Numer 2(38)/2014

DOI: 10.5277/ARCHITECTUS

Pobierz spis tre艣ci

Spis tre艣ci

Otw贸rz spis tre艣ci

  1. Artyku艂y

    1. Anna Ba膰聽 - Idea zr贸wnowa偶enia i jej wybrane przejawy
    2. Beata Majerska-Pa艂ubicka - D膮偶enie do optymalizacji metod zr贸wnowa偶onego projektowania architektonicznego
    3. Patrycja Haupt - Wsp贸lny grunt: architektura 鈥 natura 鈥 cz艂owiek
    4. Krzysztof Cebrat - Nie-zr贸wnowa偶ony rynek mieszkaniowy w Polsce. Analiza danych statystycznych i wska藕nik energii wbudowanej w pieni膮dz jako nowe narz臋dzie oceny zr贸wnowa偶enia
    5. Katarzyna Zielonko-Jung - Zwarta przestrze艅 miejska jako 艣rodowisko budynk贸w energooszcz臋dnych
    6. Barbara Widera - Budynek Rady Miejskiej w Bolonii jako przyk艂ad architektury proekologicznej
    7. Magdalena Zienowicz, Ewa Podhajska - Kierunki, strategie i perspektywy wsp贸艂czesnej iluminacji i o艣wietlenia miast na przyk艂adzie Lyonu
    8. Joanna Gil, Anna Grudzi艅ska, Agata Potaczek - EKOskr臋t 鈥 nowoczesny i komfortowy dom energooszcz臋dny
    9. Mateusz Dworak - Ekologiczny zesp贸艂 dom贸w jednorodzinnych w B臋dzinie

Artyku艂y

Anna Ba膰聽 - Idea zr贸wnowa偶enia i jej wybrane przejawy

doi:10.5277/arc140201

Problematyka zr贸wnowa偶enia jest obecnie jednym z najwa偶niejszych temat贸w o zasi臋gu mi臋dzynarodowym. Z jednej strony stanowi mod臋, z drugiej za艣 jest niezb臋dnym czynnikiem stabilnego rozwoju cywilizacji. Warunkiem realizacji idei zr贸wnowa偶enia jest wysoki poziom 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej oraz wola zmiany. Efekty zr贸wnowa偶enia przejawiaj膮 si臋 na trzech podstawowych p艂aszczyznach: korzy艣ci ekonomicznych, spo艂ecznej sprawiedliwo艣ci i satysfakcji oraz ochrony 艣rodowiska. Powinny one przek艂ada膰 si臋 na wszystkie dziedziny 偶ycia oraz proces kreowania 艣rodowiska zbudowanego. W zakresie architektury zr贸wnowa偶enie wymusza nowe szersze spojrzenie na proces inwestycyjny. Objawia si臋 kryteriami i wyznacznikami, kt贸re starano si臋 przedstawi膰 w telegraficznym skr贸cie. Wskazano polsk膮 specyfik臋 zr贸wnowa偶enia. Pokazano tak偶e zagro偶enia, jakie niesie za sob膮 bezkrytyczne pod膮偶anie za mod膮, bez g艂臋bokiego zrozumienia i zastosowania idei.

S艂owa kluczowe:
  •     zr贸wnowa偶ony-rozw贸j
  •     zr贸wnowa偶ona-architektura
  •     zr贸wnowa偶one-projektowanie-architektoniczne
  • Pobierz artyku艂

    Beata Majerska-Pa艂ubicka - D膮偶enie do optymalizacji metod zr贸wnowa偶onego projektowania architektonicznego

