the assumptions to be

adopted. The paper regards the issue subjected to a con-

tinuous evolution, developing dynamically in relation to

the state of knowledge, consciousness, and experience,

especially in Poland which is trying to reduce the distance

to the countries well developed in the area of sustainable

growth. The collected information is based on research of

literature as well as on the basis of preliminary surveys

conducted in the locations of speciﬁ c buildings and on the

Obecnie wysokość zużycia energii, ślad węglowy i eko -

lo giczny oraz realizowanie na płaszczyźnie gospodar czej,

ekologicznej i społecznej idei zrównoważonego roz wo ju

przyjętych na Konferencji ONZ „Szczyt Ziemi” w Rio de

Janeiro w 1992 r. stanowią istotny wskaźnik ewolucji cy-

wilizacji, poziomu rozwoju gospodar cze go i jakości sto-

sowanych technologii. Niemniej cywi li za cja rozwijająca

się według obecnie panującego modelu w dalszym ciągu

prowadzi do nieodwracalnej degradacji środowiska natu-

ralnego. Dynamiczny rozwój róż nych dziedzin gospodar-

ki związanych z zapotrzebowaniem na ener gię powoduje

niebezpieczny wzrost emisji zanie czysz czeń.

W ostatnich latach Unia Europejska przyjęła strate-

gię, w której głównym celem w bilansie energetycznym

jest podwojenie udziału energii z odnawialnych źródeł.

Oznacza to konieczność podejmowania znacznych wysił-

ków i przedsięwzięć dotyczących wdrażania, we wszyst-

kich dziedzinach gospodarki, czystych zrównoważonych

technologii [1]. Realizacja takich założe

ń obejmuje rów-

nież kreowanie zrównoważenia w środowisku zbudowa-

nym. Aby osiągnąć ten ambitny cel, konieczne jest formu-

łowanie odpowiednich instrumentów, zarówno o zasięgu

globalnym, jak i lokalnym, regulujących i umożliwiają-

cych działania proekologiczne. Instrumentami mogą być

doświadczenie, zarządzenia, ustawy, dyrektywy, systemy

oceny i certyﬁ kacji budynków, ale też – co może stanowić

istotę problemu – metody projektowania, wdrażania, rea-

li zacji, użytkowania i rozbiórki elementów zrównoważo-

nego środowiska zbudowanego. Zasadniczym celem stają

się działania zmierzające do optymalizacji aktual nych me-

tod projektowania budynków i środowiska zbudo wanego

przy wykorzystaniu nowych możliwości technicz nych

i na rzędzi projektowych. Konieczna staje się bu do wa

schema tu metod i strategii świadomego, interdyscyplinar-

nego pro jektowania obiektów architektonicznych i ich ze-

społów w powiązaniu z kontekstem miejsca, syste mami

infra struktury komunalnej, odnawialnymi źród łami ener-

gii, któ rych zintegrowanie ma bardzo istotne znaczenie [2].

Założonym efektem powinno by

ć uświadomienie po-

trzeby i słuszności wprowadzania nowych procedur i me-

tod w procesie projektowania, w którym wszelkie dziedzi-

ny muszą być rozpatrywane łącznie, całościowo, zarówno

w skali mikro (budynku), jak i makro (społeczności, dziel-

nicy, miasta, kraju) oraz oceniane ilościowo i jakościowo.

Tematyka związana ze zrównoważonym rozwojem,

ekologią, unikaniem przerostów konsumpcji energii, emi-

towaniem zanieczyszczeń nie jest dziedziną nową. Nie-

mniej problem naukowy, choć badany i dyskutowany od

lat 60.–70. poprzedniego stulecia, do dziś nie jest jedno-

znacznie rozwiązany. Niewiele krajów ma doświadczenia

z wprowadzaniem strategii projektowania zrównowa żo-

nego środowiska. Jest to dziedzina nowa, podlegają ca

rozwojowi opartemu na realizacji teoretycznych badań

naukowych i wdrożeniach mających na celu sprawdza-

nie zasadności przyjmowanych założeń. Artykuł doty ka

zagadnienia podlegającego ciągłej ewolucji, dynamicz -

nie rozwijającego się w stosunku do stanu wiedzy, świa-

domoś ci i doświadczeń, szczególnie w Polsce, gdzie dąży

się do zmniejszenia dystansu w stosunku do krajów za-

awansowanych w dziedzinie zrównoważonego rozwoju.

Optymalizacja metod zrównoważonego projektowania /Optimize methods of sustainable design 17

participation in conferences, workshops, trainings, dis-

cussions and exchange of experiences with experts in the

ﬁ eld which is the subject of the paper

Sustainable growth

and architectural design

The theory of sustainable growth regards social life

in general. In the context of architecture it means creat-

ing good living space which according to the Brundtland

Commission Report satisﬁ es the needs of the contempo-

rary generation and does not threaten future generations.

Nowadays it is intriguing that in the age of informa-

tion, democracy, emphasis of human rights, awareness

of ecological catastrophe and the growth of ecological

movements, building activity and architecture – in most

cases – waste a lot of natural resources. This is evident in

the application of construction technologies, heating and

cooling technologies, lowering the real costs, devastation

of the environment connected with production, transport,

construction works (boring tunnels, hardening the biolog-

ically active areas, devastation of soil, building huge river

dams), the effects of globalization connected with the

elimination of local crafts and reduction of regional vari-

ety of solutions and culture [3]. Such a situation has been

caused among others by the popular opinion that energy-

efﬁ ciency of buildings can be regulated and controlled by

legal regulations and instructions. Unfortunately in prac -

tice it has not been conﬁ rmed because of complicated

re la tions and signiﬁ cant discrepancies between design

assum ptions and the use of completed buildings, which in

most cases are still far from being adjusted to the context

of the place and needs [4]. The development of scientiﬁ c

theories of the 20

century proves that the ideas of tech-

nocentrism and human ﬁ ght against nature are in the long

run actually dangerous and unreasonable as they threaten

the continuity of life on earth.

As already mentioned, due to their varied functions,

their use, their technical and technological solutions as

well as the requirements they have to meet, the architec-

tural structures are a threat to the natural environment.

With the continuous pursuit for the optimization of tech-

nical and technological parameters, the threats as well

as the costs of investment and use still grow. Designing

architectural structures, taking into account the reduction

of the use of energy during their construction, use, and uti-

lization as well as the possibilities of using the renewable

sources of energy and reducing threats that they create for

the natural environment, requires cooperation of the in-

terdisciplinary team of specialists already at the stage of

concept design. The architect’s task should be to develop

the optimal design, taking into account the context of the

place and the contemporary ecological, economic, social

and cultural needs. In order to complete such a task the

cooperation within the design teams should be extended

Since 2003 the author has been a member of the Executive

Committee in the Energy Conservation in Buildings and Community

Systems International Energy Agency (ECBCS IEA) research program.

Zebrane informacje oparte są na badaniach literaturo-

wych, również na podstawie kwerend prowadzonych na

miejscu lokalizacji konkretnych obiektów oraz na podsta-

wie udziału w konferencjach, warsztatach, szkoleniach,

dyskusjach i wymianie doświadczeń z ekspertami w dzie-

dzinie będącej przedmiotem opracowania

Zrównoważony rozwój

a projektowanie architektoniczne

Teoria zrównoważonego rozwoju dotyczy życia spo-

łecznego w ogólności. W kontekście architektonicznym

oznacza tworzenie dobrej przestrzeni do życia w sposób,

który zgodnie z istotą Raportu Komisji Brundtland zaspo-

kaja potrzeby współczesnego pokolenia, nie stanowiąc

zagrożen ia dla pokoleń przyszłych.

Współcześnie zastanawia to, że w dobie informacji,

demokracji, akcentowania praw człowieka, świadomoś ci

katastrofy ekologicznej i rozwoju ruchów ekologicznych,

budownictwo i architektura – w większości przypadków

– charakteryzują się marnotrawstwem zasobów natural-

nych. Uwidacznia się to w stosowanych technologiach

budowy, technologiach grzania i chłodzenia, zaniża niu

kosztów rzeczywistych, procesach dewastacji środo wiska

związanych z produkcją, transportem, realizacją obiek-

tów (drążenie tuneli, utwardzanie terenów biolo gicznie

czyn nych, dewastacja gleby, budowa gigantycznych tam

na rzekach), uleganiu wpływom globalizacji łączą cej się

z eliminowaniem lokalnego rzemiosła i redukcją regio-

nalnej różnorodności rozwiązań i kultury [3]. Do takiego

stanu rzeczy, między innymi, przyczyniła się powszech-

na opinia, że wydajność energetyczną budynków można

regulować i kontrolować przez regulacje prawne i rozpo-

rządzenia. Niestety w praktyce nie znalazła potwierdzenia

z racji skomplikowanych relacji i znacznych rozbieżności

pomiędzy założeniami projektowymi a eksploatacją zre-

ali zowanych budynków, które nadal w większości przy-

padków są dalekie od dopasowania do kontekstu miejsca

i potrzeb [4]. Rozwój teorii naukowych XX w. dowodzi,

że idee technocentryzmu i przeciwstawianie się człowieka

naturze są na dłuższą metę wręcz niebezpieczne i nieuza-

sadnione, gdyż zagrażają ciągłości życia na ziemi.

