Numer 2(66)/2021

DOI: 10.5277/ARCHITECTUS

Pobierz spis tre艣ci

Spis tre艣ci

Otw贸rz spis tre艣ci

  1. Artyku艂y

    1. Bogna Ludwig - Rola fontann w przestrzeni miast habsburskiego 艢l膮ska w czasach nowo偶ytnych
    2. Adriana Sowa艂a - Historia Starego Miasta w Sieradzu ukryta w obszarze dawnego Tatarczego Rynku
    3. Marzanna Jagie艂艂o, Grzegorz Malkusz, Sebastian Szostek - Ogrody szkolne i przedszkolne jako miejsce edukacji. Historia i wsp贸艂czesne tendencje projektowe
    4. Wessel de Jonge - Betonowe dziedzictwo Holandii. Rodzaje konstrukcji betonowych i 偶elbetowych oraz proces ich konserwacji
    5. Denise Gaudiot, Jo茫o Pern茫o, Laura Martins - Ulica jako przestrze艅 偶ycia spo艂ecznego. Wielkie aleje w XIX-wiecznym Pary偶u i Lizbonie
    6. Micha艂 Domi艅czak - Identyfikacja ideowa Nowego Urbanizmu
    7. Marcin Brzezicki - Zak艂贸cenie przezroczysto艣ci w architekturze wsp贸艂czesnych szklanych fasad. Cz臋艣膰 2
    8. Salih Ceylan, Mehmet Emre Arslan - Living Lab jako spos贸b kszta艂cenia w zakresie recyklingu. Do艣wiadczenia warsztatowe
    9. Rafa艂 Oleksik - Zdrowe 艣rodowisko mieszkaniowe a wsp贸艂czesne inwestycje. Przyczynek do bada艅 nad Mieszkaj w Mie艣cie 鈥 Osiedle Wizjoner贸w w Krakowie
    10. Micha艂 Malewczyk - Zastosowanie idei openBIM w projektowaniu architektonicznym na przyk艂adzie programu Blender oraz dodatku BlenderBIM
    11. Andrzej Jarczewski - Komiks Yes is more jako manifest architektoniczny
    12. Tomasz Konior - Odmienno艣膰 kszta艂towania formy a kontekst miejsca 鈥 krajobraz otwarty i tkanka miejska

Artyku艂y

Bogna Ludwig - Rola fontann w przestrzeni miast habsburskiego 艢l膮ska w czasach nowo偶ytnych

doi:10.37190/arc210201

Przedmiotem badania w prezentowanej publikacji s膮 fontanny, kt贸re pojawi艂y si臋 na placach miast dolno艣l膮skich w czasach nowo偶ytnych. Poza kilkoma wodotryskami siedemnastowiecznymi, renesansowymi, wszystkie powstawa艂y od prze艂omu XVII i XVIII w. do lat 30. XVIII w. 鈥 w okresie odbudowy zamo偶no艣ci po stratach wojny trzydziestoletniej. Celem artyku艂u by艂a pr贸ba ustalenia na podstawie analiz form i program贸w ikonograficznych fontann 艣l膮skich, w por贸wnaniu z analogicznymi przyk艂adami europejskimi, ich roli w kszta艂towaniu kompozycji urbanistycznej rynk贸w i plac贸w miast oraz ich przekazu kommemoratywnego. W wyniku studi贸w zaobserwowano, 偶e pocz膮tkowo za pomoc膮 wprowadzanych wodotrysk贸w aran偶owano efekty przestrzenne na spos贸b renesansowy, tworz膮c niewielkie koncentrycznie zakomponowane jednostki. Nast臋pnie wprowadzano uk艂ady barokowe. Najpierw z kr贸tkimi osiami widokowymi kszta艂tuj膮cymi wn臋trza urbanistyczne, a na koniec z d艂ugimi osiami kompozycyjnymi wybiegaj膮cymi z g艂臋bi ulic i uwzgl臋dnieniem licznych dekoracyjnych widok贸w w skr贸tach perspektywicznych. Ozdobne wodotryski w艂膮czone by艂y w uk艂ad porz膮dkowania i dekorowania ca艂ego miasta. Na fontannach przywo艂uj膮c daty, inicja艂y, a czasem ca艂e nazwiska, upami臋tniano dobroczy艅c贸w, fundator贸w i opiekun贸w przebud贸w gmach贸w i urz膮dze艅 u偶yteczno艣ci publicznej oraz wodoci膮g贸w. Za pomoc膮 symboliki ukazywanych przedstawie艅 biblijnego go艂臋bia i mitologicznych postaci Neptuna, Trytona i Atlasa, podobnie jak ich europejskie wzorce stawa艂y si臋 swoistymi pomnikami pokoju oraz znakami lojalno艣ci wobec monarchii. Wi臋kszo艣膰 z tych inwestycji mo偶na powi膮za膰 z dwoma najznaczniejszymi przedstawicielami w艂adzy w tym okresie biskupem ksi臋ciem elektorem Franzem Ludwigiem von Pfalz-Neuburgiem i Johannem Antonem Gotthardem Schaffgotschem.

