Numer 1(37)/2014

DOI: 10.5277/ARCHITECTUS

Pobierz spis tre┼Ťci

Spis tre┼Ťci

Otw├│rz spis tre┼Ťci

  1. Artykuły

    1. Ann Evans - Pocz─ůtki opactwa Notre-Dame de Grosbot
    2. Hanna Kozaczewska-Golasz - Opole ÔÇô katedra pw. Znalezienia Krzy┼╝a ┼Üwi─Ötego
    3. Aleksander Serafin - Architektura wobec sztuki abstrakcyjnej XX wieku
    4. Agnieszka Lisowska - Budynek Reformowanego Gimnazjum Realnego w Miliczu
    5. Ewa ┼Üwi─Öcka - Poj─Öcie autentyzmu i malarstwo ┼Ťcienne
    6. Jerzy Olek - Zobaczy─ç idealne, czyli bezkresy kresek
    7. Bogus┼éaw Wowrzeczka - Agropolis. Cz─Ö┼Ť─ç I. Nowa Atlantyda
    8. Barbara Misztal - Oszacowanie efektywnej sztywno┼Ťci i modu┼éu spr─Ö┼╝ysto┼Ťci r├│┼╝nych gatunk├│w drewna na podstawie pomiar├│w drga┼ä swobodnych
    9. Joanna Jabłońska, Dominik Rozwadowski - Architektura, ochrona zabytków, urbanistyka. Problematyka w kierunkowym języku angielskim

Artykuły

Ann Evans - Pocz─ůtki opactwa Notre-Dame de Grosbot

doi:10.5277/arc140101

W artykule zosta┼éy przedstawione dotychczasowe pogl─ůdy na temat pocz─ůtk├│w opactwa, kt├│re powsta┼éo niedaleko wsi Grosbot. Pierwsza nazwa opactwa Fontus Vivus (┼╗ywe ┼║r├│d┼éo) zwi─ůzana by┼éa z po┼éo┼╝eniem siedziby przy ┼║r├│d┼éach. Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e w tym miejscu od oko┼éo 975 r. istnia┼éa siedziba benedyktyn├│w lub augustian├│w, do dzi┼Ť nie zachowa┼éy si─Ö jednak dokumenty po┼Ťwiadczaj─ůce ten fakt. Na istnienie osadnictwa w tym miejscu mog─ů wskazywa─ç natomiast fragmenty ceramiki z XÔÇôXI w., odkrywane przez archeolog├│w. Nie wiadomo tak┼╝e dok┼éadnie, kiedy siedziba zosta┼éa przekazana cystersom. Obecnie uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e sta┼éo si─Ö to w 1142 lub 1147 r., gdy cysterskie opactwo w Obazine przej─Ö┼éo tereny przy ┼║r├│dle. W├│wczas zmieniono tak┼╝e nazw─Ö na Grosbot. Nadal jednak istnieje wiele w─ůtpliwo┼Ťci dotycz─ůcych pocz─ůtk├│w opactwa. Wymagaj─ů one wyja┼Ťnienia.

Słowa kluczowe:
  •     notre-dame-de-grosbot
  •     opactwo
  •     cystersi
  •     geneza
  • Pobierz artyku┼é

