Numer 1(49)/2017

doi:10.37190/arc (doi:10.5277/arc)

Pobierz spis tre艣ci

Spis tre艣ci

Otw贸rz spis tre艣ci

  1. Artyku艂y

    1. Magdalena Baborska-Naro偶ny, Fionn Stevenson - Badania terenowe budynk贸w u偶ytkowanych a ocena funkcjonowania budynk贸w 鈥 praktyka w Polsce i Wielkiej Brytanii
    2. Marcin Mateusz Ko艂akowski - O tym, jak mierzy膰 architektoniczne szcz臋艣cie. Korzy艣ci ze stosowania metod zespolonych. Studium przypadku mieszka艅c贸w historycznych budynk贸w
    3. Mat Colme - Luka efektywno艣ci: praktyka brytyjska a polski potencja艂 korzystania z oceny funkcjonowania budynku
    4. Magdalena Baborska-Naro偶ny - Ocena funkcjonowania budynku 鈥 rozumienie korzy艣ci i ryzyka dla zaanga偶owanych stron. Lekcje dla Polski p艂yn膮ce z do艣wiadcze艅 brytyjskich
    5. Joanna Tymkiewicz, Beata Kucharczyk-Brus - 艢l膮ska Szko艂a Bada艅 Jako艣ciowych 鈥 20 lat do艣wiadcze艅 i wniosk贸w z prowadzenia bada艅 jako艣ciowych w budynkach o r贸偶nych funkcjach u偶ytkowych
    6. Anna Osta艅sa - Wieloaspektowe badania osiedli mieszkaniowych pod k膮tem wytycznych rewitalizacyjnych 鈥 studium przypadku
    7. Angelika Lasiewicz-Sych - Uwagi na temat kombinacji metod logicznych i jako艣ciowych w diagnozie 艣rodowiska architektonicznego
    8. Natalia Fidor贸w-Kaprawy, Maria Kostka, Ma艂gorzata Szulgowska-Zgrzywa, Krzysztof Piechurski - Koncepcja energetyczna budynku jako element budownictwa zr贸wnowa偶onego
    9. Katarzyna Nowak, Katarzyna Nowak-Dzieszko - Badania in situjako艣ci cieplnej obudowy budynk贸w 鈥 czy mog膮 by膰 pomocne dla dewelopera

Artyku艂y

Magdalena Baborska-Naro偶ny, Fionn Stevenson - Badania terenowe budynk贸w u偶ytkowanych a ocena funkcjonowania budynk贸w 鈥 praktyka w Polsce i Wielkiej Brytanii

doi:10.5277/arc170101

Badania terenowe budynk贸w oddanych do u偶ytku s膮 prowadzone zar贸wno w Wielkiej Brytanii, jak i Polsce. Te, kt贸rych wyniki maj膮 szersze zastosowanie, wykraczaj膮ce poza analizowane obiekty, s膮 tematem tego numeru 鈥濧rchitectusa鈥, kt贸remu przy艣wiecaj膮 dwa g艂贸wne cele. Pierwszym jest prezentacja praktyki badawczej r贸偶nych dyscyplin naukowych w odniesieniu do bada艅 empirycznych budynk贸w lub przestrzeni zurbanizowanych w Polsce. Drugim jest rozpocz臋cie dyskusji nad mo偶liwo艣ciami wprowadzenia w Polsce metody oceny funkcjonowania budynk贸w(ang. Building Performance Evaluation 鈥 BPE), rozwijanej w Wielkiej Brytanii w oparciu o badania terenowe prowadzone tam od kilku dekad. W niniejszym artykule wskazano szerszy kontekst uzasadniaj膮cy wprowadzanie zagadnie艅 z zakresu BPE do warunk贸w polskiego budownictwa. Zarysowano podobie艅stwa i rozbie偶no艣ci w aktualnej praktyce prowadzeni bada艅 w ka偶dym z kraj贸w. Sformu艂owano te偶 kluczowe zalecenia dotycz膮ce przysz艂ych bada艅 i dzia艂a艅 koniecznych dla rozwoju w Polsce warunk贸w do prowadzenia bada艅 BPE.