    doi:10.5277/arc140202

    Artyku艂 przedstawia szerokie spojrzenie na zale偶no艣ci wyst臋puj膮ce pomi臋dzy rozwi膮zaniami projektowymi obejmuj膮cymi ca艂o艣ciowy cykl technicznego 偶ycia budynk贸w i zespo艂贸w zabudowy a ich efektywno艣ci膮 艣rodowiskow膮 (ekologiczn膮, ekonomiczn膮, spo艂eczn膮, gospodarcz膮 itd.) w kontek艣cie wp艂ywu 艣rodowiska zbudowanego przez cz艂owieka na 艣rodowisko naturalne. Zasadniczym celem pracy jest przedstawienie sposob贸w optymalizacji aktualnych metod projektowania 艣rodowiska zbudowanego poprzez wykorzystanie nowych narz臋dzi i mo偶liwo艣ci technicznych oraz budowa schematu metod i strategii projektowania architektonicznego dotycz膮cych za艂o偶e艅 艣wiadomego kreowania zr贸wnowa偶onej architektury. Aby osi膮g n膮膰 wy偶ej wymienione cele, podj臋to pr贸b臋 odpowiedzi na nast臋puj膮ce pytania badawcze: Jakie s膮 g艂贸wne czynniki zr贸wnowa偶onego rozwoju w kontek艣 cie projektowania architektonicznego?, Jak powinien wygl膮da膰 proces projektowy uwzgl臋dniaj膮cy potrzeby zr贸wnowa偶onego rozwoju?, Na czym powinna polega膰 optymalizacja procesu projektowego? 聽聽聽 Z do艣wiadcze艅 autorki wynika, 偶e architekci wykazuj膮 znaczn膮 ostro偶no艣膰 wobec zagadnienia zr贸wnowa偶onego projektowania, przez co bran偶a architektoniczna jest nielicznie reprezentowana w dyskusjach dotycz膮cych omawianego tematu. W kontek艣cie konieczno艣ci koncentrowania si臋 na sposobie dochodzenia do zr贸wnowa偶onego celu projektowego, wszelkie dzia艂ania na drodze przybli偶enia tematyki, zainteresowania i zaanga偶owania reprezentant贸w profesji architektonicznej do wzi臋cia aktywnego udzia艂u w mi臋dzynarodowych rozwa偶aniach i dzia艂aniach wydaj膮 si臋 zatem istotne. W zwi膮zku z powy偶szym artyku艂 skierowany jest w pierwszej kolejno艣ci do architekt贸w, urbanist贸w, planist贸w, jak r贸wnie偶 do pozosta艂ych uczestnik贸w proces贸w inwestycyjnych, a zw艂aszcza tych, kt贸rzy dysponuj膮 fi nansami, aby r贸wnie偶 mogli zapozna膰 si臋 z zasadami zr贸wnowa偶onego projektowania.

    S艂owa kluczowe:
  •     zr贸wnowa偶ony-rozw贸j
  •     zintegrowany-proces-projektowy-zpp
  •     nowe-narz臋dzia-projektowe
  • Pobierz artyku艂

    Patrycja Haupt - Wsp贸lny grunt: architektura 鈥 natura 鈥 cz艂owiek

    doi:10.5277/arc140203

    XIII Weneckie Biennale w 2012 r. pokaza艂o nowy spos贸b postrzegania architektury jako elementu przestrzeni publicznej 鈥 鈥瀢sp贸lnego gruntu鈥. Taki spos贸b my艣lenia o architekturze zapisa膰 mo偶na we wzajemnej relacji wsp贸艂tworzenia zbudowanej z trzech element贸w, jakimi s膮 architektura, natura i cz艂owiek. Projektowanie zr贸wnowa偶one zapewnia harmonijne wsp贸艂kreowanie i u偶ytkowanie przestrzeni. Konsekwencje rozwijania tej idei widoczne s膮 ju偶 dzi艣 w kompozycji architektonicznej i urbanistycznej przestrzeni publicznej miast. Elementy natury stanowi膮 coraz cz臋艣ciej nie tylko budulec, ale tak偶e pretekst do tworzenia spo艂eczno艣ci lokalnej, kt贸rej celem staje si臋 troska o przyrod臋.