S艂owa kluczowe:
  •     fontanny
  •     urbanistyka-nowo偶ytna
  •     barok
  •     艣l膮sk
  • Pobierz artyku艂

    Adriana Sowa艂a - Historia Starego Miasta w Sieradzu ukryta w obszarze dawnego Tatarczego Rynku

    doi:10.37190/arc210202

    Artyku艂 przedstawia histori臋 element贸w dawnego Tatarczego Rynku w Sieradzu, kt贸re stanowi膮 istotn膮 cz臋艣膰 dziej贸w Starego Miasta. W tek艣cie zarysowano dzieje obwarowa艅 miejskich i bramy, sieci ulicznej, zespo艂u ko艣cielno-klasztornego oraz rzemios艂a. Wielow膮tkowo艣膰 historii rynku oraz unikatowo艣膰 jego element贸w wskazuje na potrzeb臋 rozpowszechniania tych informacji i dalszego zg艂臋biania dziej贸w Tatarczego Rynku. 聽聽聽 W trakcie pracy pos艂u偶ono si臋 metodologi膮 w艂a艣ciw膮 dla bada艅 historyczno-interpretacyjnych 鈥 zebrano i zanalizowano informacje na temat rozwoju przestrzennego Sieradza oraz historii poszczeg贸lnych fragment贸w obszaru staromiejskiego. W tym celu wykorzystano dost臋pne materia艂y archiwalne, wyniki bada艅 archeologicznych oraz literatur臋 przedmiotu, kt贸rych analiza pozwoli艂a na wysnucie wniosk贸w przybli偶aj膮cych histori臋 tej cz臋艣ci miasta. W artykule poruszono tak偶e kwesti臋 roli historycznych przestrzeni miejskich oraz potrzeb臋 i sposoby przybli偶enia ich historii za pomoc膮 dzia艂a艅 architektoniczno-urbanistycznych. W tym celu przestawiono efekt rewitalizacji Ma艂ego Rynku w Bystrzycy K艂odzkiej oraz koncepcj臋 przekszta艂cenia Tatarczego Rynku w Sieradzu. 聽聽聽 Ilo艣膰 i warto艣膰 zebranych informacji na temat Tatarczego Rynku udowadnia, jak wa偶ne jest d膮偶enie do zadbania o historyczne przestrzenie, powstrzymanie negatywnych przekszta艂ce艅, poznanie ich tajemnic, a przede wszystkim ocalenie ich od zapomnienia. Zebrana wiedza na temat Tatarczego Rynku z pewno艣ci膮 wymaga uzupe艂nienia o badania archeologiczne na szerok膮 skal臋. Niemniej jednak, wyznacza pewne kierunki, w kt贸re nale偶a艂oby si臋 zwr贸ci膰. 聽聽聽 Upowszechnianie dziej贸w Tatarczego Rynku pozwoli na wi臋ksze zrozumienie historii Starego Miasta w Sieradzu. Jego niepozorno艣膰 i tajemniczo艣膰 po艂膮czona z liczb膮 element贸w, kt贸re tworzy艂y to miejsce, czyni je wyj膮tkowym i wartym dalszego odkrywania.

    S艂owa kluczowe:
  •     tatarczy-rynek
  •     sieradz
  •     stare-miasto
  •     urbanistyka
  •     architektura
  • Pobierz artyku艂

