From the Editors

Editorial Board

doi:10.37190/arc200201

Abstract

The presented issue of the “Architectus” magazine is about the unique place of El Fuerte de Samaipata. It is one of the most important settlements in modern Bolivia, with over 1000 years of history, reflecting the influence of subsequent pre-Columbian cultures – not only those originating from the circle of Andean civilizations, but also having their origins in the Amazon lowlands. The uniqueness of this place (sometimes called Little Machu Picchu) was the reason why El Fuerte de Samaipata was entered in the UNESCO World Heritage List.

El Fuerte de Samaipata, starting from the mid-twentieth century, has already been the subject of many scientific studies, which were carried out mainly by German researchers. A special place in this research is occupied by Proyecto Arqueológico en Samaipata (PIAS) – many years of comprehensive archaeological and documentary work led by Albert Meyers. We owe him not only the determination of the sequence of the influence of successive cultures on the present shape of Samaipata, but also the first so detailed plan of the entire site, prepared using the most advanced measurement methods at that time (the 1990s). The results of the conducted work drew the specialists’ attention to the rapidly progressing erosion of the Samaipata rock. Although anthropogenic destruction was radically reduced in the 1990s, soft sedimentary rock is still exposed to the erosive influence of the harsh climate here characterized by rapid temperature changes, heavy rainfall and strong winds.

It was the rapidly progressing erosion of the rock and the numerous rock carvings that are blurred every year that made Polish researchers from the Center for Andean Studies of the University of Warsaw in Cusco led by Professor Mariusz Ziółkowski and the Laboratory of Scanning and 3D Modeling of the Wrocław University of Science and Technology led by Professor Jacek Kościuk interested in El Fuerte de Samaipata in 2014. As a result of their cooperation in the years 2016–2019, the detailed documentation of the site presented in this issue of “Architectus” was created, made with modern surveying techniques (3D laser scanning, structured light scanning, digital photogrammetry in visible and infrared range) as well as an analysis of the extent and speed of the degradation process (erosion) of this site. This became the basis for the iconographic analysis of preserved petroglyphs and the relative chronology of individual rock carvings. It was also the starting point for the development of the risk maps allowing for the selection of areas for immediate intervention.

The subject of research presented in this issue – El Fuerte de Samaipata – is of interest to readers from many parts of the world. This edition is addressed to the international community of researchers dealing with both the broadly understood studies of pre-Columbian cultures and the narrow subject of pre-Columbian rock art. Taking into account the uniqueness of the site, its specificity, as well as the importance of the presented materials and analyzes, the editors decided to treat the editorial side of this issue in a different way and introduce a few exceptions to the binding editorial rules.

2020

2(62)

DOI: 10.37190/arc200201

Prezentowany numer czasopisma „Architectus” doty-

czy miejsca wyjątkowego, jakim jest El Fuerte de Samai

pata. To jeden z najważniejszych na terenie współczesnej

Boliwii zespół osadniczy o ponad 1000letniej historii,

odzwierciedlający wpływy kolejnych prekolumbijskich

kultur – nie tylko tych wywodzących się z kręgu cywi-

lizacji andyjskich, ale także mających swoje źródła na

amazońskich nizinach. Unikalność tego miejsca (czasa-

mi nazywanego Małym Machu Picchu) legła u podstawy

wpisania El Fuerte de Samaipata na Listę Światowego

Dziedzictwa UNESCO.

El Fuerte de Samaipata było już w przeszłości tema-

tem wielu opracowań naukowych, od połowy XX stule-

cia realizowanych przede wszystkim przez badaczy nie-

mieckich. Szczególne miejsce w tych badaniach zajmuje

Proyecto Arqueológico en Samaipata (PIAS) – wielolet-

nie, kompleksowe prace archeologicznodokumentacyj-

ne kierowane przez Alberta Meyersa. Zawdzięczamy im

nie tylko ustalenie sekwencji wpływu kolejnych kultur

na obecny kształt Samaipata, ale i pierwszy tak dokładny

plan całego stanowiska sporządzony za pomocą najbar-

dziej wówczas (lata 90. XX w.) zaawansowanych metod

pomiarowych. Wyniki przeprowadzonych prac zwróciły

uwagę specjalistów na szybko postępującą erozję skały

Samaipata. Wprawdzie destrukcja o podłożu antropoge-

nicznym została radykalnie ograniczona już w latach 90.

XX w., ale miękka osadowa skała nadal jest wystawiona

na erozyjny wpływ panującego tu ostrego klimatu cha-

rakteryzującego się gwałtownymi zmianami temperatury,

dużą ilością opadów i silnymi wiatrami.