    S艂owa kluczowe:
  •     przestrze艅-spo艂eczna
  •     architektura-zr贸wnowa偶ona
  •     relacja-architektura鈥搉atura
  • Pobierz artyku艂

    Krzysztof Cebrat - Nie-zr贸wnowa偶ony rynek mieszkaniowy w Polsce. Analiza danych statystycznych i wska藕nik energii wbudowanej w pieni膮dz jako nowe narz臋dzie oceny zr贸wnowa偶enia

    doi:10.5277/arc140204

    W pracy pokazano stan polskiego rynku mieszkaniowego w kontek艣cie wsp贸艂czesnej i historycznej wiedzy o zr贸wnowa偶eniu. Dane statystyczne wskazuj膮, i偶 propagowany model wzrostu gospodarczego, w tym r贸wnie偶 sektora budowlanego nie uwzgl臋dnia podstawowych zasad zr贸wnowa偶onego rozwoju. Proponuje si臋, aby opr贸cz sprostowania ewidentnych niezgodno艣ci w informacjach przekazywanych przez reprezentant贸w sektora budowlanego stosowa膰 w szacowaniu wp艂ywu inwestycji na 艣rodowisko naturalne wska藕nik energii wbudowanej w pieni膮dz.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura-zr贸wnowa偶ona
  •     energia-wbudowana-w-pieni膮dz
  •     wska藕niki-zr贸wnowa偶enia
  • Pobierz artyku艂

    Katarzyna Zielonko-Jung - Zwarta przestrze艅 miejska jako 艣rodowisko budynk贸w energooszcz臋dnych

    doi:10.5277/arc140205

    W otoczeniu miejskim naturalne 艣rodowisko, w tym tak偶e czynniki klimatyczne ulegaj膮 silnemu przekszta艂ceniu. Im intensywniej zurbanizowany teren, tym bardziej z艂o偶one procesy fizyczne decyduj膮 o warunkach mikroklimatycznych. W efekcie budynki nakierowane na oszcz臋dno艣膰 energii i pozyskiwanie jej ze 藕r贸de艂 odnawialnych lokalizowane w zwartej zabudowie miejskiej podlegaj膮 innym uwarunkowaniom ni偶 na terenach otwartych. Bior膮c pod uwag臋, 偶e miasta sukcesywnie si臋 powi臋kszaj膮 i coraz intensywniej wykorzystuj膮 swoje obszary, nale偶y uzna膰 problem kszta艂towania zabudowy energooszcz臋dnej w typowo miejskim 艣rodowisku za bardzo aktualny. 聽聽聽 Artyku艂 ukazuje wzajemne zale偶no艣ci mi臋dzy kszta艂tem zabudowy a warunkami mikroklimatu, kt贸re bezpo艣rednio wp艂ywaj膮 na mo偶liwo艣ci obni偶ania zapotrzebowania budynk贸w na energi臋. Podstaw膮 przeprowadzonych analiz s膮 badania pochodz膮ce z r贸偶nych 藕r贸de艂 literaturowych oraz w艂asne, a tak偶e wybrane projekty budynk贸w ekologicznych o charakterze miejskim. Celem opracowania jest rozpoznanie mo偶liwo艣ci stosowania znanych rozwi膮za艅 energooszcz臋dnych w budynkach tworz膮cych zwart膮 tkank臋 miejsk膮. Wyodr臋bniono kilka zasad dotycz膮cych ich doboru i modyfikacji, kt贸re wydaj膮 si臋 w艂a艣ciw膮 drog膮 kszta艂towania miejskiej architektury energooszcz臋dnej.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura-energooszcz臋dna
  •     rozw贸j-zr贸wnowa偶ony
  •     ekologiczne-miasto
  • Pobierz artyku艂

    Barbara Widera - Budynek Rady Miejskiej w Bolonii jako przyk艂ad architektury proekologicznej