    Hanna Kozaczewska-Golasz - Opole ÔÇô katedra pw. Znalezienia Krzy┼╝a ┼Üwi─Ötego

    doi:10.5277/arc140102

    Ko┼Ťci├│┼é wzmiankowany w 1223 r. by┼é tr├│jnawow─ů budowl─ů, do kt├│rej w 3. ─çw. XIII w. zosta┼éy dobudowane dwie zachodnie wie┼╝e. Kolejny etap stanowi┼éa przebudowa korpusu nawowego. Jej rozpocz─Öcie mo┼╝na wi─ůza─ç ze wzmiank─ů z 1295 r. o ufundowaniu ko┼Ťcio┼éa przez ks. Bolka I. Ko┼Ťci├│┼é pe┼éni┼é funkcj─Ö kolegiaty i w 1. po┼é. XIV w. otrzyma┼é uk┼éad bazyliki z d┼éugim prezbiterium zamkni─Ötym wielobokiem. Po po┼╝arze w 1415 r. przyst─ůpiono do odbudowy ko┼Ťcio┼éa ÔÇô podwy┼╝szono mury korpusu nawowego do uk┼éadu halowego. Wn─Ötrze otrzyma┼éo nowe fi lary z pilastrami i pilastry przy ┼Ťcianach pod┼éu┼╝nych. Prawdopodobnie pozostawiono jednonawowe prezbiterium.┬á ┬á┬á┬á Zapewne dopiero w 2. po┼é. XV w. przebudowano prezbiterium na tr├│jnawowe o uk┼éadzie halowym. Filary i rozcz┼éonkowanie wn─Ötrza prezbiterium stanowi┼éo kontynuacj─Ö form korpusu nawowego. Ko┼Ťci├│┼é uzyska┼é w├│wczas uk┼éad d┼éugiej tr├│jnawowej hali o pi─Öciu prz─Ös┼éach i wielobocznym zako┼äczeniu ka┼╝dej z naw. Prawdopodobnie dopiero w po┼éowie XVI w. za┼éo┼╝ono sklepienia, kt├│re remontowano w XVII w. i w po┼éowie XIX w. Po stronie zachodniej przez ca┼éy okres wznosi┼éy si─Ö dwie stare wie┼╝e, niew─ůtpliwie podwy┼╝szone. W XVI w. wzniesiono trzy kaplice oraz empor─Ö. ┬á┬á┬á Ostateczny wygl─ůd ko┼Ťci├│┼é otrzyma┼é w XIX w.: w 1856 r. naprawiono sklepienia, dach i przypory, a w 1899 r. podwy┼╝szono zachodnie wie┼╝e. W├│wczas oblicowano tak┼╝e wszystkie ┼Ťciany zewn─Ötrzne, co w istotny spos├│b zmieni┼éo wygl─ůd ko┼Ťcio┼éa.

    Słowa kluczowe:
  •     ┼Ťredniowiecze
  •     ┼Ťl─ůsk
  •     ko┼Ťci├│┼é
  • Pobierz artyku┼é

    Aleksander Serafin - Architektura wobec sztuki abstrakcyjnej XX wieku

    doi:10.5277/arc140103

    Odej┼Ťcie od klasycznych kanon├│w estetyki spowodowa┼éo, ┼╝e sztuka, a w konsekwencji tak┼╝e architektura kieruj─ů si─Ö innymi ni┼╝ dotychczas zasadami. Niezale┼╝nie od istnienia r├│┼╝nych tendencji w sztuce wyra┼║nie wyr├│┼╝niaj─ů si─Ö dwa nurty: organiczny i geometryczny. Wskutek tego zjawiska architektura oscyluje pomi─Ödzy tymi dwoma wp┼éywami. To one powoduj─ů, ┼╝e sztuka abstrakcyjna w r├│┼╝nych aspektach odnajduje swoj─ů interpretacj─Ö w j─Özyku formy architektonicznej. Warta podkre┼Ťlenia jest tak┼╝e znaczna rola ekspresjonizmu na tle stale przekszta┼écaj─ůcej si─Ö architektury.

