Numer 2(46)/2016

DOI: 10.5277/ARCHITECTUS

Pobierz spis tre┼Ťci

Spis tre┼Ťci

Otw├│rz spis tre┼Ťci

  1. Artykuły

    1. Ewa ┼üu┼╝yniecka - Dwadzie┼Ťcia lat min─Ö┼éoÔÇŽ
    2. Ewa Łużyniecka, Paweł Konczewski - Cellarium z XIII w. w klauzurze dawnego opactwa cysterek w Trzebnicy
    3. Janusz Nowi┼äski - Lapides vivi, Deus est lux, ecclesia est paradisus ÔÇô ko┼Ťci├│┼é cysterski w ┼Ťredniowieczu no┼Ťnikiem znacze┼ä symbolicznych
    4. Bogna Ludwig - Miasta i miasteczka o nowo┼╝ytnych formach na Dolnym ┼Ül─ůsku
    5. Katarzyna Foljanty - Przekształcanie zabytkowych dworców i terenów kolejowych w struktury wielofunkcyjne
    6. Joanna Majczyk - Projekty profesora Andrzeja Frydeckiego dla wrocławskich szkół wyższych
    7. Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva - Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji zabudowy willowej we Lwowie
    8. Lubow Smirnowa - Wst─Öpna pr├│ba wykorzystania programu 123D Catch do inwentaryzacji wybranych element├│w architektury opactwa cysterskiego w Rudach
    9. Jacek Wiszniowski - Czynniki kszta┼étuj─ůce przestrzenie publiczne
    10. Justyna Kleszcz - Edukacja przez natur─Ö. Ekologiczne place zabaw dla dzieci ÔÇô geneza
    11. Bartosz Adamiczka - Patrz─ůc na rzek─Ö ÔÇô wroc┼éawski waterfront
    12. Janusz R─Öbielak - Kr├│tka informacja o dzia┼éalno┼Ťci Komisji Architektury i Urbanistyki Oddzia┼éu PAN we Wroc┼éawiu

Artykuły

Ewa ┼üu┼╝yniecka - Dwadzie┼Ťcia lat min─Ö┼éoÔÇŽ

doi:10.5277/arc160201

Trudno uwierzy─ç, ┼╝e min─Ö┼éo dwadzie┼Ťcia lat od podj─Öcia decyzji o utworzeniu pisma naukowego Wydzia┼éu Architektury Politechniki Wroc┼éawskiej. Pomys┼éodawc─ů przedsi─Öwzi─Öcia by┼é ├│wczesny dziekan prof. Stanis┼éaw Me┬şdeksza, kt├│ry w 1996 r. zaproponowa┼é Ewie ┼üu┼╝ynieckiej obj─Öcie funkcji redaktora naczelnego nowo powstaj─ůcego periodyku. Jednocze┼Ťnie powo┼éano rad─Ö naukow─ů pisma w sk┼éadzie: prof. Zbigniew Ba─ç, prof. Edmund Ma┼éachowicz, prof. Tadeusz Zipser i prof. Stanis┼éaw Medeksza. Nast─Öpnie dr Danuta Sowi┼äska ÔÇô redaktorka z Oficyny Wydawniczej Politechniki Wroc┼éawskiej od lat wsp├│┼épracuj─ůca z architektami ÔÇô zgromadzi┼éa wok├│┼é siebie zesp├│┼é odpowiadaj─ůcy za edytorsk─ů stron─Ö przedsi─Öwzi─ÖciaÔÇŽ

Słowa kluczowe:

Pobierz artykuł

Ewa Łużyniecka, Paweł Konczewski - Cellarium z XIII w. w klauzurze dawnego opactwa cysterek w Trzebnicy