    doi:10.5277/arc140206

    Nowa siedziba Rady Miejskiej w Bolonii autorstwa Mario Cucinella Architects jest przyk艂adem holistycznie zaprojektowanego obiektu, prezentuj膮cego metody tworzenia 艣rodowiska zbudowanego z odpowiedzialno艣ci膮 wobec 艣rodowiska naturalnego. Postawa proekologiczna w architekturze zosta艂a uwidoczniona poprzez podwy偶szenie efektywno艣ci energetycznej oraz prawid艂ow膮 orientacj臋 budynku wzgl臋dem stron 艣wiata, uwzgl臋dniaj膮c膮 lokalne uwarunkowania klimatyczne. Wykorzystywanie pasywnych zysk贸w solarnych zim膮, ch艂odzenia za pomoc膮 przep艂ywu powietrza latem, a tak偶e stosowanie wentylacji naturalnej w strefach publicznych i do艣wietlenia 艣wiat艂em dziennym powierzchni biurowych pozwalaj膮 wymiernie obni偶y膰 zu偶ycie energii. Du偶e znaczenie ma r贸wnie偶 kwestia pozyskiwania wody deszczowej i racjonalnego gospodarowania wod膮 w budynku. Zapewnienie korzystnego mikroklimatu we wn臋trzach i w otoczeniu budynku wp艂ywa na popraw臋 komfortu u偶ytkownika. Dodatkowo podnosz膮 go 艂atwa dost臋pno艣膰 komunikacyjna i kreowanie przyjaznej przestrzeni publicznej. Z kolei wysoki komfort u偶ytkownika skutkuje podniesieniem jako艣ci 偶ycia zar贸wno w skali najbli偶szej okolicy, jak i w skali miasta. Siedziba rady miejskiej jako jeden z najwa偶niejszych obiekt贸w administracji publicznej pomaga stworzy膰 wzorzec do na艣ladowania w艣r贸d lokalnej spo艂eczno艣ci. Jest tak偶e przyk艂adem, i偶 odpowiednia decyzja o lokalizacji budowli tej rangi mo偶e znacz膮co wp艂yn膮膰 na podwy偶szenie standardu dzielnicy. Opr贸cz przes艂ania edukacyjnego, zwi膮zanego z promowaniem architektury proekologicznej, autorzy budynku Rady Miejskiej w Bolonii podkre艣laj膮 jego aspekty estetyczne oraz znaczeniew krajobrazie kulturowym miasta.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura-ekologiczna
  •     projektowanie-zr贸wnowa偶one
  •     zielony-budynek
  • Pobierz artyku艂

    Magdalena Zienowicz, Ewa Podhajska - Kierunki, strategie i perspektywy wsp贸艂czesnej iluminacji i o艣wietlenia miast na przyk艂adzie Lyonu

    doi:10.5277/arc140207

    Sztuka iluminacji wysz艂a z fazy artystycznego o艣wietlania budynk贸w i sta艂a si臋 cz臋艣ci膮 zintegrowanych opracowa艅 planistycznych. Spontaniczna i niczym nieskr臋powana iluminacja pojedynczych obiekt贸w, promowana pod koniec XX w., przekszta艂ci艂a si臋 w legislacyjn膮 procedur臋 projektowania plan贸w iluminacji miast, a nawet region贸w z wymogiem wdra偶ania energooszcz臋dnych technologii i zasad ochrony 艣rodowiska. Zmieni艂 si臋 r贸wnie偶 jej wyraz artystyczny 鈥 pow艣ci膮gliwe dzia艂ania in偶ynierskie uleg艂y transformacji w rozwi膮zania efemeryczne, pe艂ne tw贸rczej wirtuozerii i mistycyzmu.

    S艂owa kluczowe:
  •     iluminacja
  •     o艣wietlenie-publiczne
  •     miasto
  • Pobierz artyku艂

    Joanna Gil, Anna Grudzi艅ska, Agata Potaczek - EKOskr臋t 鈥 nowoczesny i komfortowy dom energooszcz臋dny