    Słowa kluczowe:
  •     architektura
  •     sztuka
  •     abstrakcja
  •     awangarda
  •     ekspresjonizm
  • Pobierz artyku┼é

    Agnieszka Lisowska - Budynek Reformowanego Gimnazjum Realnego w Miliczu

    doi:10.5277/arc140104

    W latach 1927ÔÇô1929 powsta┼é w Miliczu gmach szkolny dla nowo utworzonego Reformowanego Gimnazjum Realnego. Plac├│wka ta by┼éa odpowiedzi─ů na du┼╝e zapotrzebowanie spo┼éecze┼ästwa milickiego na szko┼é─Ö ┼Ťredni─ů ko┼äcz─ůc─ů si─Ö matur─ů. Popularnie nazwana ÔÇ×OstlandschuleÔÇŁ, z za┼éo┼╝enia mia┼éa by─ç wzorem dobrej szko┼éy niemieckiej. Okaza┼éy, monumentalny budynek w willowej dzielnicy, poza staromiejskim centrum stanowi┼é doskona┼é─ů baz─Ö lokalow─ů, umo┼╝liwiaj─ůc─ů wszechstronne kszta┼écenie i rozw├│j m┼éodzie┼╝y. Dzi─Öki naro┼╝nikowemu ustawieniu oraz rozrze┼║bieniu bry┼éy doskonale wpisuje si─Ö w s─ůsiaduj─ůc─ů zabudow─Ö mieszkaniow─ů. Jednocze┼Ťnie swoj─ů prost─ů, modernistyczn─ů form─ů, rytmem d┼éu┼╝szych prostok─ůtnych okien oraz odpowiednim podkre┼Ťleniem wej┼Ť─ç, wyr├│┼╝nia si─Ö z otoczenia. Architekt Hans Spitzner dok┼éadnie przemy┼Ťla┼é uk┼éad funkcjonalny. Poszczeg├│lne strefy: sportowo-rekreacyjn─ů, szkoln─ů i mieszkaln─ů oddzielono od siebie. W cz─Ö┼Ťci g┼é├│wnej znajdowa┼éy si─Ö zespo┼éy pomieszcze┼ä do nauk przyrodniczych, w skrzydle bocznym administracja oraz inne sale lekcyjne. Kompleks sali gimnastycznej oraz auli stanowi┼é samowystarczalny cz┼éon, dost─Öpny dla mieszka┼äc├│w tak┼╝e po lekcjach. Osobnym elementem by┼é dom dyrektora otoczony ogrodem. Reformowane Gimnazjum Realne w Miliczu by┼éoszko┼é─ů wyj─ůtkow─ů. A sam budynek szkolny do dzi┼Ť jest pere┼ék─ů architektoniczn─ů nie tylko Milicza, ale i ca┼éego regionu.

    Słowa kluczowe:
  •     milicz
  •     architektura-szk├│┼é
  •     modernizm
  • Pobierz artyku┼é

    Ewa ┼Üwi─Öcka - Poj─Öcie autentyzmu i malarstwo ┼Ťcienne

    doi:10.5277/arc140105

    Malowid┼éa ┼Ťcienne tworz─ů swoisty pomost pomi─Ödzy architektur─ů a ruchomymi dzie┼éami sztuki. W odniesieniu do ka┼╝dego z tych trzech typ├│w obiekt├│w wypracowana zosta┼éa odr─Öbna metodyka ochrony i konserwacji. I cho─ç istnieje na tym polu wiele punkt├│w stycznych, to jednak odmienny charakter poszczeg├│lnych grup wymaga szczeg├│lnego podej┼Ťcia i interpretacji. Dotyczy to tak┼╝e zagadnienia autentyzmu. Kluczowy problem stanowi─ů tu transfery malarstwa ┼Ťciennego eksponowane w galeriach jak obrazy sztalugowe.

    Słowa kluczowe:
  •     autentyzm
  •     malarstwo-┼Ťcienne
  •     konserwacja
  •     transfery
  • Pobierz artyku┼é