    Marzanna Jagie艂艂o, Grzegorz Malkusz, Sebastian Szostek - Ogrody szkolne i przedszkolne jako miejsce edukacji. Historia i wsp贸艂czesne tendencje projektowe

    doi:10.37190/arc210203

    W artykule przedstawiono, w przegl膮dzie 艣wiatowym uwzgl臋dniaj膮cym r贸wnie偶 Polsk臋, histori臋 ogrod贸w przyszkolnych oraz przedszkolnych w kontek艣cie zmieniaj膮cych si臋 program贸w edukacyjnych i potrzeb spo艂ecznych. Oparto j膮 na tekstach 藕r贸d艂owych oraz bogatej literaturze dotycz膮cej tego zakresu bada艅, obejmuj膮cej zagadnienia historyczno-dydaktyczne oraz spo艂eczno-ekologiczne. Przedstawiono te偶 wsp贸艂czesne za艂o偶enia tego typu, a nast臋pnie om贸wiono nowatorskie dla nich rozwi膮zania architektoniczno-przestrzenne. Zaprezentowano wybrane projekty opracowane dla obiekt贸w edukacyjnych po艂膮czonych funkcjonalnie z ogrodami, g艂贸wnie szkolnymi, ale tak偶e przedszkolnymi. Cz臋艣膰 z nich zosta艂a ju偶 zrealizowana. Niekt贸re pozosta艂y na etapie koncepcji. Wszystkie prezentuj膮 kierunek zmian w podej艣ciu do projektowania obiekt贸w edukacyjnych dla dzieci, stanowi膮cy odpowied藕 na wsp贸艂czesne wyzwania dydaktyczne i spo艂eczne.

    S艂owa kluczowe:
  •     ogrody-szkolne
  •     ogrody-przedszkolne
  •     edukacja
  •     architektura-szk贸艂
  • Pobierz artyku艂

    Wessel de Jonge - Betonowe dziedzictwo Holandii. Rodzaje konstrukcji betonowych i 偶elbetowych oraz proces ich konserwacji

    doi:10.37190/arc210204

    Artyku艂 dotyczy konstrukcji 偶elbetowych stosowanych w Holandii w okresie mi臋dzywojennym. Jego celem by艂o przedstawienie zmian w u偶yciu 偶elbetu oraz r贸偶nych wyrob贸w z betonu lekkiego wykorzystywanych do budowy 艣cian os艂onowych. 呕elbet, kt贸ry pojawi艂 si臋 w architekturze holenderskiej oko艂o 1900 r., powoduje dzi艣 problemy konserwatorskie, kt贸re om贸wiono w artykule w oparciu o w艂asne do艣wiadczenia autora zwi膮zane z renowacj膮 nast臋puj膮cych budynk贸w: Sint Jobsveem (Jan J. Kanters), Sanatorium Zonnestraal w Hilversum (Jan Duiker, Bernard Bijvoet i Jan Gerko Wiebenga) oraz Fabryki Van Nelle w Rotterdamie (Johannes Brikman, Leendert van der Vlugt i Jan Gerko Wiebenga). Najpowa偶niejszym problemem jest dzi艣 porowato艣膰 betonu i proces jego karbonatyzacji ze wzgl臋du na wysoki poziom CO2 spowodowany zanieczyszczeniem powietrza. W przesz艂o艣ci wp艂yw zasadowo艣ci cementu na ochron臋 zbrojenia przed korozj膮 nie by艂 dobrze rozumiany. Szkodliwe dzia艂anie 艣rodk贸w utwardzaj膮cych, takich jak chlorki wapnia, nie by艂o znane. Skupiono si臋 g艂贸wnie na relacji mi臋dzy stosunkiem wodno-cementowym a wytrzyma艂o艣ci膮 na 艣ciskanie. Dzi艣 metody naprawy betonu dobierane s膮 zazwyczaj indywidualnie, w zale偶no艣ci od tego, czy mamy do czynienia z betonem ods艂oni臋tym czy pokrytym tynkiem, a tak偶e od wielko艣ci i skali uszkodze艅. Najskuteczniejszym sposobem ochrony betonu przed karbonatyzacj膮 jest zastosowanie specjalnej wodoodpornej pow艂oki ochronnej 鈥 umo偶liwiaj膮cej najwy偶sz膮 mo偶liw膮 odporno艣膰 na wnikanie jon贸w w臋gla, siarki i chlork贸w oraz przepuszczaj膮cej par臋 wodn膮 na zewn膮trz. Taka pow艂oka zabezpiecza beton przed wnikaniem jon贸w CO2 i kwas贸w, a jednocze艣nie umo偶liwia swobodne odparowanie wilgoci z betonu do otoczenia. Opisane do艣wiadczenia pokazuj膮, 偶e nawet bardzo zniszczony beton mo偶na odtworzy膰. To kwestia koszt贸w i umiej臋tno艣ci zachowania oryginalnego wygl膮du.