doi:10.5277/arc160202

W prezentowanym artykule przedstawiono wyniki bada┼ä architektoniczno-archeologicznych, kt├│re przeprowadzono w 2015 r. w piwnicy z fragmentem cellarium klauzury dawnego opactwa cysterek w Trzebnicy. Po og├│lnym przybli┼╝eniu historii obiektu i stanu bada┼ä, osobno opisano zakres prac architektonicznych i archeologicznych. Ko┼äcow─ů cz─Ö┼Ť─ç artyku┼éu stanowi pr├│ba odtworzenia i datowania przekszta┼éce┼ä cellarium klauzury trzebnickiej. Badany fragment cellarium to pozosta┼éo┼Ť─ç pierwszego budynku klauzury. Jego ┼Ťciana zachodnia by┼éa zarazem cz─Ö┼Ťci─ů elewacji skrzyd┼éa zachodniego, a zachowany do dzi┼Ť fragment pomieszczenia jest jedynym reliktem wn─Ötrza najstarszej klauzury cysterskiego klasztoru trzebnickiego. ┬á┬á┬á Cellarium by┼éo dwunawowym pomieszczeniem przykrytym sklepieniami krzy┼╝owymi wspartymi na ceglanych gurtach i kamiennym s┼éupie. Pe┼éni┼éo funkcj─Ö podr─Öcznego magazynu konwentu cysterek. Zbudowano je prawdopodobnie w latach 1203ÔÇô1214. Pierwsza przebudowa cellarium nast─ůpi┼éa oko┼éo 1706 r. i zwi─ůzana by┼éa z powstaniem wielkiego barokowego budynku klauzury cysterek. W├│wczas z p├│┼énocnej cz─Ö┼Ťci cellarium utworzono ma┼é─ů piwnic─Ö. Zmiana funkcji piwnicy nast─ůpi┼éa oko┼éo 1894 r. po sekularyzacji klasztoru cysterskiego i wi─ůza┼éa si─Ö z pocz─ůtkiem funkcjonowania zgromadzenia si├│str boromeuszek. W├│wczas na parterze kru┼╝ganka p├│┼énocnego urz─ůdzono kaplic─Ö zakonn─ů, a pod ni─ů w piwniczce umieszczono prawdopodobnie kot┼éowni─Ö. Kolejna modernizacja piwnicy nast─ůpi┼éa zapewne oko┼éo 1909 r., gdy utworzono du┼╝─ů kot┼éowni─Ö na wschodzie i w pomieszczeniu zbudowano betonow─ů posadzk─Ö, ma┼éy basen z drena┼╝ami do gromadzenia w├│d gruntowych i wstawiono piec do osuszania wn─Ötrza. W czasach powojennych ubieg┼éego stulecia piwnica z fragmentem cellarium by┼éa podr─Öcznym sk┼éadem konwentu. Jej funkcja uleg┼éa ca┼ékowitej zmianie w 2015 r. po opisywanych badaniach architektoniczno-archeologicznych. Obecnie w jej wn─Ötrzu zorganizowana jest ekspozycja ods┼éoni─Ötych fragment├│w cellarium.

Słowa kluczowe:
  •     cellarium
  •     cysterki
  •     trzebnica
  • Pobierz artyku┼é

    Janusz Nowi┼äski - Lapides vivi, Deus est lux, ecclesia est paradisus ÔÇô ko┼Ťci├│┼é cysterski w ┼Ťredniowieczu no┼Ťnikiem znacze┼ä symbolicznych