    Jerzy Olek - Zobaczy─ç idealne, czyli bezkresy kresek

    doi:10.5277/arc140106

    Zdarza si─Ö, ┼╝e linia bywa znakiem. Cz─Ö┼Ťciej jednak jest zapowiedzi─ů lub b┼é─Ödem, nieraz od┼éamkiem, przypadkiem, niedope┼énionym Pocz─ůtkiem, odciskiem b─ůd┼║ splamieniem. Nie kieruje do ┼╣r├│d┼éa, jedynie z niego wyprowadza. Zapowiada sens w┼éasnej egzystencji i jednocze┼Ťnie go narusza. Sugeruj─ůc, i┼╝ jest jej przypisany pre-sens, przyobleka spodziewane znaczenie w poza-sens. Uparcie wyra┼╝a pochwa┼é─Ö pustki znaku. Niczego nie na┼Ťladuje, gdy┼╝ obca jej jest wszelka imitacja. Trwa samotna i nierzadko zb─Ödna. A jednak nieoceniona ÔÇô niezast─ůpiona ÔÇô dyskretnie nieobecna. Linia poza narracj─ů, poza estetyk─ů, ale te┼╝ nie nieestetyczna. Godna, by przyjrze─ç si─Ö jej przez egzystencjalizm i psychoanaliz─Ö, warta przeanalizowania z punktu widzenia pragmatyzmu i szko┼éy frankfurckiej, gotowa na wiwisekcj─Ö fenomenologiczn─ů i semiotyczn─ů, podatna na ustalenia teorii system├│w, uleg┼éa wzgl─Ödem kryteri├│w empirycznych oraz przygotowana na zwodnicze koncepcje antysztuki. Ka┼╝da z estetyk wpisanych w okre┼Ťlony nurt fi lozofi i mia┼éaby zapewne swoj─ů w┼éasn─ů diagnoz─Ö kondycji linizmu. Tak┼╝e antyestetyka mog┼éaby mie─ç na jej temat du┼╝o do powiedzenia.

    Słowa kluczowe:
  •     linia
  •     idea
  •     znak
  •     kosmologia
  •     matematyka
  •     sztuka
  •     architektura
  • Pobierz artyku┼é

    Bogus┼éaw Wowrzeczka - Agropolis. Cz─Ö┼Ť─ç I. Nowa Atlantyda

    doi:10.5277/arc140107

    Wsp├│┼éczesne strategie tworzenia zr├│wnowa┼╝onych ekosystem├│w miejskich sta┼éy si─Ö podstaw─ů dla nowych koncepcji miasta, w kt├│rych zaciera si─Ö r├│┼╝nica mi─Ödzy funkcjami dotychczas b─Öd─ůcymi domen─ů teren├│w wiejskich i miejskich ÔÇô miasto staj─Ö si─Ö miejscem produkcji rolniczej. Taka forma przekszta┼éce┼ä struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta stanowi now─ů koncepcj─Ö kontynuacji idei integracji ┼Ťrodowiska naturalnego z miastem ÔÇô XIX-wiecznej utopii miasta-ogrodu Ebenezera Howarda, kt├│rej pierwowzorem by┼éa Nowa Atlantyda Francisa Bacona (XVII w.).

    Słowa kluczowe:
  •     utopia
  •     miasto-ogr├│d
  •     farma-miejska
  •     tereny-poprzemys┼éowe
  •     rewitalizacja
  • Pobierz artyku┼é

    Barbara Misztal - Oszacowanie efektywnej sztywno┼Ťci i modu┼éu spr─Ö┼╝ysto┼Ťci r├│┼╝nych gatunk├│w drewna na podstawie pomiar├│w drga┼ä swobodnych