    doi:10.5277/arc140208

    Jednym ze wsp贸艂czesnych wyzwa艅 dla architekt贸w sta艂o si臋 projektowanie obiekt贸w 艂膮cz膮cych komfort ich u偶ytkowania z maksymaln膮 efektywno艣ci膮 energetyczn膮. Wynika to z wysokich wymog贸w dotycz膮cych izolacyjno艣ci cieplnej przegr贸d budowlanych, okre艣lonych w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiada膰 budynki i ich usytuowanie, kt贸re wesz艂y w 偶ycie z dniem 1.01.2014 r. Projekt domu EKOskr臋t to pr贸ba odpowiedzi na optymalne w aspekcie energetycznym i ekonomicznym budownictwo niedalekiej przysz艂o艣ci. W artykule zawarto opis projektu energooszcz臋dnego domu jednorodzinnego EKOskr臋t, powsta艂ego w ramach wsp贸艂pracy zespo艂u studenckiego z potencjaln膮 par膮 inwestor贸w, a zarazem u偶ytkownik贸w obiektu. Maj膮c na uwadze ide臋 zr贸wnowa偶onego rozwoju w odniesieniu do projektowania, wytworzono silne relacje pomi臋dzy projektowan膮 kubatur膮 a zagospodarowaniem terenu, z wyszczeg贸lnieniem stref funkcjonalnych zar贸wno wewn膮trz, jak i na zewn膮trz. Dob贸r systemu konstrukcyjnego, u偶ytych materia艂贸w budowlanych oraz zastosowanych rozwi膮za艅 energooszcz臋dnych podyktowany by艂 konieczno艣ci膮 uzyskania jak najni偶szej warto艣ci energii u偶ytkowej. Jednocze艣nie na ka偶dym etapie procesu projektowego decyzje te konfrontowano z potrzeb膮 uzyskania funkcjonalnej i ciekawej architektonicznie bry艂y.

    S艂owa kluczowe:
  •     efektywno艣膰-energetyczna
  •     dom-jednorodzinny
  •     projektowanie-zr贸wnowa偶one
  •     energia-u偶ytkowa
  • Pobierz artyku艂

    Mateusz Dworak - Ekologiczny zesp贸艂 dom贸w jednorodzinnych w B臋dzinie

    doi:10.5277/arc140209

    Ekologiczny zesp贸艂 dom贸w jednorodzinnych zlokalizowany jest w B臋dzinie, na terenie osiedla G贸rki Ma艂ob膮dzkie pomi臋dzy ulicami Jesionow膮 i Lipow膮. Sk艂ada si臋 z budynk贸w w zabudowie bli藕niaczej, wolno stoj膮cych, mieszcz膮cych pracownie oraz przystosowanych dla os贸b niepe艂nosprawnych poruszaj膮cych si臋 na w贸zku inwalidzkim. Projektowane budynki w uk艂adzie pasmowym na osi wsch贸d鈥搝ach贸d ukszta艂towano w taki spos贸b, by w pe艂ni korzysta膰 z energii s艂o艅ca. Zabudow臋 ustawiono tak, aby pomieszczenia pobytowe mia艂y ekspozycj臋 po艂udniow膮. 聽聽聽 Bry艂y zaprojektowanych dom贸w sk艂adaj膮 si臋 z kilku kubatur po艂膮czonych ze sob膮 poprzez przeszklone segmenty mieszcz膮ce wiatro艂apy oraz przej艣cia. G艂贸wnym elementem jest dwukondygnacyjny trzon mieszkalny z u偶ytkowym poddaszem nawi膮zuj膮cy do archetypu domu jednorodzinnego. Zgodnie z wymogami budownictwa energooszcz臋dnego zaprojektowano du偶e przeszklenia oraz trzypoziomowy ogr贸d zimowy od strony po艂udniowej. Elewacja p贸艂nocna charakteryzuje si臋 natomiast tylko niezb臋dnymi otworami. Zastosowano buforowy uk艂ad pomieszcze艅 z usytuowaniem pomieszcze艅 pobytowych od po艂udnia. 聽聽聽 Wysokie walory ekologiczne i energooszcz臋dne osi膮gni臋to dzi臋ki prostej bryle budynku i likwidacji mostk贸w termicznych. Wa偶nymi elementami s膮 tak偶e zastosowane instalacje: pompy ciep艂a z kolektorami s艂onecznymi, wentylacja z odzyskiem ciep艂a, a tak偶e instalacja do gromadzenia wody deszczowej.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura-ekologiczna
  •     ekologia
  •     dom-energooszcz臋dny
  •     dom-jednorodzinny
  • Pobierz artyku艂