S艂owa kluczowe:
  •     ocena-funkcjonowania-budynku
  •     jako艣膰-architektury
  •     badania-mieszane
  • Pobierz artyku艂

    Marcin Mateusz Ko艂akowski - O tym, jak mierzy膰 architektoniczne szcz臋艣cie. Korzy艣ci ze stosowania metod zespolonych. Studium przypadku mieszka艅c贸w historycznych budynk贸w

    doi:10.5277/arc170102

    Ostatnie lata przynios艂y du偶y wzrost liczby bada艅 dotycz膮cych szcz臋艣cia w architekturze, kt贸re definiowane by艂o w r贸偶ny spos贸b. Badania i zainteresowanie szcz臋艣ciem i dobrostanem zosta艂o nawet nazwane jednym z globalnych megatrend贸w. Politycy, ekonomi艣ci, deweloperzy i badacze staraj膮 si臋 zrozumie膰 istot臋 tej jako艣ci w architekturze. Szereg metod badawczych zacz臋to opracowywa膰, by zajmowa膰 si臋 szcz臋艣ciem w odniesieniu do budownictwa. Wiele z nich spopularyzowa艂o si臋 w 艣rodowisku naukowym. Celem tej publikacji jest przyjrzenie si臋 tym tendencjom i zestawienie ich z dawno ugruntowanymi koncepcjami dotycz膮cymi szcz臋艣cia, eudemonii i wybaczania. Koncepcje takie by艂y rozwijane od czas贸w Sokratesa, a dzi艣 s膮 stosowane przez badaczy z dziedziny psychologii pozytywnej, kt贸ra mo偶e by膰 przydatna w badaniach architektonicznych. 聽聽聽 Publikacja ta przytacza argumenty wspieraj膮ce metody zespolone jako najlepszy spos贸b badania i zrozumienia zjawiska szcz臋艣cia w architekturze. Studium przypadku bada艅 nad lud藕mi zamieszkuj膮cymi historyczne budynki w Lincolnshire, w Anglii, oferuje przyk艂ady ilustruj膮ce, jak metody zespolone mog膮 korygowa膰 potencjalne s艂abe aspekty pojedynczych metod, kt贸re same w sobie mog膮 by膰 myl膮ce, i doprowadza膰 do b艂臋dnych wniosk贸w, o ile zastosowane s膮 w oderwaniu od kontekstu.

    S艂owa kluczowe:
  •     szcz臋艣cie
  •     metody-zespolone
  •     eudemonia
  •     mud-and-stud-m&s)
  •     architektura-historyczna
  • Pobierz artyku艂

    Mat Colme - Luka efektywno艣ci: praktyka brytyjska a polski potencja艂 korzystania z oceny funkcjonowania budynku

    doi:10.5277/arc170103

    Niniejszy artyku艂 dotyczy tematyki, jakiej po艣wi臋cona by艂a polsko-brytyjska konferencja, kt贸ra odby艂a si臋 w maju 2016 r. na Wydziale Architek颅tury Politechniki Wroc艂awskiej. Rozwa偶ano w贸wczas mo偶liwo艣膰 zastosowania metodyki oceny funkcjonowania budynku (BPE) rozwini臋tej w Wielkiej Brytanii do polskiego kontekstu. Artyku艂 zosta艂 opracowany na podstawie wcze艣niejszych do艣wiadcze艅 autora z prowadzenia rz膮dowego programu bada艅 BPE w Wielkiej Brytanii oraz obserwacji i prezentacji innych prelegent贸w, wyg艂oszonych podczas wy偶ej wymienionego spotkania. Autor wykorzysta艂 te obserwacje i odni贸s艂 si臋 do podstawowych i stosowanych bada艅 prowadzonych w Wielkiej Brytanii w celu dokonania pewnych por贸wna艅 pomi臋dzy Polsk膮 a Zjednoczonym Kr贸lestwem. Por贸wnanie takie zosta艂o dokonane w nadziei, 偶e podstawowe badania nad ocen膮 funkcjonowania budynku b臋d膮 mog艂y by膰 przeprowadzone w przysz艂o艣ci w Polsce.