    doi:10.5277/arc160203

    Ko┼Ťci├│┼é cysters├│w, ukszta┼étowany w pocz─ůtkowym okresie formowania zakonu, z prostymi rozwi─ůzaniami architektonicznymi i wyposa┼╝eniem, odzwierciedla┼é cystersk─ů duchowo┼Ť─ç i liturgi─Ö ÔÇô jego architektur─Ö i wn─Ötrze kszta┼étowa┼éa zakonna tradycja i obecne w niej tre┼Ťci duchowe. W oparciu o cysterskie ┼║r├│d┼éa, ze szczeg├│lnym wskazaniem na mistyczne tre┼Ťci obecne w nauczaniu ┼Ťw. Bernarda z Clairvaux (zw┼éaszcza w cyklu jego kaza┼ä: In dedicatione ecclesiae), w artykule zosta┼éy zaprezentowane znaczenia symboliczne, kt├│rych wyrazicielem sta┼éy si─Ö architektura i wyposa┼╝enie ┼Ťredniowiecznych ┼Ťwi─ůty┼ä cysterskich. ┬á┬á┬á Liturgia sprawowana przez mnich├│w w tradycji zakonnej cysters├│w by┼éa postrzegana w jedno┼Ťci z liturgi─ů niebia┼äsk─ů, celebrowan─ů przez anio┼é├│w przed tronem Boga. Takie rozumienie liturgii wp┼éyn─Ö┼éo na symboliczn─ů interpretacj─Ö ko┼Ťcio┼éa klasztornego. Ziemska ┼Ťwi─ůtynia, zbudowana z ÔÇ×┼╝ywych kamieniÔÇŁ (lapides vivi) ÔÇô zakonnik├│w, kt├│rzy j─ů u┼Ťwi─Öcaj─ů swoj─ů ┼Ťwi─Öto┼Ťci─ů, stanowi mistyczn─ů jedno┼Ť─ç ze ┼Ťwi─ůtyni─ů Boga w niebie i liturgi─ů niebia┼äsk─ů celebrowan─ů przez anio┼é├│w (officium divinum in conspectu Dei et angelorum). Obecno┼Ť─ç Boga w ko┼Ťciele cysterskim symbolizowa┼éo ┼Ťwiat┼éo s┼éo┼äca, w szczeg├│lny spos├│b obecne w przestrzeni sanctuarium, a kompozycja okien w szczytowej ┼Ťcianie prezbiterium w symboliczny spos├│b wyra┼╝a┼éa prawd─Ö o jedno┼Ťci i troisto┼Ťci os├│b Tr├│jcy ┼Üwi─Ötej. Symbolika ┼Ťwi─ůtyni cysterskiej znalaz┼éa bogaty wyraz w wystroju i wyposa┼╝eniu jej wn─Ötrza interpretowanego jako Raj (ecclesia est Paradisus). Mistyczne i symboliczne znaczenia ko┼Ťcio┼éa klasztornego kszta┼étowa┼éy m.in. sens ideowy i ikonografi─Ö detalu architektonicznego, monumentalnych krucyfiks├│w nad przegrod─ů ch├│ru (arbor vitae), dekoracji stalli (m.in. motyw winnej latoro┼Ťli) oraz nastaw g┼é├│wnych o┼étarzy, ze szczeg├│lnym wskazaniem na nastawy typu relikwiarzowego.

    Słowa kluczowe:
  •     cystersi
  •     ko┼Ťci├│┼é
  •     symbolika
  •     ┼Ťredniowiecze
  •     ┼Ťwiat┼éo
  •     raj
  • Pobierz artyku┼é

    Bogna Ludwig - Miasta i miasteczka o nowo┼╝ytnych formach na Dolnym ┼Ül─ůsku

    doi:10.5277/arc160204

    W artykule przedstawiono i por├│wnano rozwi─ůzania plan├│w miast nowo┼╝ytnych lokowanych na Dolnym ┼Ül─ůsku po wojnie trzydziestoletniej. Pokazano nieliczne rozwi─ůzania urbanistyczne o formach renesansowych i barokowych. Celem by┼éo wyszukanie inspiracji i wzor├│w oraz wskazanie prawdopodobnych na┼Ťladownictw, a tak┼╝e ocena warto┼Ťci projekt├│w urbanistycznych i ich znaczenia dla utrwalania lub zmian wykorzystywanych koncepcji. ┬á┬á┬á Po wojnie trzydziestoletniej obszar Dolnego ┼Ül─ůska mia┼é zorganizowan─ů i stosunkowo kompletn─ů sie─ç osadnicz─ů. Jednym z nielicznych powod├│w zak┼éadania miast by┼éa rozwijaj─ůca si─Ö dziedzina gospodarki ÔÇô wydobycie rud metali. Drugim by┼éy wzgl─Ödy presti┼╝owe. I to w tym wypadku odpowiedni dob├│r form przestrzennych mia┼é du┼╝o wi─Öksze znaczenie. W┼Ťr├│d miast g├│rniczych powsta┼éy dwa o wyra┼║nie renesansowym rozplanowaniu ÔÇô Boles┼éaw├│w (1581) i Z┼éotniki Luba┼äskie (1677). Te miasteczka prezentuj─ů si─Ö typowo dla regionu (Saksonii, Czech, zw┼éaszcza rejonu Sudet├│w) i nale┼╝─ů do p├│┼║niejszych realizacji (cho─ç w ca┼éej Europie stosowanych jeszcze w XVII, a nawet XVIII w.). Ze wzgl─Ödu na sw├│j niewielki rozmiar, podobnie jak inne miasta g├│rnicze regionu, sk┼éadaj─ů si─Ö tylko z obszernego rynku z czterema ulicami i otaczaj─ůcych go pierzei zabudowy. W okresie baroku powsta┼éy nieliczne nowe miasta zak┼éadane przez dworzan austriackich i now─ů szlacht─Ö w celu nobilitacji. Najwa┼╝niejsze inicjatywy urbanistyczne zwi─ůzane s─ů z dzia┼éalno┼Ťci─ů cz┼éonk├│w rodziny ksi─ů┼╝─Öcej Wirtemberg├│w, kt├│rzy urz─ůdzaj─ůc swe nowe rezydencje, dbali o fundacj─Ö lub rozw├│j s─ůsiedniego miasta. Z inicjatywy pierwszego z ksi─ů┼╝─ůt, Sylwiusza Nimroda, za┼éo┼╝ono Dobroszyce (1663). Eleonora Charlotta, wdowa po Sylwiuszu II Fryderyku, przyczyni┼éa si─Ö za┼Ť do powstania barokowej enklawy miejskiej w Twardog├│rze (ok. 1685). ┬á┬á┬á Innym przyk┼éadem miasta o uk┼éadzie barokowym sta┼é si─Ö Brzeg Dolny Dyhrn├│w (1662). Opr├│cz rozwi─ůza┼ä zachowawczych renesansowych w genezie stosowanych w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w przy zak┼éadaniu miast g├│rniczych i rzemie┼Ťlniczych powsta┼éy te┼╝ na Dolnym ┼Ül─ůsku w 2. po┼éowie XVII w. bardzo nowatorskie za┼éo┼╝enia urbanistyczne. Z zestawie┼ä ujawnia si─Ö, ┼╝e projekty zastosowane przy zak┼éadaniu p├│┼énocno┼Ťl─ůskich barokowych miast nale┼╝a┼éy do nurtu awangardowego. Powstawa┼éy r├│wnocze┼Ťnie lub nawet wcze┼Ťniej od wielu analogicznych fundacji z s─ůsiednich teren├│w.