Jak już wspomniano, obiekty architektoniczne ze wzglę -

du na różnorodność funkcji, sposób użytkowania, rozwią -

zania techniczne i technologiczne oraz wymagania, jakie

muszą spełniać, stanowią zagrożenie dla środo wiska na-

turalnego. Przy ciągłym dążeniu do optymali zacji para-

metrów technicznych i technologicznych zagro żenia oraz

koszty inwestycyjne i eksploatacyjne stale wzra s tają. Pro-

jektowanie architektoniczne obiektów przy uw z ględ nieniu

ograniczenia zużycia energii w trakcie ich rea li za cji, eks-

ploatacji i utylizacji, możliwości wykorzysta nia od nawial -

nych źródeł energii oraz zmniejszenia zagro żeń, jakie

stwa rzają dla środowiska naturalnego, wyma ga już na eta -

pie koncepcji projektowych współpracy interdyscypli nar -

Autorka od roku 2003 jest członkiem Executive Committee w pro-

gramie badawczym Energy Conservation in Buildings and Community

Systems International Energy Agency (ECBCS IEA).

18 Beata Majerska-Pałubicka

nego zespołu specjalistów. Zadaniem architekta powinno

być opracowanie optymalnego projektu, uw zględ nia jącego

kontekst miejsca i współczes ne potrzeby ekolo giczne, eko-

nomiczne, społeczne i kulturowe. Aby sprostać ta kiemu

zadaniu, współpraca w ramach zes połów pro jek to wych po-

winna zostać rozszerzona o ekspertów w dzie dzi nie pro-

blematyki ekologicznej, energetycznej, mikrokli matycznej,

technologicznej, ekonomicznej oraz innych [5].

W kontekście założeń zrównoważonego rozwoju

obiekt architektoniczny powinien być zaprojektowany,

wznie siony, użytkowany i rozebrany zgodnie zasadą po-

trójnej odpowiedzialności „Triple Responsibility”

– eko-

logicznej, gospodarczej (ekonomicznej) i społecznej –

która powinna być podstawą wszelkich podejmowanych

działań na płaszczyźnie architektonicznej i budowlanej.

Rozwiązywanie problemów relacji pomiędzy środo wis-

kiem naturalnym a środowiskiem zbudowanym po win no

nabierać charakteru działań długoterminowych, mul ti-

dys cyplinarnych, z włączeniem wizualizacji rezulta tów

jako do kumentacji zamierzonych przemian za cho dzą cych

w obu środowiskach. Prowadzi to do rozwo ju in nowa cyj -

nego spoj rzenia zarówno na narzędzia, jak i na sam pro ces

pro jektowy. Zaangażowanie licznej gru py osób współ -

pra cujących w zespołach projektowych oraz wie lo płasz-

czyznowość procesów wymaga narzędzi za pewnia jących

gwarancję szybkiej wymiany informacji w celu spraw nej

analizy i optymalizacji wyników. Toteż na dzieją dla zrów-

noważonej architektury przyszłości staje się projektowa-

nie informatyczne (parametryczne, gene ratywne).

Architektura, w dobie globalizacji i Internetu, staje się

bardziej dynamiczna, co wymusza (prowokuje) takie ce-

chy jak: zmienność, elastyczność

i otwarcie [6].

Kierunki poszukiwań zrównoważenia

w strategiach projektowych

Idea zrównoważonego rozwoju przekłada się na omal-

że wszystkie dziedziny życia, łączy aspekty socjalne,

ekonomiczne/gospodarcze, ekologiczne i środowiskowe.

Jest również obecna w projektowaniu architektonicznym,

gdzie zrównoważony rozwój, cytując prof. Barbarę Jękot

[7, s. 7]: polega na znalezieniu właściwych środków wyra-

zu – koncepcji architektonicznej – przy roztropnej eksplo -

Zgodnie z rozumieniem zasady potrójnej odpowiedzialności,

odpowiedzialność ekologiczna oznacza: nie szkodzić środowisku, tj.

używać materiałów lokalnych i surowców wtórnych, przetwarzać odpa-

dy, nie powodować skażenia środowiska, redukować emisję gazów cie-

plarnianych, zwłaszcza dwutlenku węgla wpływającego na zmiany kli-

matyczne; odpowiedzialność gospodarcza oznacza: utrzymywać rozwój

w granicach samoregeneracji środowiska naturalnego; odpowiedzial-

ność społeczna zaś oznacza: zapewnić optymalne dla użytkowników

środowisko, uszanować tradycję i kontekst kulturowy oraz zasadę par-

tycypacji społecznej.

Elastyczność stanowi nawiązanie do idei starożytnych buddyj -

skich filozofii Dalekiego Wschodu, w których architektura ma cechy

tymczasowości, podobnie jak powtarzające się cykle zachodzące

w na turze

i nieustający przepływ energii. Takie ujęcie, poprzez powrót

do korzeni, zdecydowanie przybliża architekturę do natury. Można spe-

kulować, czy spełniając potrzeby nowej epoki, architektura będzie roz-

wijała się ewolucyjnie, jak sugerował Ballenstedt [8], czy rewolucyjnie,

tak jak przedstawia to w swoich rozważaniach Wines [3].

to include experts in ecology, power generation, microcli-

mate, technology, economy, etc. [5].

In the context of the assumptions of sustainable growth,

an architectural structure should be designed, erected, and

deconstructed in accordance with the principle of “Tri-

ple Responsibility”

– ecological, economic, and social

– which should be the basis of all activities taken in the

sphere of architecture and construction.

The problems in the relations between the natural and

built environment should be solved by long-term, multidis-

ciplinary actions, including visualizations of the results as

a documentation of expected changes taking place in both

environments. This results in the development of innova-

tive view of both the tools and the design process itself.

The involvement of a large group of people coope rating in

the design teams and the multi-layer nature of the processes

requires tools guaranteeing a quick exchange of informa-

tion in order to smoothly analyze and optimize the results.

Therefore, the hope for sustainable architecture of the fu-

ture is in the information design (parametric, generative).

Architecture, in the age of globalization and the Inter-

net, is becoming more dynamic, which forces (generates)

such features as variability, ﬂ exibility

, and openness [6].

The directions of search for

sustainability in design strategies

The idea of sustainable growth is visible in almost all

spheres of life and connects social, economic, ecological

and environmental aspects. It is also present in architec-

tural design, where sustainable growth, quoting Professor

Barbara Jękot [7, p. 7]: is about ﬁ nding the right means of

expression – architectural concept – along with a reason-

able use of resources and reclaiming devastated areas as

well as the directions of the technological and institutional

growth reinforcing the current and future potential, taking

into account the needs of the present and future genera-

tions. This requires the activation of intellect. Building/

architecture and technologies must change the mentality

of ‘transforming nature’ into ‘transforming society’ where

balance means a better quality of life and better mutual

relations between urban and natural environments.

From the point of view of sustainable growth the opti-

mal solution is the state in which the construction sector

According to the triple responsibility principle the ecological res-

ponsibility means: no harm for the environment, i.e. the use of local

materials and secondary raw materials, waste recycling, no pollution of

the environment, reduction of the emission of greenhouse gases, espe-

cially carbon dioxide affecting the climatic changes; the economic res-

ponsibility means: maintain growth within the limits of the natural

environment self-regeneration; the social responsibility means: the pro-

vision of the optimal environment for the users, respect for tradition and

the cultural context as well as the social participation principle.

Flexibility refers to the ideas of the ancient Far Eastern Buddhist

philosophies where architecture demonstrates ephemeral features, cor-

responding to the repetitive cycles taking place in nature

and the con-

stant flow of energy. Such an approach, through the return to the roots,

brings architecture much closer to nature. It can be speculated whether,

satisfying the needs of a new age, architecture will develop through

evolution as suggested by Ballenstedt [8] or through revolution as pre-

sented by Wines [3].

Optymalizacja metod zrównoważonego projektowania /Optimize methods of sustainable design 19

remains neutral to the natural environment. However, this

so not possible. It is not possible to eliminate the impact

of the construction works, use, conversion and the ﬁ nal

utilization of buildings on the natural environment. The

estimated life cycle of a residential building in Europe is

60–100 years – which describes the scale of the threat to

the environment and the need in the ﬁ rst place to specify

the kind as well as the scope of impact and determine its

ultimate magnitude.