    S艂owa kluczowe:
  •     luka-efektywno艣ci
  •     ocena-funkcjonowania-budynku
  •     wymiana-wiedzy
  • Pobierz artyku艂

    Magdalena Baborska-Naro偶ny - Ocena funkcjonowania budynku 鈥 rozumienie korzy艣ci i ryzyka dla zaanga偶owanych stron. Lekcje dla Polski p艂yn膮ce z do艣wiadcze艅 brytyjskich

    doi:10.5277/arc170104

    Ocena funkcjonowania budynk贸w (BPE) jest przedsi臋wzi臋ciem zespo艂owym. Badania takie potencjalnie mog膮 dostarczy膰 wiedz臋 u艂atwiaj膮c膮 doskonalenie 艣rodowiska zbudowanego, co jest wa偶ne w czasie szybko rosn膮cych oczekiwa艅 wzgl臋dem budynk贸w. Jednak ich potencja艂 mo偶e zosta膰 uwolniony, tylko je艣li uda si臋 zapewni膰 dobrowolne zaanga偶owanie kluczowych grup interesariuszy, a ich potrzeby i oczekiwania s膮 odzwierciedlone w prowadzonych badaniach. Ten artyku艂 jest krytyczn膮 refleksj膮 na procesem wprowadzania BPE do kr臋gu zainteresowania przemys艂u budowlanego w Wielkiej Brytanii. Autorka jest przekonana, 偶e wnioski wyci膮gni臋te z tamtego kontekstu stanowi膮 cenny wzorzec, kt贸ry mo偶e by膰 wykorzystany w Polsce, pomimo wszelkich r贸偶nic pomi臋dzy oboma krajami. Okre艣li艂a wi臋c podstawowe korzy艣ci i ryzyko, jakie poszczeg贸lni interesariusze mog膮 艂膮czy膰 z w艂asnym udzia艂em w badaniach. Wymieni艂a odpowiednie elementy bada艅 BPE zabezpieczaj膮ce uzyskanie korzy艣ci i ograniczaj膮ce wyst膮pienie ryzyka. Ich nazwanie uzasadnia konieczno艣膰 rozumienia bada艅 jako procesu ca艂o艣ciowego, kt贸rego wszystkie elementy maj膮 wa偶n膮 rol臋 do odegrania.

    S艂owa kluczowe:
  •     ocena-funkcjonowania-budynk贸w
  •     sprawno艣膰-budynk贸w
  •     rynek-budowlany
  •     uczestnicy-procesu-budowlanego
  • Pobierz artyku艂

    Joanna Tymkiewicz, Beata Kucharczyk-Brus - 艢l膮ska Szko艂a Bada艅 Jako艣ciowych 鈥 20 lat do艣wiadcze艅 i wniosk贸w z prowadzenia bada艅 jako艣ciowych w budynkach o r贸偶nych funkcjach u偶ytkowych

    doi:10.5277/arc170105

    Artyku艂 sk艂ada si臋 z dw贸ch cz臋艣ci. Pierwsza z nich prezentuje dorobek zespo艂u naukowc贸w i dydaktyk贸w z Wydzia艂u Architektury Politechniki 艢l膮skiej w Gliwicach, kt贸rzy od 20 lat realizuj膮 badania jako艣ciowe 艣rodowiska zbudowanego. Przedstawiono powstanie oraz rozw贸j 艢l膮skiej Szko艂y Bada艅 Jako艣ciowych, specjalizacje i wybrany dorobek publikacyjny zespo艂u, og贸lne informacje o stosowanych technikach i narz臋dziach badawczych, a tak偶e o metodyce przeprowadzania bada艅 terenowych. Druga cz臋艣膰 artyku艂u to szczeg贸艂owy opis ewaluacji wykonanych w ramach dw贸ch projekt贸w badawczych. Ca艂o艣膰 zako艅czono praktycznymi wnioskami z przeprowadzonych bada艅 jako艣ciowych.