    Słowa kluczowe:
  •     urbanistyka-nowo┼╝ytna
  •     dolny-┼Ťl─ůsk
  •     renesans
  •     barok
  •     wirtembergowie
  • Pobierz artyku┼é

    Katarzyna Foljanty - Przekształcanie zabytkowych dworców i terenów kolejowych w struktury wielofunkcyjne

    doi:10.5277/arc160205

    Dworzec kolejowy odegra┼é znacz─ůc─ů rol─Ö w rozwoju urbanistycznym w XIX i na pocz─ůtku XX w. Po II wojnie ┼Ťwiatowej wiele oryginalnych historycznych struktur zosta┼éo wyburzonych. Kolej ust─ůpi┼éa miejsca samochodom i ogromne terminale kolejowe w centrach miast sta┼éy si─Ö nieu┼╝yteczne i drogie w utrzymaniu. Wraz z pojawieniem si─Ö kolei du┼╝ych pr─Ödko┼Ťci obserwujemy renesans dworc├│w, kt├│re musz─ů by─ç dostosowane do zmieniaj─ůcych si─Ö potrzeb. Przy jednoczesnym planowaniu po┼é─ůcze┼ä kolejowych i budowaniu dworc├│w nast─Öpuje transformacja nieu┼╝ytk├│w kolejowych na nowe funkcje. W niniejszym artykule zaprezentowano i przeanalizowano przyk┼éadowe modernizacje ┼Ťr├│dmiejskich dworc├│w kolejowych i teren├│w do nich przyleg┼éych przeprowadzone w krajach Unii Europejskiej.

    Słowa kluczowe:
  •     dworzec-kolejowy
  •     tereny-kolejowe
  •     megaprojekt
  • Pobierz artyku┼é

    Joanna Majczyk - Projekty profesora Andrzeja Frydeckiego dla wrocławskich szkół wyższych