    S艂owa kluczowe:
  •     beton
  •     偶elbet
  •     holandia
  •     konserwacja
  •     okres-mi臋dzywojenny
  • Pobierz artyku艂

    Denise Gaudiot, Jo茫o Pern茫o, Laura Martins - Ulica jako przestrze艅 偶ycia spo艂ecznego. Wielkie aleje w XIX-wiecznym Pary偶u i Lizbonie

    doi:10.37190/arc210205

    Rewolucja przemys艂owa wraz z rewolucj膮 francusk膮 w XVIII w. wyznaczy艂y granice okresu przej艣cia od systemu feudalnego do kapitalistycznego w Europie. Obie rewolucje przyczyni艂y si臋 do powstania dw贸ch warstw spo艂ecznych: klasy robotniczej i bur偶uazji. Wraz z post臋puj膮c膮 koncentracj膮 w centrach miast tych 艣wie偶o powsta艂ych klas oraz ubytkiem ludno艣ci na wsi, przep艂yw ludzi, maszyn i towar贸w sta艂 si臋 jedn膮 z zasadniczych funkcji miejskich, przyczyniaj膮c si臋 do tworzenia nowych przestrzeni publicznych o spo艂ecznym charakterze. 聽聽聽 W artykule przedstawiono 鈥 opart膮 na studiach bibliograficznych 鈥 analiz臋 ulic znanych jako Grands Boulevards, zaprojektowanych przez barona George鈥檃 Eug猫ne鈥檃 Haussmanna dla Pary偶a w po艂owie XIX w., oraz rozwa偶ania na temat ich roli w tworzeniu publicznej przestrzeni spo艂ecznej. Zanalizowano tak偶e wzorowan膮 na nich lizbo艅sk膮 Avenida da Liberdade. G艂贸wnym celem pracy by艂o wykazanie podobie艅stw pomi臋dzy rozwi膮zaniami paryskimi i tymi zastosowanymi ju偶 na znacznie wi臋ksz膮 skal臋 w stolicy Portugalii, zar贸wno w formie urbanistycznej, jak i socjalnej. Nowe aleje zwi膮zane by艂y bowiem z rozwojem urbanistycznym i upi臋kszaniem stolic Francji i Portugalii, ale sta艂y si臋 r贸wnie偶 miejscem, w kt贸rym obserwowano i by艂o si臋 widzianym w sensie spo艂ecznym. Nowe zwyczaje nowych klas spo艂ecznych w nowoczesnym mie艣cie wymaga艂y odmiennych uk艂ad贸w i rozwi膮za艅 ulic, projektowanych do codziennego funkcjonowania w uporz膮dkowanej strukturze urbanistycznej. Szersze, pe艂ne zieleni i wyposa偶one w elementy ma艂ej architektury reprezentacyjne ulice zar贸wno w Pary偶u, jak i w Lizbonie sta艂y si臋 miejscem zapraszaj膮cym i otwartym na wsp贸艂-egzystencje i 艂膮czenie zr贸偶nicowanych klas spo艂ecznych, dotychczas cz臋sto od siebie odizolowanych.

    S艂owa kluczowe:
  •     aleje
  •     ulica
  •     haussmann
  •     spo艂eczno艣膰
  •     przestrze艅-publiczna
  • Pobierz artyku艂