Chronologically speaking, the minimization of the de -

mand for energy since the 1960

–1970

in most cases in-

cludes the analysis of energy-efﬁ ciency of the building

only at the stage of use and thus it regards only some threats

which result from the construction processes. Due to the

wider and wider scope of impact of the building indus-

try on the natural environment it is necessary to eva luate

comprehensively, including all life cycles of the building,

not only its use but also the construction process, conver -

sion or deconstruction, if any, taking into account the pro-

duction of building materials, transport to the construc-

tion site, waste handling and disposal. Depending on the

scope of research, the criteria of evaluation can be based

on the so called open-loop

or closed-loop

impact on the

environment. It should be stressed that failure to take into

account the use of energy and pollution during the produc-

tion of materials, transport to the construction site and the

construction process affects the misrepresentation of the

details regarding the impact on the environment during

the use of the building. Consequently, in order to achieve

the optimal effect the buildings should be durable and their

conversion, if any, should be easy, spreading the effects of

impact on the environment over a long period of use [7].

The tools for multi-criteria assessments of buildings in

the ecological, economic, and social context should be the

basis of sustainability in the construction industry because

they provide a possibility of developing short- and long-

term strategies of action.

The decisions made during the design process affect

the solutions in respect of space and functions, technol-

ogy, aesthetic and visual effects as well as landscape, and

– in line with the sustainable design – the environmental

and ecological effects connected with the maintenance

or destruction of the natural resources and emission of

greenhouse gases, the social effects in the historical and

cultural context as well as comfort of use. Consequently,

the decisions should result from the analysis of many cri-

teria of impact of the building on the built environment,

the natural environment, and people. They should take

into account the holistic approach expressed in the inte-

gration of the issues regarding environment, society, cul-

ture, space, technology, economy. In the context of a large

number of elements requiring analysis, it is necessary

Open-loop includes primarily the evaluation of energy-efficiency

of the building (possibly it takes into account the energetic impact of the

building on the environment over a specific period of its use).

Closed-loop includes the total balance of impact of the building

on the environment in respect of a multi-criteria assessment of the

impact during the process of production, construction, use, conversion

and deconstruction.

atacji zasobów i przywracaniu terenów zdewastowanych

oraz kierunku rozwoju technologicznego i instytucjonalne-

go umacniającego obecny i przyszły potencjał z uwzględ-

nieniem potrzeb obecnych i przyszłych pokoleń. Wymaga

to aktywacji intelektu. Budownictwo/architektura i tech-

nologie muszą zmienić mentalność ‘przeistaczania natury’

na ‘przeistaczanie społeczeństwa’, w którym równowaga

oznacza lepszą jakość życia oraz lepsze wzajemne rela-

cje pomiędzy środowiskiem zurbanizowanym i przyrodni-

czym/naturalnym.

Z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju rozwią-

zaniem optymalnym jest stan, w którym sektor budo w lany

pozostaje neutralny w stosunku do środowiska natural-

nego. Ale takiego rozwiązania nie ma. Nie da się wyeli -

minować oddziaływania budowy, eksploatacji, adaptacji,

końcowej utylizacji budynków na środowisko naturalne.

Cykl życia budynku mieszkalnego w Europie szacuje się

na 60–100 lat – daje to obraz skali zagrożenia środowis ka

i uzmysławia potrzebę, w pierwszej kolejnoś ci, sprecyzo-

wania rodzaju i zakresu oddziaływań oraz określenia ich

granicznych wartości.

Patrząc chronologicznie, minimalizacja zapotrzebowa-

nia na energię od lat 60.–70. XX w. w większości przypad-

ków obejmuje analiz

ę energetyczną budynku wyłącznie

na etapie eksploatacji, przez co stanowi jedynie pewien

wycinek zagrożeń, jakie wynikają z procesów budowla-

nych. Z powodu coraz bardziej szerokiego spektrum od-

działywań segmentu budowlanego na naturalne środo wis -

ko konieczne staje się podejmowanie prób całoś ciowej

oceny, obejmującej wszystkie etapy życia budyn ku – nie

tylko eksploatacji, ale również procesu budowy, ewentual-

nej adaptacji lub rozbiórki – z uwzględnieniem produkcji

materiałów, transportu na miejsce budowy, zagospodaro -

wania i utylizacji odpadów. W zależności od przyjętego

zakresu badań kryteria oceny mogą opierać się na tzw.

otwartej pętli

wpływu na środowisko lub pętli zamknię-

tej

. Należy podkreślić, że niebranie pod rozwagę zużycia

energii i emisji zanieczyszczeń w trakcie produkcji ma-

teriałów, transportu na miejsce budowy i procesu budo-

wania ma wpływ na zaniżenie danych dotyczących wpły-

wu na środowisko w trakcie eksploatacji budynku. Toteż

w celu osiągnięcia optymalnego efektu budynki powinny

być trwałe i podlegać łatwej ewentualnej adaptacji, umoż-

liwiając rozłożenie konsekwencji oddziaływania na śro-

dowisko na możliwie długi okres eksploatacji [7].

Narzędzia umożliwiające wielokryterialną ocenę bu-

downictwa w kontekście zagadnień ekologicznych oraz

zagadnień ekonomicznych i społecznych powinny być

podstawą zrównoważenia w sektorze budowlanym, po-

nie waż dają w konsekwencji możliwość opracowania

krótko- i długoterminowych strategii działania.

Otwarta pętla (open-loop) polega przede wszystkim na ocenie

efektywności energetycznej budynku (ewentualnie uwzględnia wpływ

energetyczny budynku na środowisko w trakcie określonego czasu eks-

ploatacji budynku).

Zamknięta pętla (closed-loop) obejmuje całościowy rachunek

wpływu budynku na środowisko w aspekcie wielokryterialnej oceny

wpływu w trakcie procesu wytwarzania, budowy, eksploatacji, adaptacji

i rozbiórki.

20 Beata Majerska-Pałubicka

Decyzje podejmowane w trakcie procesu projekto wego

wpływają na rozwiązania przestrzenno-funkcjo nalne,

techniczne, efekty estetyczne, wizualne i krajobrazo-

we oraz w ramach zrównoważonego projektowania efek-

ty środowiskowe, ekologiczne związane z zachowaniem

lub niszczeniem zasobów naturalnych i emisją gazów

cieplar nianych, a także na efekty społeczne w kontekście

historycznym, kulturowym oraz komfort użytkowania.

W związku z tym decyzje powinny być wynikiem analizy

wielu kryteriów wpływu budynku na środowis ko zbudo-

wane, środowisko naturalne oraz na człowieka. Powinno je

charakteryzować podejście całościowe, ho li s tyczne, wyra-

żone w integracji zagadnień środowiskowych, społeczno-

-kultu rowych i przestrzenno-technicznych, gos podarczo-

-eko no micznych. W kontekście dużej licz by elementów

wymagających analizy nieodzowna jest kon cepcja stop-

niowania doboru rozwiązań projektowych opar ta na kry-

teriach ekologicznych, ekonomicznych, społecz nych oraz

przestrzennych. Według prof. Andrzeja Baranowskie go

[9] kryteria ekologiczne oparte mają być na optymal nych,

w danych warunkach, rozwią zaniach ekonomicz nych

i kulturowych; kryteria ekonomiczne powinny brać pod

rozwagę wzrost nakładów inwestycyjnych w porów naniu

z rozwiązaniami konwencjonalnymi oraz zwrot do dat-

kowo poniesionych kosztów w okreś

lonym czasie; kry-

teria społeczne powinny wspomagać roz powszechnia nie

wiedzy i edukację mającą na celu zachęcenie do zmniej-

szenia konsump cji zasobów natu ralnych oraz korzystania

z efektywnych pod względem środowiskowym technolo-

gii, natomiast kryteria przestrzenne powinny preferować

renowację, modernizację, rewitalizację istniejących struk-

tur przestrzennych i systemów technologicznych.

Wymagana, poprawna optymalizacja obiektów, w myśl

analizy całościowego cyklu technicznego życia budynku

(Life Cycle Assessment – LCA), nie może być przepro-

wadzona bez całościowej analizy przyczyn i skutków, ko-

rzyści, strat, a przede wszystkim bez zrozumienia powodu

ich powstawania, toteż współcześnie projektowanie sta-

je się procesem bardziej złożonym. Elementy, które kla-

sycz nie wchodziły w skład projektu, podlegają nowym

kryteriom, pojawiają się również całkiem nowe elemen-

ty. Wymienione założenia mają wiele wspólnego z zasadą

zrównoważonego projektowania przedstawioną przez Sa-

mue la Mockbee z Auburn University [10], uwzględniającą:

– zrozumienie miejsca jako podstawę zrównoważone-

go projektowania, interpretowanego w kontekście nasło-

necznienia, topograﬁ i, zachowania środowiska naturalne-

go i zbudowanego, ale również umożliwiającego analizę

przepływu energii i zasobów wchodzących i wychodzą-

cych w fazach przed realizacją obiektu, w jej trakcie i po,

a tym samym tworzenia wzorców, które łączą to miejsce

z otaczającym światem;

– zrozumienie natury, poprzez odnalezienie swojego

miejsca w środowisku naturalnym;

– zrozumienie wpływu środowiskowego, w kontekście

szukania równowagi pomiędzy destrukcyjnymi wpływa-

mi działalności sektora budowlanego na środowisko

a dzia łaniami je neutralizującymi;

– zrozumienie ludzi, w kontekście szeroko pojętego

dziedzictwa kulturowego.

to develop a system of gradation of the selection of de-

sign solutions based on ecological, economic, social and

spatial criteria. In the opinion of Pro fessor Andrzej Ba-

ranowski [9] the ecological criteria shall be based on the

use of the economic and cultural solutions which are opti-

mal under given conditions; the economic criteria should

take into account the growth of investment expenditure

in comparison to the conventio nal solutions, and the re-

fund of additionally incurred costs in a speciﬁ c period;

the social criteria should support the spread of knowledge

and education aimed at encouraging the reduction of the

consumption of natural resources and the use of environ-

mentally effective technologies, whereas the spatial cri te-

ria should favor renovation, modernization, revitalization

of existing spatial structures and technological systems.