    doi:10.5277/arc160206

    Andrzej Frydecki (1903ÔÇô1989), architekt i jeden z za┼éo┼╝ycieli Wydzia┼éu Architektury Politechniki Wroc┼éawskiej, rozpocz─ů┼é karier─Ö zawodow─ů pod koniec lat 20. XX w. we Lwowie. W czasie kilkunastoletniej dzia┼éalno┼Ťci zaprojektowa┼é kilkadziesi─ůt dom├│w jedno- i wielorodzinnych, budynki u┼╝yteczno┼Ťci publicznej, ko┼Ťcio┼éy, obiekty kultury i zdrowia. Po wojnie architekt zwi─ůza┼é swoje losy ze stolic─ů Dolnego ┼Ül─ůska, gdzie kszta┼éci┼é nowe kadry in┼╝ynierskie i opracowa┼é wiele projekt├│w, m.in. dla wroc┼éawskich uczelni. W prezentowanym artykule przedstawiono prace Frydeckiego z prze┼éomu lat 40. i 50. XX w. ÔÇô projekty zrealizowane, jak budynek Wydzia┼éu Mechanicznego Politechniki Wroc┼éawskiej wraz z halami laboratoryjno-produkcyjnymi, oraz ma┼éo znane koncepcje, kt├│rych nie urzeczywistniono (domy akademickie na Szczytnikach, plany kampusu Politechniki Wroc┼éawskiej, siedziby wydzia┼é├│w: Elektrycznego i Lotniczego). Wszystkie pokazane budowle zosta┼éy zaprojektowane w stylistyce bliskiej modernizmowi, ich realizacj─Ö uniemo┼╝liwi┼éy zatem wzgl─Ödy ideologiczne, gdy┼╝ w 1949 r. do polskiej architektury wprowadzono now─ů metod─Ö projektow─ů ÔÇô realizm socjalistyczny.

    Słowa kluczowe:
  •     andrzej-frydecki
  •     wroc┼éaw
  •     szko┼éy-wy┼╝sze
  •     politechnika-wroc┼éawska
  • Pobierz artyku┼é

    Halyna Petryshyn, Tetyana Kazantseva - Szkice architektoniczne jako metoda badania stylu i kompozycji zabudowy willowej we Lwowie

    doi:10.5277/arc160207

    W artykule opisano techniki i metody wykonywania szybkich szkic├│w urbanistycznych. Okre┼Ťlono struktur─Ö programu warsztat├│w zgodnie z celami kursu projektowania na Politechnice Lwowskiej. Na podstawie wynik├│w warsztat├│w stworzono usystematyzowany katalog rysunk├│w willi Lwowa, przeanalizowano kompozycyjne i stylistyczne cechy zabudowy willowej oraz wyszczeg├│lniono g┼é├│wne problemy zwi─ůzane z ich ochron─ů konserwatorsk─ů.

    Słowa kluczowe:
  •     warsztaty-szkic├│w-urbanistycznych
  •     zabudowa-willowa
  •     lw├│w
  •     styl
  •     stylistyka
  •     kompozycja
  • Pobierz artyku┼é

    Lubow Smirnowa - Wst─Öpna pr├│ba wykorzystania programu 123D Catch do inwentaryzacji wybranych element├│w architektury opactwa cysterskiego w Rudach

    doi:10.5277/arc160208

    Artyku┼é powsta┼é w wyniku prac w ramach programu ÔÇ×Badania przekszta┼éce┼ä konserwatorskich w architekturze opactw cysterskich na ┼Ül─ůsku przy zastosowaniu nowoczesnych technologii cyfrowychÔÇŁ. Zebrane podczas wyjazdu do pa┼éacu dawnego opata i klasztoru cysterskiego w Rudach Raciborskich materia┼éy inwentaryzacyjne zosta┼éy opracowane przy u┼╝yciu komputerowego oprogramowania 123D Catch. Przedmiotem bada┼ä zosta┼éy elementy wy┼╝ej wymienionego zespo┼éu, m.in. s┼éupek ogrodzenia, elewacja p├│┼énocno-zachodnia zespo┼éu pa┼éacu opackiego oraz elewacje dziedzi┼äca tego┼╝ pa┼éacu. Celem prac jest znalezienie odpowiednich metod fotogrametrycznych, niewymagaj─ůcych specjalistycznego sprz─Ötu oraz sprawdzenie efektywno┼Ťci wybranego z nich pod k─ůtem mo┼╝liwo┼Ťci wykonywania inwentaryzacji. W artykule przedstawiono pozytywne i negatywne wyniki przeprowadzonych pr├│b. Wybrane oprogramowanie wymaga dalszych studi├│w w celu okre┼Ťlenia mo┼╝liwo┼Ťci pe┼énego wykorzystania go w badaniach fotogrametrycznych.