    S艂owa kluczowe:
  •     badania-jako艣ciowe
  •     艣l膮ska-szko艂a-bada艅-jako艣ciowych
  • Pobierz artyku艂

    Anna Osta艅sa - Wieloaspektowe badania osiedli mieszkaniowych pod k膮tem wytycznych rewitalizacyjnych 鈥 studium przypadku

    doi:10.5277/arc170106

    Celem pracy jest przedstawienie i podkre艣lenie roli bada艅 opinii mieszka艅c贸w w procesie rewitalizacji. Artyku艂 prezentuje wyniki bada艅 wykonanych w jednym z miast. Obszar bada艅 stanowi艂y dwa odr臋bne administracyjnie osiedla znajduj膮ce si臋 na terenie Sp贸艂dzielni Mieszkaniowej聽 w Lubartowie. Podstaw膮 analizy by艂a wst臋pna inwentaryzacja terenowa obszaru osiedli (pa藕dziernik鈥搇istopad 2010 r.). Przeprowadzono kwerend臋 dokument贸w planistycznych stworzonych przez lokalne w艂adze samorz膮dowe i zarz膮dc臋 oraz dokumentacji eksploatacyjnej obiekt贸w. Po zapoznaniu si臋 z zasobami osiedla przeprowadzono wywiad bezpo艣redni z mieszka艅cami. 聽聽聽 Interdyscyplinarne Badania Ankietowe (IBA) umo偶liwiaj膮, po pierwsze, zrozumienie, jakie materialne zmiany w 艣rodowisku zamieszkania s膮 istotne dla u偶ytkownik贸w, po drugie zach臋cenie mieszka艅c贸w do zainteresowania si臋 tym, co mo偶na zrobi膰, by jako艣膰 艣rodowiska zamieszkania uleg艂a poprawie, po trzecie u艣wiadomienie zarz膮dcom osiedli, 偶e takie badanie jako forma komunikacji z u偶ytkownikiem jest mo偶liwe i mo偶e dostarczy膰 wielu cennych informacji u偶ytecznych w planowaniu i ocenie efektu dzia艂a艅 modernizacyjnych.

    S艂owa kluczowe:
  •     rewitalizacja
  •     aktywno艣膰-spo艂eczna
  •     interdyscyplinarne-badania-ankietowe
  • Pobierz artyku艂

    Angelika Lasiewicz-Sych - Uwagi na temat kombinacji metod logicznych i jako艣ciowych w diagnozie 艣rodowiska architektonicznego

    doi:10.5277/arc170107

    W artykule przedstawiono opis metodologiczny i przyk艂adowe wyniki w艂asnych bada艅 nad zastosowaniem kombinacji argumentacji logicznej i metod jako艣ciowych w diagnozie 艣rodowiska architektonicznego. Opisywane metody, w tym zw艂aszcza analiza rozk艂adu przestrzeni (analiza planu, space-syntax) i mapowanie behawioralne zosta艂y przedstawione w szerszym kontek艣cie metod stosowanych w architekturze i w badaniach relacji cz艂owiek鈥撆況odowisko.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura
  •     艣rodowisko
  •     badania
  •     analiza-planu
  •     metody-jako艣ciowe
  •     mapowanie-behawioralne
  • Pobierz artyku艂

    Natalia Fidor贸w-Kaprawy, Maria Kostka, Ma艂gorzata Szulgowska-Zgrzywa, Krzysztof Piechurski - Koncepcja energetyczna budynku jako element budownictwa zr贸wnowa偶onego