    doi:10.5277/arc140108

    W artykule opisano badania dynamiczne modeli z drewna sosnowego, ┼Ťwierkowego, modrzewiowego i d─Öbowego. Badania przeprowadzono w celu osza cowania efektywnych sztywno┼Ťci Kef i Eef modu┼éu spr─Ö┼╝ysto┼Ťci pod┼éu┼╝nej r├│┼╝nych gatunk├│w drewna. Przebieg drga┼ä swobodnych ka┼╝dego z modeli zilustrowano na wykresach. Pokazano r├│┼╝nice efektywnych modu┼é├│w spr─Ö┼╝ysto┼Ťci drewna gatunk├│w iglastych i li┼Ťciastych. Oszacowane mo du┼éy spr─Ö┼╝ysto┼Ťci pod┼éu┼╝nej Eef por├│wnano z warto┼Ťciami uj─Ötymi w PN-B-03150:2000 Konstrukcje drewniane. Pokazano korzy┼Ťci wynikaj─ůce z kr├│tkich test├│w dynamicznych do wyznaczania i por├│wnywania w┼éa┼Ťciwo┼Ťci drewna. Otrzymane w wyniku analizy drga┼ä swobodnych obiektywne dane o w┼éa┼Ťciwo┼Ťciach drewna mo┼╝na wprowadzi─ç na bie┼╝─ůco do projektowania i diagnostyki konstrukcji, u┼Ťci┼Ťlaj─ůc wizualne umiej─Ötno┼Ťci cie┼Ťli.

    Słowa kluczowe:
  •     dynamika
  •     cz─Östo┼Ť─ç-drga┼ä
  •     t┼éumienie
  •     logarytmiczny-dekrement-t┼éumienia
  •     efektywna-sztywno┼Ť─ç
  •     efektywny-modu┼é-spr─Ö┼╝ysto┼Ťci
  • Pobierz artyku┼é

    Joanna Jabłońska, Dominik Rozwadowski - Architektura, ochrona zabytków, urbanistyka. Problematyka w kierunkowym języku angielskim

    doi:10.5277/arc140109

    Na Wydziale Architektury Politechniki Wroc┼éawskiej w okresie od 1.03.2013 do 30.11.2013 r. odby┼é si─Ö podw├│jny cykl naukowych seminari├│w w j─Özyku angielskim, zatytu┼éowanych: ÔÇ×Architektura, Ochrona Zabytk├│w, Urbanistyka ÔÇô problematyka w kierunkowym j─Özyku angielskimÔÇŁ. Realizacja by┼éa odpowiedzi─ů na potrzeb─Ö uzupe┼énienia i doskonalenia umiej─Ötno┼Ťci j─Özykowych pracownik├│w oraz wzajemn─ů potrzeb─Ö wymiany do┼Ťwiadcze┼ä i wiedzy. W ramach poszczeg├│lnych spotka┼ä doskonalono umiej─Ötno┼Ťci j─Özykowe, dyskutowano, a zainteresowania koncentrowa┼éy si─Ö na tematach zwi─ůzanych z zawodem architekta i urbanisty. Lektor i uczestnicy prezentowali wyst─ůpienia z zakresu: historii, sztuki, budownictwa, konstrukcji, indywidualnie prowadzonych bada┼ä naukowych oraz dydaktyki. Mimo zr├│┼╝nicowanego poziomu znajomo┼Ťci j─Özyka angielskiego w┼Ťr├│d uczestnik├│w, od B1 do C1 wed┼éug klasyfikacji CEFR (Common European Framework of Reference for Languages), spotkania by┼éy realizowane p┼éynnie, przy wzajemnym zrozumieniu. Spos├│b ich prowadzenia sprzyja┼é r├│wnie┼╝ odtworzeniu charakteru mi─Ödzynarodowych konferencji, gdzie naukowcy ze wszystkich zak─ůtk├│w ┼Ťwiata, wykszta┼éceni w odmienny spos├│b, m├│wi─ů z r├│┼╝nym akcentem. Atmosfera i tematyka spotka┼ä zach─Öca┼éa do swobodnej dyskusji i otwartej wymiany pogl─ůd├│w. W opinii uczestnik├│w inicjatywa okaza┼éa si─Ö bardzo potrzebna, interesuj─ůca, inspiruj─ůca i przydatna w ich pracy naukowej.

    Słowa kluczowe:
  •     seminaria-na-ukowe-w-j─Özyku-angielskim
  •     kszta┼écenie-zawodowe
  •     edukacja
  •     dydaktyka
  • Pobierz artyku┼é