    Słowa kluczowe:
  •     fotogrametria
  •     metody-inwentaryzacji-architektoniczno-konserwatorskiej
  •     123d-catch
  • Pobierz artyku┼é

    Jacek Wiszniowski - Czynniki kszta┼étuj─ůce przestrzenie publiczne

    doi:10.5277/arc160209

    Przestrzenie publiczne z definicji s┼éu┼╝─ů zaspokajaniu spo┼éecznych potrzeb. Przeobra┼╝enia, jakim wsp├│┼écze┼Ťnie podlegaj─ů te miejsca, wp┼éywaj─ů cz─Östo na redukcj─Ö ich podstawowej roli i znaczenia. Degradacja miejsc budowania wsp├│lnoty idzie w parze z dezintegracj─ů spo┼éeczn─ů. Transformacje s─ů wynikiem wp┼éywu wielu czynnik├│w, kt├│rych rozpoznanie pomo┼╝e znale┼║─ç odpowiednie rozwi─ůzania dostosowuj─ůce w┼éa┼Ťciwo┼Ťci przestrzeni publicznych do aktualnych uwarunkowa┼ä spo┼éecznych. Miejsca przeznaczone do integracji mieszka┼äc├│w nale┼╝y rozpatrywa─ç w dw├│ch wymiarach: spo┼éecznym i materialnym. W sferze wsp├│lnotowej miejsca te stanowi─ů g┼é├│wne przestrzenie komunikacji, dlatego nale┼╝y wzi─ů─ç pod uwag─Ö szczeg├│lnie te w┼éa┼Ťciwo┼Ťci fizyczne, kt├│re sprzyjaj─ů spo┼éecznym interakcjom. ┬á┬á┬á Artyku┼é omawia podstawowe problemy, kt├│re wsp├│┼écze┼Ťnie stanowi─ů zagro┼╝enie dla istoty przestrzeni publicznych. Mo┼╝na do nich zaliczy─ç mi─Ödzy innymi: nieodpowiedni─ů lokalizacj─Ö, prywatyzacj─Ö i zabudowywanie teren├│w publicznych, presj─Ö funkcji innych ni┼╝ spo┼éeczne, brak polityki przestrzennej uwzgl─Ödniaj─ůcej spo┼éeczne potrzeby i s┼éabo┼Ť─ç wsp├│lnot lokalnych i ponadlokalnych.

    Słowa kluczowe:
  •     przestrze┼ä-publiczna
  •     planowanie-przestrzenne
  •     psychologia-┼Ťrodowiskowa
  • Pobierz artyku┼é

    Justyna Kleszcz - Edukacja przez natur─Ö. Ekologiczne place zabaw dla dzieci ÔÇô geneza

    doi:10.5277/arc160210

    Ekologiczne place zabaw dla dzieci powsta┼éy jako kolejny etap rozwoju formy zorganizowanej rekreacji dzieci, dost─Öpnych dla og├│┼éu spo┼éecze┼ästwa. Ich geneza wi─ů┼╝e si─Ö z jednej strony z pojawieniem si─Ö i rozwojem poj─Öcia rozwoju zr├│wnowa┼╝onego, rozpropagowania poj─Öcia ekologii i wszelkich idei, w tym zwi─ůzanych z edukacj─ů, bazuj─ůcych na nim. Stwierdzenie jednak, ┼╝e ekologiczne place zabaw wywodz─ů si─Ö tylko i wy┼é─ůcznie z nurtu architektury ÔÇ×ekoÔÇŁ, projektowania ┼Ťwiadomego spo┼éecznie, by┼éoby znacznym sp┼éycaniem problemu. Na powstanie nowej formy plac├│w ekologicznych mia┼éy wp┼éyw do┼Ťwiadczenia znacznie wcze┼Ťniejsze ni┼╝ samo og┼éoszenie konwencji w Rio de Janeiro. Nale┼╝─ů do nich do┼Ťwiadczenia II wojny ┼Ťwiatowej i architektura czas├│w wojennych, lecz r├│wnie┼╝ rozw├│j psychologii poznawczej i ┼Ťwiadomo┼Ť─ç procesu psychologicznego rozwoju cz┼éowieka w ci─ůgu jego ┼╝ycia. ┬á┬á┬á W artykule przedstawiono analiz─Ö aktualnego stanu bada┼ä nad kszta┼étowaniem formalnym i tre┼Ťciowym plac├│w zabaw dla dzieci na ┼Ťwiecie i w Polsce. Ich rozw├│j doprowadzi┼é wsp├│┼écze┼Ťnie do wytworzenia formy ekologicznych plac├│w zabaw. Praca ukazuje r├│wnie┼╝ wiele zjawisk, kt├│re przyczyni┼éy si─Ö do stworzenia pewnych og├│lno┼Ťwiatowych tendencji w formalnym kszta┼étowaniu przestrzeni dla dzieci powi─ůzanych z nurtem projektowania proekologicznego.