The required, proper optimization of buildings, in com-

pliance with the Life Cycle Assessment (LCA), shall not

be conducted without the comprehensive analysis of the

reasons and effects, beneﬁ ts and losses and in particular

without understanding their origin, so at present designing

is be coming a more complex process. The elements which

tra ditionally were included in the design are now subject

to new criteria; totally new elements also emerge. The list-

ed assum ptions have a lot in common with the principle

of sus tainable designing presented by Samuel Mockbee

from Au burn University [10] and they take the following

into account:

– understanding the place as the basis of sustainable

designing, interpreted in the context of sunlight exposure,

topography, preservation of the natural and built environ-

ments which also provides for the analysis of the ﬂ ow of

energy as well as input and output resources before imple-

mentation of the design, during that implementation and

afterwards, and thus developing patterns which connect

this place with the surrounding world;

– understanding nature through ﬁ nding your own place

in the natural environment;

– understanding the environmental impact in the con-

text of search for balance between destructive effects of

the building industry on the environment and the activities

neutralizing them;

– understanding people in the context of cultural heri-

tage in its broad sense.

The holistic approach to social, environmental, spatial

and technical issues is highly signiﬁ cant in sustainable de-

signing as well as aesthetics – the form of architectural

expression is of great importance. Thomas Herzog claims

that the success in architectural design depends on its us-

ability beneﬁ ts, however, it is also special and important

to refer to the form and beauty that is the elements which

are the core elements of architecture [acc. 11].

In sustainable designing the design stage becomes the

most important stage in the investment works, in respect

of optimization. The decisions made at this stage, regard-

ing the synergy between individual elements of the build-

ing in the context of:

– impact of the building on the environment,

– comfort of the user (thermal, physical, mental),

– use of energy (connected with the acquisition of raw

materials and the production of building materials as well

Optymalizacja metod zrównoważonego projektowania /Optimize methods of sustainable design 21

as with the technology of construction of the building and

its use),

– durability of the building,

– possible conversion, revitalization or deconstruction,

greatly inﬂ uence the efﬁ ciency of the building and its im-

pact on the built and natural surrounding over its whole

lifecycle. At later stages, during construction, use, and

conversion the possibility of optimization of energy con-

sumption and emissions is difﬁ cult or impossible, and

surely more expensive, due to the ﬁ xed, closed relations

between some elements and additional factors such as the

impact of the user, which was documented in a great deal

of research by Nils Larsson [12].

At present, architects and constructors, designers, ap-

praisers, contractors and investors have at their disposal

many tools supporting the sustainable design process with

which they can assess the degree of impact of the building

on the environment. They include for instance such certi-

ﬁ cation systems as BREEAM, LEED, SBTool, CASBEE,

DEFRA, Green Star, etc.), Life Cycle Assessment (LCA),

systems of certiﬁ cation of building materials (Cradle-to-

Cradle, EPA, etc.), systems of management of waste pro-

duced in the building process (WRAP)

as well as national

legislative solutions and international agreements.

The assessment and certiﬁ cation systems provide new,

speciﬁ c objectives for designers (architects, constructors,

engineers), contractors, and investors which are connect-

ed with creating sustainable buildings and a sustainable,

built environment. They comply with international agree-

ments and obligations regarding the reduction of energy

consumption and reduction or elimination of emission of

greenhouse gases, the creation of decent living and work-

ing conditions as well as veriﬁ cation of systems of values.

The methods of certiﬁ cation of buildings and the en-

vironment management systems are becoming the main

tool supporting the making of right decisions in the de-

sign process connected with the implementation of the

requirement of rational solutions in the scope of environ-

ment management. The objective is the optimization con-

ﬁ rmed by the highest possible assessment grade awarded

by the certiﬁ cation system in a given context. Depending

on the kind of design, the method of assessment and cer-

tiﬁ cation is adjusted to its speciﬁ c features. In the context

of individual subject categories it forces the designers to

thoroughly analyze the accepted architectural and con-

struction concepts as well as select the materials and tech-

nology. The fundamental task of the design teams should

be the selection of tools, techniques, systems and methods

which shall enable them to achieve the objective assumed

at the conception stage.

Optimization of the design processes.

The Integrated Design Process

With such a wide scope of actions and interdependencies

connected with the interpretation and concepts of sustain-

able designing, the interdisciplinary cooperation applied

so far in the traditional designing becomes insufﬁ cient and

it does not guarantee the correct integration of the teams.

Furthermore, it does not guarantee the optimal result in

Holistyczne podejście do zagadnień społecznych, śro-

dowiskowych, przestrzennych i technicznych ma bar-

dzo istotne znaczenie w projektowaniu zrównoważonym,

niemniej ma też wydźwięk estetyczny – forma architek-

tonicznego wyrazu odgrywa tu ważną rolę. Jak twier-

dzi Thomas Herzog, sukces w projektowaniu architekto-

nicznym zależy od wartości użytkowych, ale szczególne

i istotne jest odniesienie się również do formy oraz pięk-

na, czyli tych elementów, bez których nie możemy mówić

o architekturze [za: 11].

W projektowaniu zrównoważonym najważniejszym

etapem prac inwestycyjnych, pod względem działań opty-

malizacyjnych, staje się faza projektowania. Podjęte na

tym etapie decyzje dotyczące synergii pomiędzy poszcze-

gólnymi elementami budynku w kontekście:

– oddziaływania budynku na środowisko,

–

komfortu użytkownika (termicznego, ﬁ zycznego, psy

chicznego),

– zużycia energii (związanej z pozyskiwaniem surow-

ców i produkcją materiałów budowlanych, jak też z tech-

nologią wznoszenia budynku i eksploatacją),

– trwałości budynku,

– ewentualnej adaptacji, rewitalizacji lub rozbiórki,

mają istotny wpływ na efektywność budynku i jego od-

działywanie na otoczenie zbudowane i naturalne w okre-

sie całego cyklu życia budowli. W fazach późniejszych,

na etapie budowy, eksploatacji, adaptacji możliwość opty-

malizacji energochłonności i emisji z powodu ustalonych,

zamkniętych już relacji pomiędzy niektórymi elementami

oraz dodatkowych czynników, jak np. wpływ użytkow-

nika, jest utrudniona lub niemożliwa, a z pewnością droż-

sza, co zostało udokumentowane licznymi badaniami

przez Nilsa Larssona [12].

Współcześnie architekci i konstruktorzy, projektan-

ci, rzeczoznawcy, wykonawcy i inwestorzy otrzymują

do dyspozycji wiele narzędzi wspierających zrównowa-

żony proces projektowy, które umożliwiają ocenę stop-

nia wpływu budynków na

środowisko. Wśród nich moż-

na wymienić systemy certyﬁ kacji (takie jak BREEAM,

LEED, SBTool, CASBEE, DEFRA, Green Star itd.), Life

Cycle Assessment (LCA), systemy certyﬁ kacji materia-

łów budowlanych (Cradle-to-Cradle, EPA i inne), syste-

my zarządzania odpadami powstałymi w procesie budow-

lanym (WRAP)

oraz rozwiązania legislacyjne krajowe

i ustalenia międzynarodowe.

Systemy oceny i certyﬁ kacji wyznaczają nowe, kon-

kretne cele dla projektantów (architektów, konstrukto rów,

inżynierów branżowych), wykonawców i inwes to rów, zwią -

zane z kreowaniem zrównoważonych budyn ków i zrów -

noważonego środowiska zbudowanego. Po dyk to wa ne są

międzynarodowymi ustaleniami i zobowiąza niami doty-

czącymi ograniczenia zużycia energii i re duk cji lub eli-

minacji emisji gazów cieplarnianych, tworze nia godnych

warunków do życia i pracy, i co się z tym wiąże, weryﬁ -

kacji systemów wartości.