    doi:10.5277/arc170108

    W artykule om贸wiono zagadnienia zwi膮zane z przygotowaniem koncepcji energetycznej budynku przed etapem projektowania. Powinna ona stanowi膰 sta艂y element procesu realizacji budynk贸w zr贸wnowa偶onych. Autorzy wykazali potrzeb臋 wykonywania tego typu koncepcji w kontek艣cie idei zr贸wnowa偶onego rozwoju, a tak偶e w kontek艣cie wyzwa艅 stawianych wsp贸艂czesnemu budownictwu, m.in. w zakresie efektywno艣ci energetycznej. Pokazano, 偶e koncepcja energetyczna budynku wpisuje si臋 dobrze w proces projektowania zintegrowanego, kt贸re zaczyna wypiera膰 tradycyjne etapowe podej艣cie obowi膮zuj膮ce dotychczas. Opisano, jakie za艂o偶enia nale偶y przyj膮膰 przed przyst膮pieniem do opracowania koncepcji. Przedstawiono kr贸tk膮 charakterystyk臋 wybranych system贸w budynkowych maj膮cych zastosowanie w opisanych koncepcjach energetycznych. Zamieszczono dwie przyk艂adowe koncepcje energetyczne dla budynku jednorodzinnego zeroenergetycznego, na kt贸rych przyk艂adzie dowiedziono, 偶e korzystny bilans energetyczny mo偶na osi膮gn膮膰 przy r贸偶nych za艂o偶eniach dotycz膮cych zapotrzebowania na energi臋 u偶ytkow膮 do ogrzewania, r贸偶nych rozwi膮zaniach instalacyjnych i r贸偶nych rocznych kosztach eksploatacyjnych.

    S艂owa kluczowe:
  •     koncepcja-energetyczna-budynku
  •     budownictwo-zr贸wnowa偶one
  •     efektywno艣膰-energetyczna
  •     projektowanie-zintegrowane
  •     budynki-blisko-zeroenergetyczne
  • Pobierz artyku艂

    Katarzyna Nowak, Katarzyna Nowak-Dzieszko - Badania in situjako艣ci cieplnej obudowy budynk贸w 鈥 czy mog膮 by膰 pomocne dla dewelopera

    doi:10.5277/arc170109

    W artykule opisane zosta艂y bezinwazyjne metody bada艅 budynk贸w in situ: badania termowizyjne, testy szczelno艣ci budynk贸w oraz badania komfortu cieplnego wewn膮trz pomieszcze艅. Przedstawiono wyniki bada艅 przeprowadzonych przez autor贸w, jak r贸wnie偶 metodyk臋 i problematyk臋 wykonywania niekt贸rych bada艅 pozwalaj膮cych na ocen臋 obiekt贸w i lokali pod wzgl臋dem ochrony cieplnej. 聽 Pomiary termowizyjne najcz臋艣ciej stosowane s膮 do oceny jako艣ciowej wykonania przegr贸d budowlanych. Pozwalaj膮 one na weryfikacj臋 prac budowlanych, jak i identyfikacj臋 miejsc o zbyt intensywnej wymianie ciep艂a. Mog膮 s艂u偶y膰 do diagnozowania przyczyn wad oraz usterek konstrukcyjnych lub instalacyjnych budynku. Najbardziej powszechnym zastosowaniem metody jest ocena stanu obudowy budynku oraz detekcji mostk贸w termicznych, b臋d膮cych efektem niew艂a艣ciwego wykonania po艂膮cze艅, nieszczelnego u艂o偶enia izolacji lub nieprawid艂owego monta偶u stolarki. Badania szczelno艣ci obudowy budynku przy jednoczesnej detekcji miejsc przecieku powietrza przez obudow臋 umo偶liwiaj膮 popraw臋 jako艣ci wyko艅czeniowych prac budowlanych. W trakcie przeprowadzania bada艅 szczelno艣ci w okresie zimowym mo偶na dokona膰 jednoczesnej analizy termowizyjnej obudowy budynku. 聽聽聽 Przeprowadzanie bada艅 daje mo偶liwo艣膰 szybkiej reakcji na pojawiaj膮ce si臋 niedoci膮gni臋cia i b艂臋dy wykonawcze. Wyniki bada艅 mog艂yby pos艂u偶y膰 do stworzenia katalog贸w b艂臋d贸w, kt贸rych nale偶a艂oby unika膰 na etapie wykonawczym, a jednocze艣nie wskaz贸wek dla projektant贸w.

    S艂owa kluczowe:
  •     badania-szczelno艣ci
  •     komfort-cieplny
  •     badania-termowizyjne
  •     deweloper
  • Pobierz artyku艂