    Słowa kluczowe:
  •     fiksacja-funkcjonalna
  •     naturalny-plac-zabaw
  •     edukacyjny-plac-zabaw
  • Pobierz artyku┼é

    Bartosz Adamiczka - Patrz─ůc na rzek─Ö ÔÇô wroc┼éawski waterfront

    doi:10.5277/arc160211

    Prezentowany projekt i przyj─Öte w nim rozwi─ůzania stanowi─ů pretekst do szerszej dyskusji na temat roli rzeki w mie┼Ťcie ÔÇô w przesz┼éo┼Ťci, wsp├│┼écze┼Ťnie oraz w przysz┼éo┼Ťci. W artykule przedstawiono g┼é├│wne za┼éo┼╝enia projektu, kt├│rego celem by┼éo stworzenie koncepcji strategii urbanistycznej umo┼╝liwiaj─ůcej maksymaln─ů interakcj─Ö miasta z rzek─ů, m.in. poprzez elementy projektowanej struktury. Zaprezentowano koncepcj─Ö sieci urbanistycznej obiekt├│w o komplementarnej funkcji oraz szczeg├│┼éowe rozwi─ůzanie jednego z nich ÔÇô od umiejscowienia go w tkance miejskiej po rozwi─ůzanie detalu architektonicznego. Projektowana strategia dzia┼éa─ç ma na zasadzie uk┼éadu krwiono┼Ťnego, gdzie rol─Ö g┼é├│wnych arterii odgrywa─ç ma system dr├│g wodnych. Pozosta┼ée systemy transportu s┼éu┼╝y─ç maj─ů jako elementy uzupe┼éniaj─ůce ÔÇô pozwalaj─ůc na dotarcie do punkt├│w w─Öz┼éowych sieci i kontynuacj─Ö podr├│┼╝y za pomoc─ů transportu wodnego. Projektowane budynki maj─ů pe┼éni─ç funkcj─Ö ÔÇ×spinaczyÔÇŁ miasta z rzek─ů, a ponadto swoistych elektrowni, bazuj─ůcych na odnawialnych ┼║r├│d┼éach energii i zasilaj─ůcych elektryczne ┼Ťrodki transportu ÔÇô rowery, ┼éodzie oraz samochody. W tym celu obiekty wyposa┼╝ono w liczne rozwi─ůzania ekologiczne ÔÇô zar├│wno architektoniczne, jak i instalacyjne.

    Słowa kluczowe:
  •     rzeka
  •     transport
  •     cz┼éowiek
  •     miasto
  •     struktura
  • Pobierz artyku┼é

    Janusz R─Öbielak - Kr├│tka informacja o dzia┼éalno┼Ťci Komisji Architektury i Urbanistyki Oddzia┼éu PAN we Wroc┼éawiu

    doi:10.5277/arc160212

    Praca przedstawia zarys historii dzia┼éalno┼Ťci Komisji Architektury i Urbanistyki od chwili jej utworzenia w 1974 roku do ko┼äca roku 2015. Zaprezentowano sk┼éady osobowe w┼éadz Komisji w poszczeg├│lnych kadencjach oraz podano g┼é├│wne zakresy tematyczne prac badawczych prowadzonych w omawianych okresach. Przedstawiono tematy najwa┼╝niejszych konferencji, sympozj├│w, seminari├│w oraz warsztat├│w naukowych zorganizowanych przez Komisj─Ö oraz podano list─Ö wyk┼éadowc├│w wraz z tematami wyk┼éad├│w wyg┼éoszonych przede wszystkim w ostatniej dekadzie.

    Słowa kluczowe:
  •     komisja-architektury-i-urbanistyki
  •     oddzia┼é-polskiej-akademii-nauk-we-wroc┼éawiu
  •     dzia┼éalno┼Ť─ç-naukowa
  •     wyk┼éad
  • Pobierz artyku┼é