Metody certyﬁ kacji budynków i systemów zarządza-

nia środowiskiem stają się głównym narzędziem wspo-

magającym podejmowanie właściwych decyzji w proce-

sie projektowym, związanym z wprowadzeniem wymogu

racjonalności rozwiązań w zakresie gospodarowania śro-

22 Beata Majerska-Pałubicka

dowiskiem. Celem jest optymalizacja potwierdzona przy-

znaniem przez system certyﬁ kacji najwyższej, możliwej

w danym kontekście, oceny. W zależności od rodzaju pro-

jektu metoda oceny i certyﬁ kacji zostaje dostosowana do

jego specyﬁ ki. W kontekście poszczególnych kategorii

tematycznych wymusza na projektantach dogłębne prze-

analizowanie przyjętych koncepcji architektonicznych

i branżowych oraz doboru materiałów i technologii. Nad-

rzędnym zadaniem zespołów projektowych powinien być

wybór narzędzi, technik, systemów i metod, które pozwa-

lają na osiągnięcie założonego na etapie koncepcji celu.

Optymalizacja procesów projektowych.

Zintegrowany Proces Projektowy

Przy tak szerokim spektrum działań i współzależno-

ści, jakie niesie interpretacja i koncepcje zrównoważone-

go projektowania, stosowana do tej pory w tradycyjnym

projektowaniu współpraca międzybranżowa staje się nie-

wystarczająca i niezapewniająca poprawnej integracji ze-

społów. Nie gwarantuje też optymalnego wyniku w po-

staci efektywnego obiektu. Z tego powodu w latach 90.

XX w. zrodziła się koncepcja Zintegrowanego Procesu

Projek towego (ZPP) (Integrated Design Process – IDP),

zainicjowana w Kanadzie jako program C-2000, w USA

w postaci opracowań Rocky Mountain Institute [13] oraz

w Europie jako program badawczy (Annex 23) Między-

narodowej Agencji Energetyki IEA. Nowe zasady współ-

pracy zmieniły ugruntowane relacje pomiędzy członka-

mi zespołów projektowych. Obecnie stanowią ułatwienie

pracy z wieloma niewiadomymi. Z jednej strony mają na

celu optymalizację kształtowania środowiska zbudowane-

go, w tym budynków, z drugiej – służą ścisłej współpracy

w szerokim gronie uczestników ZPP.

W konsekwencji takich założeń warunkiem poprawne-

go wykonania projektu jest zaakceptowanie przez zespół

projektowy faktu, że:

– koncepcja musi być

od początku zgodna z założenia-

mi zrównoważonego rozwoju, tzn. musi spełniać kryte-

ria ekologiczne, społeczno-kulturowe, przestrzenne, śro-

dowiskowe oraz ekonomiczne;

– każdy etap pracy projektowej w tym systemie musi

mieć jasno sprecyzowane wizje, cele oraz zadania prowa-

dzące do ich osiągnięcia.

Zrozumienie i akceptacja powyższych warunków sta-

nowi podstawę przy ustalaniu generalnych zasad zintegro-

wanej realizacji zrównoważonej architektury. Proces ZPP,

w przeciwieństwie do wcześniejszej współpracy między-

branżowej, powinien charakteryzować się dyna mizmem

i ciągłością. Powinien polegać na stałej, wielokryterialnej

optymalizacji rozwiązań i nie kończyć się w chwili odda-

nia budynku do użytkowania. Wspólna praca wszystkich

członków zespołu projektowego, od etapu wczesnej kon-

cepcji, poprzez wielostopniową weryﬁ kację założonych

parametrów, aż do ostatecznej wersji projektu i momentu

możliwości sprawdzenia poprawności przyjętych rozwią-

zań podczas monitorowania budynku w trakcie eksploata-

cji (Post Occupancy Evaluation – POE), stanowi nowość

w zasadach współpracy i procesie projektowania. Rozwią-

zania urbanistyczne i architektoniczne: zagos podarowanie

the form of efﬁ cient buildings. That is why the Integrated

Design Process (IDP) was developed in the 1990

. It origi-

nated in Canada as the C-2000 program, in the USA in

the form of studies at the Rocky Mountain Institute [13],

and in Europe as the International Energy Agency (IEA)

research program (Annex 23). New principles of the co-

operation dramatically changed the relations between the

members of the design teams. At present they facilitate the

work with many unknowns. Their objective is to optimize

the development of a built environment, including build-

ings, on the one hand, and they serve the close coopera-

tion of the IDP participants, on the other hand.

As a result of such assumptions the condition of

correct accomplishment of the design is the acceptance by

the design team of the fact that:

– the conception must comply from the very beginning

with the assumptions of sustainable growth, i.e. it must

meet the ecological, social, cultural, spatial, environmen-

tal and economic criteria;

– each stage of design work in that system must have

clear ly speciﬁ ed visions, objectives, and tasks to achieve

them.

Understanding and accepting the conditions mentioned

above is the basis for developing the general principles

of the integrated design of sustainable architecture. IDP,

unlike earlier interdisciplinary cooperation, should be

dynamic and continuous. It should involve the constant,

multi-criteria optimization of the solutions and it should

not end at the moment when a building is handed over to

be used. The joint work of all members of the design team,

from the stage of early concept, through a multi-step veri-

ﬁ cation of assumed parameters, to the ﬁ nal version of the

design and the moment when the correctness of assumed

solutions can be veriﬁ ed through monitoring of the build-

ing during its use – Post Occupancy Evaluation (POE), is

something new in the cooperation and the design process.

The urban and architectural solutions: improvement of the

area, the requirements regarding functions, space, aesthe-

tics, construction, materials, technologies must meet the re-

quirements of the sustainable design process and the sys-

tems of assessment/certiﬁ cation. They all must remain in

the state of sustainability, i.e. none of them shall be solved

at the expense of the others, and the objective is also to

optimize the energy efﬁ ciency and self-sufﬁ ciency as well

as zero ecological footprint of the designed building.

Tools supporting the design processes

In sustainable designing the process should involve the

pursuit of the desired, optimal effect – rational, admissible,

operational and aesthetic. This is done through a whole se-

ries of steps towards the assumed objective with the use

of simulations, comparisons, and veriﬁ cations. The object

of processing includes input information, know ledge and

expertise of the designers, information created during the

design process as well as collected from out side sources

(databases) and information deriving from the process

of use [14].

The optimization of solutions and the coordination of

the inﬂ uence of all elements would be very difﬁ cult, long,

Optymalizacja metod zrównoważonego projektowania /Optimize methods of sustainable design 23

terenu, wymagania funkcjonalno-przes trzenne, estetycz-

ne, konstrukcyjne, materiałowe, technologiczne mu-

szą być podporządkowane wymogom zrównoważone-

go procesu projektowego i systemom oceny/certyﬁ kacji.

Wszystkie muszą pozostawać w stanie zrównoważenia,

tzn. jedne nie mogą być rozwiązywane kosztem innych,

a celem jest między innymi osiągnięcie optymalizacji

efektywności i samowystarczalności energetycznej oraz

zerowego śladu ekologicznego projektowanego obiektu.

Narzędzia wspomagające procesy projektowe

W projektowaniu zrównoważonym proces powinien

polegać na dążeniu do osiągnięcia pożądanego, optymal-

nego efektu – racjonalnego, dopuszczalnego, sprawne-

go i estetycznego. Odbywa się to na drodze całego cyk lu

przybliżeń do założonego celu przy wykorzystaniu symu -

lacji, porównań i sprawdzania. Przedmiotem przet warza-

nia są informacje wejściowe/początkowe, wiedza i do-

świad czenie projektantów, informacje tworzone w trakcie

procesu projektowego, jak też pobierane ze źródeł ze-

wnętrznych (baz danych) oraz informacje wynikające

z procesu użytkowania [14].

Przy korzystaniu z tradycyjnych metod projektowych

zadanie optymalizacji rozwiązań i koordynacji wpływu

wszystkich elementów byłoby bardzo trudne, długotrwałe

i kosztowne, wręcz niemożliwe do wykonania. Korzysta-

nie z narzędzi, które na bieżąco umożliwiają weryﬁ kację

konsekwencji podejmowanych decyzji, pozwala na skró-

cenie czasu pracy i bezpośrednie skoncentrowanie się na

najistotniejszych dla danego rozwiązania aspektach. Naj-

prawdopodobniej narzędzia i technologie cyfrowe będą

katalizatorem wspomagającym rozwój zrów noważonego

projektowania, zwłaszcza w kontekście generatywnych

i pa rametrycznych metod, które przekraczają granice tra-

dy cyjnie rozumianego projektowania architektonicz nego.