    Micha艂 Domi艅czak - Identyfikacja ideowa Nowego Urbanizmu

    doi:10.37190/arc210206

    Artyku艂 po艣wi臋cony jest zagadnieniom identyfikacji ideowej Nowego Urbanizmu (New Urbanism) i stanowi pr贸b臋 rozszerzenia wiedzy na temat tego szczeg贸lnego fenomenu wsp贸艂czesnej urbanistyki. Podejmuje tak偶e, w niewielkim zakresie, polemik臋 z niekt贸rymi tezami jego krytyk贸w. W pracy przyj臋to metod臋 dedukcji, analizuj膮c w pierwszej kolejno艣ci oficjalne deklaracje Congress for the New Urbanism, w tym przede wszystkim Kart臋 Nowej Urbanistyki. Nast臋pnie zbadano pisma i publikacje prekursor贸w oraz tw贸rc贸w Nowego Urbanizmu. Odniesiono si臋 tak偶e do teorii prezentowanych przez osoby i 艣rodowiska, do kt贸rych jako do swoich mentor贸w i wzorc贸w ideowych odwo艂uj膮 si臋 wsp贸艂cze艣nie zwolennicy tego ruchu. Przeprowadzone analizy pozwoli艂y na przyj臋cie wniosk贸w badawczych, wystarczaj膮cych do identyfikacji Nowego Urbanizmu jako ruchu konserwatywnego, a w艂a艣ciwie 鈥 precyzyjnie rzecz ujmuj膮c 鈥 tradycjonalistycznego, kt贸ry za cel stawia sobie tw贸rcz膮 kontynuacj臋 dobrych zwyczaj贸w planowania miast, s艂u偶膮cych razem przywr贸ceniu ci膮g艂o艣ci rozwoju kulturowego i przestrzennego lokalnych spo艂eczno艣ci. Nowy Urbanizm reprezentuje co najmniej pi臋膰 z sze艣ciu g艂贸wnych cech postawy konserwatywnej: realizm w os膮dzie rzeczywisto艣ci; przywi膮zanie do r贸偶norodno艣ci tradycyjnych form 偶ycia spo艂ecznego; przekonanie, 偶e cz艂owiek 鈥 sk艂onny do kierowania si臋 bardziej emocjami ni偶 rozumem 鈥 wymaga regu艂 i zasad post臋powania zdolnych do okie艂znania anarchicznych impuls贸w swojej natury; uznanie, 偶e cywilizowane spo艂ecze艅stwo mo偶e rozwija膰 si臋 wy艂膮cznie wed艂ug przyj臋tego porz膮dku oraz akceptacj臋 zasady, 偶e poj臋cia zmiany i post臋pu nie s膮 to偶same. Nowy Urbanizm to zdefiniowana, ca艂o艣ciowa idea miasta, rozumianego jako koncepcja wsp贸lnoty 偶yj膮cej w okre艣lonych warunkach przestrzennych. Jest to wsp贸lnota zr贸偶nicowana, oparta na rodzinie jako podstawowej kom贸rce spo艂ecznej. Idea lokalnej 鈥瀖iejsko艣ci鈥, kt贸r膮 reprezentuje Nowy Urbanizm, jako koncepcja 偶ycia spo艂ecznego wpisuje si臋 w postaw臋 republika艅sk膮 w rozumieniu idealnej, arystotelesowskiej formy ustrojowej (politeia). D膮偶enie do r贸wnowagi mi臋dzy swobod膮 indywidualnego wyboru a wymogami spo艂ecznej odpowiedzialno艣ci w pe艂ni wpisuje si臋 w postaw臋 konserwatywn膮. W ten spos贸b Nowy Urbanizm stanowi przeciwwag臋 zar贸wno dla neoliberalnego, opartego na konsumpcji wybuja艂ego indywidualizmu, jak i dla neomarksistowskiego kolektywizmu.

    S艂owa kluczowe:
  •     nowy-urbanizm
  •     nowa-urbanistyka
  •     konserwatyzm
  •     tradycjonalizm
  •     wsp贸lnotowo艣膰
  • Pobierz artyku艂

    Marcin Brzezicki - Zak艂贸cenie przezroczysto艣ci w architekturze wsp贸艂czesnych szklanych fasad. Cz臋艣膰 2

    doi:10.37190/arc210207

    W ci膮gu ostatnich dw贸ch dekad pojawi艂y si臋 nowe nurty w projektowaniu przezroczystych fasad. S膮 one wynikiem dynamicznego post臋pu technologicznego i osi膮gni臋膰 w dziedzinie materia艂oznawstwa. Szczeg贸lnie manifestuj膮 si臋 te nurty, kt贸re zwi膮zane s膮 z zastosowaniem pow艂ok zak艂贸caj膮cych przenikanie 艣wiat艂a przez fasad臋. Wi膮偶e si臋 to silnie z istotn膮 przemian膮, kt贸ra dokonuje si臋 w dialektyce budynku, z przemian膮 fasady (ang. fa莽ade) w obudow臋/pow艂ok臋 (ang. envelope). W artykule przedstawiono dokonane przez autora rozr贸偶nienie zjawisk optycznych, kt贸re zachodz膮 w obr臋bie fasady. Proponowany podzia艂 obejmuje dwie g艂贸wne grupy: jednorodne i niejednorodne zniekszta艂cenia przezroczysto艣ci. Te pierwsze wyst臋puj膮 tam, gdzie zastosowano tafle r贸wnomiernie rozpraszaj膮ce 艣wiat艂o, te drugie natomiast w fasadach o silnej 鈥 zazwyczaj nadrukowanej 鈥 ornamentacji. Artyku艂 systematyzuje zagadnienia zniekszta艂cenia przezroczysto艣ci w architekturze wsp贸艂czesnej i przedstawia typologi臋 tych fasad przepuszczaj膮cych 艣wiat艂o, w kt贸rych wyst臋puje to zjawisko. W artykule przedstawiono te偶 macierz relacyjn膮, kt贸ra systematyzuje opisywane studia przypadk贸w. Jedynie ten typ macierzy pozwala na pokazanie zagadnienia, w kt贸rym obecna jest wi臋cej ni偶 jedna zmienna. W tek艣cie dokonano r贸wnie偶 przypisania studi贸w przypadk贸w do nurt贸w, a tak偶e charakterystyki samych nurt贸w 鈥 stworzenia ich modeli. Pierwsza cz臋艣膰 (opublikowana w marcu 2021 r.) zawiera wst臋p, opis metodologii oraz uproszczon膮 typologi臋, a w drugiej znajduj膮 si臋 studia przypadk贸w, dyskusja oraz wnioski.