To właśnie szybko postępująca erozja skały i z roku

na rok zacierające się liczne ryty naskalne sprawiły, że

w 2014 r. polscy badacze z Centrum Studiów Andyjskich

Uniwersytetu Warszawskiego w Cuzco kierowanego przez

Profesora Mariusza Ziółkowskiego i Laboratorium Ska-

nowania i Modelowania 3D Politechniki Wrocławskiej

kierowanego przez Profesora Jacka Kościuka zaintereso-

wali się El Fuerte de Samaipata. W wyniku ich współpra-

cy w latach 2016–2019 powstała prezentowana w tym ze-

szycie „Architectusa” szczegółowa dokumentacja zespołu

From the Editors/Od Redakcji

The presented issue of the “Architectus” magazine is

about the unique place of El Fuerte de Samaipata. It is

one of the most important settlements in modern Bolivia,

with over 1000 years of history, reecting the inuence of

subsequent preColumbian cultures – not only those orig-

inating from the circle of Andean civilizations, but also

having their origins in the Amazon lowlands. The unique-

ness of this place (sometimes called Little Machu Picchu)

was the reason why El Fuerte de Samaipata was entered in

the UNESCO World Heritage List.

El Fuerte de Samaipata, starting from the midtwenti-

eth century, has already been the subject of many scien-

tic studies, which were carried out mainly by German

researchers. A special place in this research is occupied

by Proyecto Arqueológico en Samaipata (PIAS) – many

years of comprehensive archaeological and documentary

work led by Albert Meyers. We owe him not only the de-

termination of the sequence of the inuence of successive

cultures on the present shape of Samaipata, but also the

rst so detailed plan of the entire site, prepared using the

most advanced measurement methods at that time (the

1990s). The results of the conducted work drew the spe-

cialists’ attention to the rapidly progressing erosion of the

Samaipata rock. Although anthropogenic destruction was

radically reduced in the 1990s, soft sedimentary rock is

still exposed to the erosive inuence of the harsh climate

here characterized by rapid temperature changes, heavy

rainfall and strong winds.

It was the rapidly progressing erosion of the rock and

the numerous rock carvings that are blurred every year

that made Polish researchers from the Center for An-

dean Studies of the University of Warsaw in Cusco led

by Professor Mariusz Ziółkowski and the Laboratory of

Scanning and 3D Modeling of the Wrocław University of

Science and Technology led by Professor Jacek Kościuk

interested in El Fuerte de Samaipata in 2014. As a result

of their cooperation in the years 2016–2019, the detailed

documentation of the site presented in this issue of “Ar-

chitectus” was created, made with modern surveying

techniques (3D laser scanning, structured light scanning,

4 From the Editors / Od Redakcji

wykonana współczesnymi technikami inwentaryzacyj-

nymi (laserowe skanowanie 3D, skanowanie światłem

strukturalnym, fotogrametria cyfrowa w świetle widzial-

nym i w podczerwieni) oraz analiza zasięgu i prędkości

procesu degradacji (erozji) stanowiska. To stało się pod-

stawą analizy ikonogracznej zachowanych petroglifów

i ustalenia względnej chronologii poszczególnych rytów

naskalnych. Było także punktem wyjścia opracowania

mapy zniszczeń pozwalającej na typowanie obszarów do

natychmiastowej interwencji.

Przedstawiony w tym numerze obiekt badań – El Fuer

te de Samaipata – stanowi przedmiot zainteresowania czy-

telników z bardzo wielu stron świata. Zeszyt ten jest ad-

resowany do międzynarodowej społeczności specjalistów

zajmujących się zarówno szeroko rozumianymi studiami

nad kulturami prekolumbijskimi, jak i wąską tematyką

prekolumbijskiej sztuki naskalnej. Mając na względzie

wyjątkowość obiektu, jego specykę, a także rangę pre-

zentowanych materiałów i analiz, redakcja zdecydowała

się na szczególne potraktowanie strony edytorskiej tego

numeru pisma i wprowadzenie kilku odstępstw od obo-

wiązujących zasad redakcyjnych.

digital photogrammetry in visible and infrared range) as

well as an analysis of the extent and speed of the degrada-

tion process (erosion) of this site. This became the basis

for the iconographic analysis of preserved petroglyphs

and the relative chronology of individual rock carvings.

It was also the starting point for the development of the

risk maps allowing for the selection of areas for imme

diate intervention.

The subject of research presented in this issue – El

Fuerte de Samaipata – is of interest to readers from many

parts of the world. This edition is addressed to the inter-

national community of researchers dealing with both the

broadly understood studies of preColumbian cultures and

the narrow subject of preColumbian rock art. Taking into

account the uniqueness of the site, its specicity, as well

as the importance of the presented materials and analyzes,

the editors decided to treat the editorial side of this issue

in a dierent way and introduce a few exceptions to the

binding editorial rules.