Komputery umożliwiają tworzenie i analizę wariantów

kon cepcji, dając przy tym możliwość generowania za-

awansowanej geometrii w postaci dynamicznych swobod-

nych form architektonicznych, przez co stają się integral-

ną częścią ZPP. Programy nowej generacji, np. Revit oraz

Building Information Modeling (BIM), łączą w jedną ca-

łość prace nad koncepcją projektową

z opracowaniem do-

kumentacji elektronicznej. Proponują nowe metody zapisu

idei architektonicznych oparte na obiektach parametrycz-

nych, generatywnych i innych, które posiadają zdolność

automatycznego dostosowania się do kontekstu projekto-

wego. Jako że w projektowaniu zrównoważonym na rów-

ni istotne powinny być aspekty techniczne, społeczne, eko-

nomiczne, ekologiczne i estetyczne, rozszerzony kontekst

rozważań znajduje uzasadnienie w stosowaniu narzędzi

tworzących tzw. architekturę informacyjną. Procesy cyfro-

we wspomagają interdyscyplinarny charakter projektów

i ko nieczność kompleksowego wnioskowania, więc stano-

wią dobre oparcie przy analizach projektowych, koordyna-

cji, symulacji zjawisk technicznych, klimatycznych, użyt-

kowych, modelowaniu, wizualizacji, produkcji elementów

i montażu oraz, co szczególnie jest ważne w procesie zrów-

noważonym, mogą wspierać pracę grupową i czynności

związane z użytkowaniem i monitorowaniem budynków.

and costly or even impossible to achieve with the use of

the traditional design methods. The use of tools which

on the regular basis facilitate the veriﬁ cation of the con-

sequences of the decisions made, reduces the working

time and directly focuses on the aspects which are most

important for a given solution. Most probably the digi-

tal tools and technologies will be the catalyst support-

ing the growth of sustainable designing, especially in the

context of generative and parametric methods which go

beyond the limits of the traditional architectural design.

Computers facilitate the creation and analysis of the va-

riants of the concepts, providing the possibility of ge-

nerating advanced geometry in the form of dynamic, free

architectural forms, and consequently they become an

integral part of the Integrated Design Process. Such new

generation programs as, e.g. Revit and Building Infor-

mation Modeling (BIM) combine into one whole works

on the concept design with the development of electronic

documentation. They offer new methods of recording the

architectural ideas based on parametric, generative, and

other structures which can be automatically adjusted to

the context design. As the technical, social, economic,

ecological and aesthetic aspects should be equally impor-

tant in the sustainable designing, the extended context of

the delibe rations is justiﬁ ed in the use of tools creating the

so called information architecture. The digital processes

support the interdiscipli nary character of the designs and

the necessity of drawing complex conclusions, so they

provide a good support for design analyses, coordination,

simulation of the technical and climatic phenomena, the

use, modelling, visualizing, production of elements and

assembly, and they can, which is especially important in

the sustainable process, support group work as well as

the activities connected with the use of the buildings and

their monitoring.

Kas Oosterhuis [15], the founder of Hyperbody re-

search group at the Delft University of Technology, claims

that we are on the brink of a real revolution in architec-

ture, and the buildings shall become, due to the connec-

tion to the global information network and their sensors,

interactive “hyperbodies” able to adapt to a speciﬁ c con-

text. The “protospace” is a place for transdisciplinary re-

search and design which enables scientists and designers

to coope rate in a virtual environment, creating visions of

programmable solutions. The development of digital tech-

nologies leads to the extension of the space with the fourth

dimension namely time and the generation of the so called

cyberspace. When designing in the extended reality it is

possible to introduce changes in real time, study alterna-

tives and gather information about the existing possibili-

ties of co-designers, which is the basis of IDP interactive

loops. It is possible due to simulations with the use of al-

gorithms, the laws of physics, and the processes taking

place in nature to generate interactive architecture which

adjusts itself to the changes in the environment. Another

beneﬁ t is that design tasks can regard various scale – from

urban plans to details. Water Pavilion designed by NOX

and Oosterhuis Associates on an artiﬁ cial island of Neeltie

is one of the ﬁ rst interactive buildings with digitally de-

signed architecture.

24 Beata Majerska-Pałubicka

The use of digital tools in the sustainable design pro-

cess enables both the designers and the programmers to

draw from resources through the access to global data-

base, generate new information, and engage in interactive

relations. The use of computers guarantees efﬁ ciency and

satisfactory effects through programming processes fo-

cusing on characteristic stages and creative activities [16].

The difference, in comparison with the traditional design

process, is that in the information architecture there is no

design process but programming processes.

Information technologies enable design teams to create

and research technological, functional, spatial and aes-

thetic solutions as well as the impact of the building in the

ecological, economic, and social context on the environ-

ment. Through the increase in the speed of exchange of

information, automation of repetitive tasks, participation

and quick communication between a number of experts

they reduce the time for completion of designs and their

costs. The application of innovative technologies such as

Computerized Numerical Control (CNC)

with the virtual

prototyping limits the costs of construction and use. The

presented technologies provide a chance for creating sus-

tainable architecture which fulﬁ lls non-standard aesthetic

visions as well as interactive designs with advanced ge-

ometry.

The development and expansion of digital technolo-

gies and their inﬂ uence on the design process is the reason

of emerging fears that designing architecture is no lon-

ger motivated by individual, human needs to create and

more and more often it is about the selection from among

digitally programmed solutions. Consequently, when un-

dertaking design work one should not forget about the

essence of creation which is always connected with in-

dividual approach and the work should be the result of

materialization of the thought expressed in an individual

way and not the result of engineering optimization.

Summary and conclusions

IDP and the systems of multi-criteria assessment and

certiﬁ cation of buildings or BIM are the tools which bring

us closer to the goal which is sustainable growth and they

demonstrate that what seemed impossible in not such

a dis tant past can be accomplished in small steps. Such

ac tivities require the commitment of active, conscious and

pro fessionally trained participants whose minds are open

to innovations as well as are unafraid to take a risk and ac-

cept a close cooperation in interdisciplinary design teams.

IDP and the certiﬁ cation methods create both hopes and

fears which are justiﬁ ed by still not fully deﬁ ned prin-

ciples and effects of the introduction of sustainability.

Based on the data of the US Green Building Council [17]

it can be claimed, how ever, that the beneﬁ ts of the efﬁ -

ciency of buildings and the built environment which result

from the implementation of IDP and efﬁ ciency certiﬁ ca-

tion systems are important and they regard all participants

in the design process.

The investor and developer get a building which is

better adjusted to the reality and needs whose value is on

average 7.5%

higher than that of similar buildings con-

Kas Oosterhuis [15], założyciel jednostki badawczej

Hyperboda przy Uniwersytecie Technicznym w Delft,

twierdzi, że stoimy u progu prawdziwej rewolucji w ar-

chitekturze, a budynki dzięki podłączeniu do globalnej

sieci informatycznej i wyposażeniu w urządzenia senso-

ryczne staną się interaktywnymi „hiperciałami” zdol ny-

mi do adaptowania się do zaistniałego kontekstu. Proto -

przestrzeń stanowi miejsce do transdyscyplinarnych badań

i projektowania, umożliwia naukowcom i projektan tom

współpracę w wirtualnym środowisku, tworząc wizje

pro gramowanych rozwiązań. Rozwój technologii cyfro-

wych prowadzi do poszerzenia przestrzeni o czwarty wy-

miar, którym jest czas, i powstania tzw. cyberprzestrze-

ni. Projektowanie w poszerzonej rzeczywistości pozwala

na wprowadzanie zmian w czasie rzeczywistym, badanie

alternatyw i informowanie o istniejących możliwościach

współprojektantów, co stanowi podstawę pętli interacyj-

nych ZPP. Dzięki symulowaniu za pomocą algorytmów

praw ﬁ zyki i procesów zachodzących w naturze możli-

we jest generowanie architektury interaktywnej, dopaso-

wującej się do zmian środowiska. Korzystne jest również

to, że zadania projektowe mogą dotyczyć różnej skali –

od planów urbanistycznych po detale. Przyk

ładem jednej

z pierwszych interaktywnych realizacji z zaprojektowaną

cyfrowo architekturą jest Water Pawilon na sztucznej wy-

spie Neeltie (proj. NOX i Oosterhuis Associates).

Wykorzystywanie narzędzi cyfrowych w zrównoważo-

nym procesie projektowym powoduje, że zarówno pro-

jektanci, jak i programiści mogą czerpać z zasobów przez

dostęp do globalnej bazy danych, generować nowe infor-

macje, wchodzić w interaktywne zależności. Użycie kom-

putera zapewnia wydajność, satysfakcjonujące efekty na

drodze programowania procesów skupiających się wokół

charakterystycznych etapów i czynności twórczych [16].

Różnica, w stosunku do klasycznego procesu projektowe-

go, tkwi w tym, że w architekturze informacyjnej nie zacho-

dzi proces projektowania, lecz programowanie procesów.