    S艂owa kluczowe:
  •     przezroczysto艣膰
  •     teoria-architektury
  •     szklana-fasada
  •     nadruk-na-szkle
  •     pow艂oki-na-szkle
  • Pobierz artyku艂

    Salih Ceylan, Mehmet Emre Arslan - Living Lab jako spos贸b kszta艂cenia w zakresie recyklingu. Do艣wiadczenia warsztatowe

    doi:10.37190/arc210208

    Tematem artyku艂u s膮 偶yj膮ce laboratoria (Living Labs) 鈥 innowacyjne platformy s艂u偶膮ce spotkaniom i wymianie my艣li mi臋dzy specjalistami i u偶ytkownikami w celu wypracowania i wdro偶enia ulepsze艅 zorientowanych na potrzeby tych ostatnich. Wspomniane modyfikacje mog膮 dotyczy膰 nie tylko produkt贸w i us艂ug, ale te偶 na przyk艂ad miejskiego 艣rodowiska 偶ycia. Living Labs nale偶膮 do tych przedsi臋wzi臋膰, kt贸re traktuj膮 zr贸wnowa偶ony rozw贸j w kontek艣cie spo艂ecznym. Dzia艂ania praktyczne Living Labs dotycz膮 bezpo艣rednio codziennych problem贸w lokalnych spo艂eczno艣ci, a w poszukiwaniu rozwi膮za艅 bierze si臋 pod uwag臋 opinie i pomys艂y ich cz艂onk贸w, dlatego platformy te s膮 potencjalnie wa偶nym miejscem wspomagaj膮cym kszta艂towanie zr贸wnowa偶onych spo艂ecze艅stw. Celem niniejszej pracy by艂o przybli偶enie korzy艣ci p艂yn膮cych z istnienia 偶yj膮cych laboratori贸w. Uczyniono to na podstawie studium przypadku Ba艧ak艧ehir Living Lab 鈥 organizacji prowadz膮cej badania nad efektywnym wykorzystaniem zasob贸w naturalnych i popraw膮 jako艣ci 偶ycia w jednej z dzielnic Stambu艂u, miasta z najwi臋ksz膮 liczb膮 mieszka艅c贸w w Turcji. W publikacji skupiono si臋 na przedstawieniu serii warsztat贸w zatytu艂owanych: 鈥濷d odpad贸w elektronicznych do projektu鈥, kt贸rych celem by艂o pokazanie mo偶liwo艣ci ponownego u偶ycia odpad贸w elektronicznych. Od strony metodologicznej artyku艂 przygotowano w oparciu o w艂asne do艣wiadczenia zwi膮zane z organizacj膮 i prowadzeniem warsztat贸w oraz przegl膮d literatury, na podstawie kt贸rej nakre艣lono teoretyczn膮 podbudow臋 do podj臋tych dzia艂a艅 praktycznych. W artykule om贸wiono te偶 wyniki ankiet przeprowadzonych na zako艅czenie cyklu wspomnianych warsztat贸w, kt贸re wskaza艂y, 偶e takie przedsi臋wzi臋cia maj膮 znacz膮cy wp艂yw na budowanie i podnoszenie proekologicznej 艣wiadomo艣ci uczestnik贸w.