Technologie informatyczne pozwalają zespołom pro-

jektowym tworzyć i badać zarówno wprowadzane roz-

wią zania technologiczne, funkcjonalno-przestrzenne czy

es te tyczne, jak i oddziaływanie obiektu w kontekście eko-

lo gicznym, ekonomicznym i społecznym na środowis ko.

Przez zwiększenie szybkości wymiany informacji, au-

tomatyzację powtarzalnych zadań, udział i szybkie ko -

mu nikowanie się licznego grona ekspertów umożliwia -

ą skrócenie czasu realizacji projektów i zmniejszenie

ich kosztów. Umożliwiają ograniczenie kosztów budo-

wy. Zastosowanie innowacyjnych technologii Compu-

terized Numerical Control (CNC),

dzięki wirtualnemu

pro to typowaniu, ogranicza koszty budowy oraz eksploa-

tacji. Przedstawione technologie dają szansę na tworzenie

architek tury zrównoważonej spełniającej niestan dardowe

wizje estetyczne, jak również interaktywnych realizacji

o zaawansowanej geometrii.

Rozwój i ekspansja technologii cyfrowych oraz ich

wpływ na proces projektowy jest przyczyną rodzących

się obaw, że działalność architektoniczna przestaje być

płynącą z indywidualnej potrzeby człowieka twórczoś-

cią i zaczyna polegać na wyborze spośród zaprogramo-

wanych cyfrowo rozwiązań. Stąd też, przy podejmowa-

Optymalizacja metod zrównoważonego projektowania /Optimize methods of sustainable design 25

niu prac projektowych, nie można zapominać, że istota

krea cji jest zawsze związana z indywidualnym podejś-

ciem i dzieło twórcy powinno być wynikiem materializa-

cji myśli wyrażonej w indywidualny sposób, a nie w wy-

niku optymalizacji inżynieryjnej.

Podsumowanie i wnioski

Zarówno ZPP, jak i systemy wielokryterialnej oce-

ny i certyﬁ kacji budynków czy BIM są narzędziami, któ-

re przybliżają do celu, jakim jest zrównoważony rozwój,

i pokazują, że niewielkimi krokami można reali zować to,

co w niedawnej przeszłości wydawało się niemożliwe.

Takie działania wymagają zaangażowania aktywnych,

świadomych, przygotowanych profesjonalnie uczestni-

ków, o otwartych na innowacje umysłach, ale również

niebojących się podejmowania ryzyka i akceptujących

ścisłą współpracę w interdyscyplinarnych zes połach pro-

jektowych. ZPP i metody certyﬁ kacji wywołują zarów-

no nadzieje, jak i obawy, które mają swoje uzasad nienie

w nie do końca jeszcze sprecyzowanych zasadach i efek-

tach wprowadzania zrównoważenia. W oparciu o dane

US Green Building Council [17] można jednak twier-

dzić, że korzyści płynące z osiąganej dzię

ki wprowadze-

niu ZPP i systemów certyﬁ kacji efektywności budynków

i środowiska zbudowanego są istotne oraz odnoszą się do

wszystkich uczestników procesu projektowego.

Inwestor i deweloper otrzymuje obiekt bardziej dopa-

sowany do realiów i potrzeb, o wartości wyższej średnio

o 7,5%

w porównaniu z podobnymi budynkami zbudowa-

nymi według konwencjonalnych zasad, oraz o racjonal-

nych kosztach inwestycyjnych i eksploatacyjnych. Zys-

kuje na szybszym wynajęciu powierzchni użytkowych

Użytkownik otrzymuje korzystne warunki mikroklima-

tyczne, przyjazne wnętrza uzyskane dzięki wysokiej jakoś ci

wewnętrznego mikroklimatu, dużej ilości światła natural-

nego, a często naturalnej wentylacji, kontaktowi z przyro-

dą i otoczeniem przez przeszklone przegrody zewnętrzne.

Oszczędza również na optymalizacji kosztów eksploata-

cyjnych poprzez ograniczenie zużycia wody, ciepła i energii.

Pracodawca zyskuje na większej wydajności pracy,

zadowoleniu z pracy, mniejszej liczbie zachorowań oraz

mniejszej rotacji pracowników.

Projektant i wykonawca zdobywa doświadczenie

i zwiększa dorobek, przez co wzrasta jego prestiż i reputa-

cja zawodowa. Uzyskuje przewagę nad konkurencją dzię-

ki osiąganiu lepszych wyników w projektowaniu.

Społeczność korzysta na polepszeniu komfortu życia

dzięki przyjaznemu otoczeniu, obniżeniu kosztów eksplo-

atacyjnych, tworzeniu się więzi lokalnych społeczności

i odpowiedzialności za rozwój jednostek lokalnych.

Ponadto niewymierną korzyścią jest redukcja wpływu

środowiska zbudowanego na środowisko naturalne. Bar-

Wynajęcie powierzchni w takich obiektach kosztuje średnio 3%

więcej, co jest rekompensowane oszczędnością na poziomie kosztów

operacyjnych w wysokości 8–9% ich konwencjonalnej wartości. Wzrost

świadomości społecznej wpływa na wzrost prestiżu firmy i marki.

Przy-

kładowo, w USA wiele firm wynajmujących pomieszczenia w bu dyn-

kach zielonych skłonna jest płacić za nie wyższą cenę [17].

structed in compliance with the conventional principles,

and whose costs of investment and use are reasonable. Fur-

thermore, they proﬁ t from renting the ﬂ oor area sooner

The user gets favorable microclimatic conditions,

friendly interiors with a high quality internal microcli-

mate, a lot of natural light and often natural ventilation as

well as contact with nature and the surrounding through

glazed internal partitions. Savings on optimization of the

costs of use as a result of reduction of the consumption of

water, heat, and energy.

The employer beneﬁ ts from higher work efﬁ ciency,

job satisfaction, fewer diseases and smaller employee ro-

tation.

The designer and the contractor gain more experi-

ence, achievements, higher prestige and professional

reputation as well as advantage over competition due to

better results in designing.

The community beneﬁ ts from the improvement of the

comfort of life due to friendly surrounding, lower costs of

use, developing bonds in local communities and responsi-

bility for growth of local units.

Furthermore, the intangible beneﬁ ts include the reduc-

tion of impact of a built environment on the natural envi-

ronment. More energy-efﬁ cient buildings, less emission,

waste, and pollution are in effect a step toward sustain-

ability between built and natural environments and they

result in zero ecological footprint.

During the analysis of the advantages and shortcom-

ings of the idea of sustainable growth in building industry

the costs are a debatable subject. The ﬁ nancial aspect is

usually decisive and it signiﬁ cantly affects the solutions

which can be applied in the investment process. At the

stage of a building design and construction the activities

performed in compliance with IDP and the comprehensive

certiﬁ cation methods can increase the costs and therefore

it is important to try to achieve a balance between all

possi ble credits of the applied certiﬁ cation system and the

calculation of costs.

With well adopted and closely followed design as-

sumptions the growth of investment costs should be com-

pensated during the use of the building over a speciﬁ c

period by lowering the demand for energy and water, less

expensive management, more durable and higher quality

solutions and materials resulting in repair-free operation.

It is assumed that a reliably developed design, in com-

pliance with IDP principles, can provide for 35–50%

optimization of a building energy-efﬁ ciency, with slight-

ly higher or the same investment costs in comparison to

a conventional building [12], [13]. The comfort of use

also compensates the expenses.

The full compliance with the integrated design prin-

ciples in the context of sustainable growth requires po-

litical decisions, knowledge of the professionals directly

Leasing space in such buildings costs on average 3% more, which

is compensated by the savings on operating costs at 8–9% of their con-

ventional value. The growth of social consciousness affects the growth

of prestige of the company and the brand.

For instance many companies

in the USA leasing space in green buildings are willing to pay a higher

price for them [17].

26 Beata Majerska-Pałubicka

dziej energooszczędne budynki, mniejsza ilość emisji, od-

padów i zanieczyszczeń stanowią krok ku zrównoważeniu

pomiędzy środowiskiem zbudowanym i na turalnym i pro-

wadzą do zerowego śladu ekologicznego.

W trakcie analizy zalet i mankamentów idei zrówno-

ważonego rozwoju w budownictwie koszty są elementem

dyskusyjnym. Aspekt ﬁ nansowy ma zazwyczaj decydują-

ce znaczenie i istotnie wpływa na rozwiązania, które mogą

być zastosowane w procesie inwestycyjnym. Na etapie

projektowania i realizacji obiektu działania według ZPP

wraz z metodami kompleksowej certyﬁ kacji mogą pod-

wyższać koszty. Istotne zatem jest dążenie do osiągnięcia

równowagi pomiędzy wszystkimi możliwymi kredytami

zastosowanego systemu certyﬁ kacji a kalkulacją kosztów.