    S艂owa kluczowe:
  •     living-lab
  •     spo艂ecze艅stwo
  •     zr贸wnowa偶enie
  •     gospodarka-odpadami
  •     odpady-elektroniczne
  • Pobierz artyku艂

    Rafa艂 Oleksik - Zdrowe 艣rodowisko mieszkaniowe a wsp贸艂czesne inwestycje. Przyczynek do bada艅 nad Mieszkaj w Mie艣cie 鈥 Osiedle Wizjoner贸w w Krakowie

    doi:10.37190/arc210209

    Artyku艂 po艣wi臋cony jest wsp贸艂czesnej, wieloetapowej, krakowskiej inwestycji Mieszkaj w Mie艣cie 鈥 Osiedle Wizjoner贸w. Praca odnosi si臋 g艂贸wnie do jej zrealizowanych etap贸w tj. Wizjoner贸w i Kompozytor贸w, jednak omawiaj膮c poszczeg贸lne cechy inwestycji, ze wzgl臋du na kontekst oraz wieloetapowy charakter osiedla wykorzystano r贸wnie偶 informacje na temat pozosta艂ych jego faz. Pierwsz膮 cz臋艣膰 niniejszego artyku艂u po艣wi臋cono pr贸bie zdefiniowania poj臋cia 鈥瀦drowe 艣rodowisko mieszkaniowe鈥 poprzez sformu艂owanie tworz膮cych je cech w odniesieniu do skali miasta, osiedla i mieszkania. W drugiej cz臋艣ci dokonano charakterystyki inwestycji w oparciu o przytoczone wy偶ej cechy. Ten fragment wykonano, wykorzystuj膮c dost臋pne informacje na temat osiedla, dane statystyczne, dane przestrzenne, istniej膮ce badania dotycz膮ce dzielnicy, w kt贸rej zlokalizowana jest inwestycja, przegl膮d literatury przedmiotu oraz akt贸w prawnych, a tak偶e w艂asne obserwacje. Po wykonaniu charakterystyki uznano, i偶 przyj臋te cechy 鈥瀦drowego 艣rodowiska mieszkaniowego鈥 s膮 w艂a艣ciwe z punktu widzenia przysz艂ych bada艅. W konsekwencji zaproponowano przyk艂adowe metody badawcze, jakie mo偶na zastosowa膰 w celu przeprowadzenia szczeg贸艂owej analizy osiedla, a tak偶e dokonano wst臋pnej oceny osiedla w kontek艣cie omawianych zagadnie艅.

    S艂owa kluczowe:
  •     wsp贸艂czesne-osiedle
  •     zdrowe-艣rodowisko-mieszkaniowe
  •     mieszkaj-w-mie艣cie-osiedle-wizjoner贸w
  • Pobierz artyku艂

    Micha艂 Malewczyk - Zastosowanie idei openBIM w projektowaniu architektonicznym na przyk艂adzie programu Blender oraz dodatku BlenderBIM

    doi:10.37190/arc210210

    Tematem niniejszego artyku艂u jest analiza sposobu oraz zaawansowania realizacji idei openBIM, jasno zdefiniowanej przez organizacj臋 buildingSMART. Przeprowadzone badania ograniczaj膮 si臋 do przyk艂adu programu Blender oraz dodatku BlenderBIM i zosta艂y osadzone w kontek艣cie pracy projektanta, architekta oraz innych rozwi膮za艅 informatycznych. W artykule zosta艂y przybli偶one cztery aspekty realizacji koncepcji openBIM. Pierwsze uj臋cie odnosi si臋 do sposobu wymiany danych pomi臋dzy r贸偶nymi aplikacjami komputerowymi za pomoc膮 otwartego standardu IFC. Drugi oraz trzeci wymiar skupia si臋 na sposobie tworzenia oraz zapisu samej geometrii tr贸jwymiarowej, przez pryzmat wsp贸艂pracy r贸偶nych podmiot贸w i dalszych mo偶liwo艣ci edycyjnych. Ostatni aspekt dotyczy rozszerzenia idei openBIM poprzez jej po艂膮czenie z koncepcj膮 open-source. Autor swoje rozwa偶ania opiera na istniej膮cym, przeanalizowanym materiale naukowym, a tak偶e na w艂asnych do艣wiadczeniach w codzienno艣ci projektowej oraz dydaktycznej.