Przy dobrze przyjętych i zrealizowanych założeniach

projektowych rekompensata wzrostu kosztów inwestycyj-

nych powinna następować w trakcie eksploatacji obiek-

tów, przy założonym okresie, w postaci obniżenia zapo-

trzebowania na energię i wodę, tańszą obsługę, trwalsze

i o wyższej jakości rozwiązania i materiały prowadzące

do bezawaryjności. Przyjmuje się, że rzetelne wykona-

nie projektu, zgodnie z założeniami ZPP, może przynieść

35–50% optymalizacji wydajności energetycznej budyn-

ku, przy niewiele wyższym lub zerowym podwyższeniu

jego kosztów inwestycyjnych w stosunku do budynku

konwencjonalnego [12], [13]. Komfort użytkowania rów-

nież stanowi rekompensatę wydatków.

Pełna realizacja zasad zintegrowanego projektowa-

nia w kontekście zrównoważonego rozwoju wymaga

de cy zji polityków, wiedzy profesjonalistów włączonych

bez pośrednio w proces projektowy, wprowadzenia sys -

temu wielokryterialnej oceny jakości produktu, jakim jest

budynek i środowisko zbudowane oraz akceptacji spo-

łecznej. Wymaga również współpracy z środowiskami

lo kalnymi oraz różnorodnych form informowania, kształ-

cenia, promowania tematyki budownictwa zrównowa-

żonego, a przede wszystkim przeprowadzania szerokiej

kampanii edukacyjnej celem wpływu na zmianę men-

talności i przyzwyczajeń odbiorców, tak aby architektu-

ra zrównoważona była istotnym czynnikiem świadomego

procesu decy zyjnego.

involved in the design process, introduction of the system

of multi-criteria assessment of the quality of the product

which is a building and a built environment as well as

social acceptance. It also requires cooperation with lo-

cal communities and various forms providing informa-

tion, education, promotion of sustainable building, and

in particular a far-reaching educational campaign in order

to change the mentality and customs of the recipients for

the sustainable architecture to be a signiﬁ cant factor in the

conscious decision making process.

Translated by

Tadeusz Szałamacha

Bibliografia /References

[1] Popczyk J., Energetyka rozproszona – od dominacji energetyki

w gospodarce do zrównoważonego rozwoju, od paliw kopalnych

do energii odnawialnej, Wydawnictwo PŚl, Gliwice, [b.r.w.].

[2] Majerska-Pałubicka B., Nowe metody i narzędzia projektowe, jako

podstawa kreowania zrównoważonego środowiska zbudowane-

go, [w:] W. Celadyn, S. Kuc, J. Makulik (red.), 10

International

Conference New Build ing Technologies and Architectural Design

NBTAD 2013, PK, Kraków 2013, 65.

[3] Wines J., Zielona architektura, Taschen/TMC Art., Köln 2008.

[4] Bordass B., Built environment professionals in the UK: 40 years

back, 40 years on?, [w:] Keynotes: 40:40 Looking back and look-

ing forward, SB11 Helsinki World Sustainable Building Confe-

rence, Proceedings, vol. 1, Finnish Association of Civil Engineers

RIL and VTT, Helsinki 2011, 18–21.

[5] Majerska-Pałubicka B., Świadome kreowanie zrównoważonej ar-

chitektury, [w:] A. Bać, J. Kasperski (red.), Kierunki rozwoju

budownictwa energooszczędnego i wykorzystania odnawialnych

źródeł energii na terenie Dolnego Śląska, Oﬁ cyna Wydawnicza

PWr, Wrocław 2013, 21–30.

[6] Lisik A., Strukturalizm otwarty, Wydawnictwo PŚl, Gliwice 1991.

[7] Jękot B., Rozwój oceny/certyﬁ kacji budownictwa: od kalkulacji

częściowych do całościowych, University Pretoria, Johannesburg

2010.

[8] Ballenstedt J., Architektura – historia i teoria, Wydawnictwo Nau-

kowe PWN, Warszawa–Poznań 2000.

[9] Baranowski A., Projektowanie zrównoważone w architekturze,

Wydawnictwo PG, Gdańsk 1998.

[10] Mockbee S., http:/www.arch.hku.hk [accessed: 2004].

[11] Edwards B., Green Architecture, „Architectural Design” 2001,

Vol. 7, Nr 4.

[12] Larsson N., IDP Integrated Design Process, Workshop Materials,

Ottawa 2004.

Optymalizacja metod zrównoważonego projektowania /Optimize methods of sustainable design 27

[13] Kujawski W., Zintegrowany Proces Projektowy, czyli jak możemy

projektować lepiej, „Zawód: Architekt” 2011, nr 19, 66.

[14] Schmitt G., Information Architecture, Birkhauser, Basel 1999.

[15] Oosterhuis K., Swarm Architecture, [w:] Proceedings of Game Set

and Match Conference, Delft 2006, 14–30.

[16] Słyk J., Źródła architektury informacyjnej, Prace Naukowe PW,

Seria Architektura, z. 7, Oﬁ cyna Wydawnicza PW, Warszawa 2012.

[17] Budownictwo z potrójną odpowiedzialnością. Rozmowa z A.Vor-

brodt-Schurma, R. Schurma, „Zawód: Architekt” 2010, 3, dodatek

specjalny, 6–8.

Streszczenie

Artykuł przedstawia szerokie spojrzenie na zależności występujące pomiędzy rozwiązaniami projektowymi obejmującymi całościowy cykl technicz-

nego życia budynków i zespołów zabudowy a ich efektywnością środowiskową (ekologiczną, ekonomiczną, społeczną, gospodarczą itd.) w kon-

tekście wpływu środowiska zbudowanego przez człowieka na środowisko naturalne. Zasadniczym celem pracy jest przedstawienie sposobów opty-

malizacji aktualnych metod projektowania środowiska zbudowanego poprzez wykorzystanie nowych narzędzi i możliwości technicznych oraz

budowa schematu metod i strategii projektowania architektonicznego dotyczących założeń świadomego kreowania zrównoważonej architektury. Aby

osiąg nąć wyżej wymienione cele, podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania badawcze: Jakie są główne czynniki zrównoważonego rozwoju

w kontekś cie projektowania architektonicznego?, Jak powinien wyglądać proces projektowy uwzględniający potrzeby zrównoważonego rozwoju?,

Na czym powinna polegać optymalizacja procesu projektowego?

Z doświadczeń autorki wynika, że architekci wykazują znaczną ostrożność wobec zagadnienia zrównoważonego projektowania, przez co branża

architektoniczna jest nielicznie reprezentowana w dyskusjach dotyczących omawianego tematu. W kontekście konieczności koncentrowania się na

sposobie dochodzenia do zrównoważonego celu projektowego, wszelkie działania na drodze przybliżenia tematyki, zainteresowania i zaangażowa-

nia reprezentantów profesji architektonicznej do wzięcia aktywnego udziału w międzynarodowych rozważaniach i działaniach wydają się zatem

istotne. W związku z powyższym artykuł skierowany jest w pierwszej kolejności do architektów, urbanistów, planistów, jak również do pozostałych

uczestników procesów inwestycyjnych, a zwłaszcza tych, którzy dysponują ﬁ nansami, aby również mogli zapoznać się z zasadami zrównoważone-

go projektowania.

Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój, Zintegrowany Proces Projektowy – ZPP, nowe narzędzia projektowe

Abstract

The issues raised in the article include dependencies between design solutions comprising a whole cycle of the technical life of buildings and building

development elements and their environmental effectiveness (ecological, economic, social, etc.) in the context of impact exerted by the environment

built by man on the natural environment. The basic goal of the article is to present possibilities of optimizing the currently applied built environment

design methods by using new design tools and technical possibilities as well as to construct a pattern of architectural design methods and strate-

gies regarding the assumptions of conscious creation of sustainable architecture. In order to achieve the above mentioned goals an attempt has been

undertaken to answer the following research questions: What are the major factors of sustainable development in the context of architectural design?

What should a design process, taking into account the needs of sustainable design, look like? What should the design process optimization involve?

The author’s experiences indicate that architects demonstrate certain caution towards the idea of sustainable design, which results in sparse represen-

tation of the architectural branch in discussions devoted to the topic in question. For this reason, in the context of the fact that focus on the manner of

achieving the sustainable design goal is an obvious matter, any activities aiming to introduce the subject, arouse the engagement and interest of the

architectural profession representatives in active participation in international debates and activities seem to be important. Thus in the ﬁ rst place, the

article is directed towards architects, urban planners as well as other participants of investment processes, especially those in control of ﬁ nances, so

they also could understand the whole process.

Key words: sustainable development, Integrated Design Process – IDP, new design tools

Fragment elewacji budynku mieszkalnego

w dawnej wiosce olimpijskiej w Vancouver.

Zespół zabudowy stanowi jedno

ze zrównoważonych osiedli w Kanadzie

(fot. A. Bać, 2011)

Fragment of a residential building façade

in the former Olympic Village in Vancouver.

The development is one of sustainable estates

in Canada (photo by A. Bać, 2011)