    S艂owa kluczowe:
  •     openbim
  •     blender
  •     blenderbim
  •     ifc
  •     buildingsmart
  • Pobierz artyku艂

    Andrzej Jarczewski - Komiks Yes is more jako manifest architektoniczny

    doi:10.37190/arc210211

    Celem artyku艂u by艂o ukazanie komiksu jako nowej formy przekazu manifestu architektonicznego i na艣wietlenie mo偶liwo艣ci transmisyjnej, jak膮 niesie ten gatunek sztuki dla projektant贸w architektury. Przedmiotem pracy by艂 archikomiks Yes is more stworzony przez Bjarke Ingelsa 鈥 za艂o偶yciela du艅skiego biura architektonicznego BIG. Przeanalizowane zosta艂y zastosowane przez Inglesa 艣rodki wizualne i narracyjne charakterystyczne dla komiksu. Przeprowadzono badanie, jakimi formami j臋zykowymi i graficznymi si臋 pos艂u偶y艂, by wykorzysta膰 popularno艣膰 wybranego przez siebie medium. W tak wa偶nej dla ka偶dego autora deklaracji, jak膮 jest manifest tw贸rczy, wyb贸r no艣nika przekazu staje si臋 r贸wnie偶 deklaracj膮 artystyczn膮. W artykule opisano, jak Bjarke Ingels w archikomiksie przekaza艂 swoje przemy艣lenia na temat metod dzia艂ania architekta, sposobu tworzenia architektury oraz jak ta architektura powinna istnie膰 i funkcjonowa膰. Stworzona 400-stronicowa nowela graficzna wykorzysta艂a charakterystyczne dla komiksu podzia艂y, tory narracyjne i efekty plastyczne. Autor, wyst臋puj膮c tu jako komiksowy bohater, u偶ywa obraz贸w ilustruj膮cych metody projektowania architektury i efekty tej pracy. W trakcie analiz zbadano te偶 przypadek manifestu architektonicznego brytyjskiej grupy projektowej Archigram, kt贸ra jako pierwsza opublikowa艂a go w postaci komiksu. Wnioski z badania pokrywaj膮 si臋 z rzeczywistymi osi膮gni臋ciami Ingelsa. Odwo艂anie si臋 form膮 manifestu do fenomenu, jakim obecnie sta艂 si臋 komiks, daje wymierne efekty marketingowe, potwierdzaj膮ce skuteczno艣膰 zastosowanego 艣rodka przekazu. Yes is more to obecnie najcz臋艣ciej przytaczany przyk艂ad komiksu architektonicznego.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura
  •     komiks
  •     manifest
  •     bjarke-ingels
  • Pobierz artyku艂

    Tomasz Konior - Odmienno艣膰 kszta艂towania formy a kontekst miejsca 鈥 krajobraz otwarty i tkanka miejska

    doi:10.37190/arc210212

    Tematem artyku艂u s膮 przemy艣lenia i refleksje architekta-praktyka dotycz膮ce relacji, jakie zachodz膮 pomi臋dzy kszta艂towaniem architektonicznej formy a kontekstem przestrzennym otaczaj膮cego 艣rodowiska. Przedmiotem rozwa偶a艅 s膮 budynki zaprojektowane pod kierunkiem autora niniejszego tekstu w autorskiej pracowni Konior Studio. Obiekty w krajobrazie otwartym zaprezentowano na przyk艂adzie Gimnazjum i Centrum Kultury zlokalizowanym poza terenem zurbanizowanym, na brzegu Wis艂y w Warszawie-Bia艂o艂臋ce oraz biurowca b臋d膮cego siedzib膮 g艂贸wn膮 firmy Press Glass, usytuowanego na przekszta艂conym, zielonym obszarze dawnych nieu偶ytk贸w rolnych. Kolejne dwa przyk艂ady 鈥 ulokowane w tkance miejskiej 鈥 to budynek 鈥濻ymfonii鈥, b臋d膮cy rozbudow膮 Akademii Muzycznej w Katowicach oraz siedziba Zespo艂u Pa艅stwowych Szk贸艂 Muzycznych w Warszawie. Autor analizuje odmienno艣膰 sposobu my艣lenia projektanta oraz odmienno艣膰 rozwi膮za艅 kszta艂tuj膮cych architektur臋 w zale偶no艣ci od kontekstu miejsca. Wskazuje tak偶e na wag臋 ci膮g艂o艣ci my艣li: od szkicu-marzenia, kt贸ry zawiera g艂贸wn膮 ide臋 planowanego obiektu, a偶 po realizacj臋. Podstaw膮 jest literatura przedmiotu poparta badaniami in situ charakterystycznych obiekt贸w oraz do艣wiadczenia w艂asne architekta wyniesione z procesu projektowania i realizacji budynk贸w, kt贸re pos艂u偶y艂y za ilustracj臋 prowadzonych rozwa偶a艅.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura-wsp贸艂czesna
  •     projektowanie-architektoniczne
  •     kontekst-miejsca
  •     krajobraz-otwarty
  •     tkanka-miejska
  • Pobierz artyku艂