Numer 4(76)/2023

doi:10.37190/arc (doi:10.5277/arc)

Pobierz spis tre艣ci

Spis tre艣ci

Otw贸rz spis tre艣ci

  1. Artyku艂y

    1. Bogna Ludwig - Dach nacz贸艂kowy i czterospadowy z attyk膮 w miastach dolno艣l膮skich w pocz膮tkach panowania pruskiego. Usystematyzowanie przepis贸w przeciwpo偶arowych a forma dach贸w
    2. Katarzyna Woszczenko, Adam Musiuk - Synergia architektury i teologii na przyk艂adzie drewnianych cerkwi wojew贸dztwa podlaskiego z elewacjami w kolorze niebieskim
    3. Piotr Mateusz Ole艣 - Ruch nowoczesny w architekturze sakralnej Wroc艂awia w latach 1912鈥1933
    4. Klara Kantorowicz - Wykorzystanie metod cyfrowych w dokumentacji zabytkowej architektury drewnianej na przyk艂adzie inwentaryzacji ko艣cio艂贸w na pograniczu 艣l膮sko-ma艂opolskim
    5. Przemys艂aw Gaw臋da, Tomasz Wagner, Sebastian Wr贸blewski, Martina Pe艡inkov谩 - Dziedzictwo przemys艂owe i sztuka. Wsp贸艂czesne adaptacje architektury postindustrialnej w wybranych obszarach G贸rnego 艢l膮ska i Zag艂臋bia D膮browskiego
    6. Marta Smekta艂a - Badanie mo偶liwo艣ci dodania balkon贸w do wewn膮trz kwarta艂owej elewacji kamienic we Wroc艂awiu - wyzwania przestrzenne zwi膮zane z przes艂anianiem i do艣wietleniem wn臋trza
    7. Ewa Cisek - Wsp贸艂czesne strategie projektowe integrowania nowych ekosystem贸w miejskich z architektur膮 mieszkaniow膮 w Antwerpii jako przyk艂ad d膮偶enia do osi膮gni臋cia neutralno艣ci klimatycznej
    8. Cansu Iraz Seyrek 艦谋k - Ro艣linna fasada kinetyczna - przegl膮d problematyki
    9. Anna Agata Kantarek - Badanie przejrzysto艣ci pierzei ulicznych w Krakowie
    10. Justyna Kobylarczyk, Dominika Ku艣nierz-Krupa, Marcin Furtak, Marzena Nowak-Oc艂o艅 - Parametryczna ocena jako艣ci 艣rodowiska mieszkaniowego wybranych obszar贸w zamieszkania w ma艂ych miastach wojew贸dztwa podkarpackiego z wykorzystaniem zintegrowanego wska藕nika jako艣ci
    11. Ada Kwiatkowska - Architektura czasu: od ruchomego obrazu do animacji komputerowej
    12. Katarzyna S艂uchocka, Borys Siewczy艅ski, Jan Szot - Synergia w procesie projektowym - wsp贸艂cze艣nie stosowane narz臋dzia w zapisie i realizacji idei projektowej

Artyku艂y

Bogna Ludwig - Dach nacz贸艂kowy i czterospadowy z attyk膮 w miastach dolno艣l膮skich w pocz膮tkach panowania pruskiego. Usystematyzowanie przepis贸w przeciwpo偶arowych a forma dach贸w

doi:10.37190/arc230401

W miastach 艣l膮skich, przede wszystkim z Przedg贸rza Sudeckiego i kotlin sudeckich, w 2. po艂owie XVIII w. zacz臋to powszechnie stosowa膰 dachy nacz贸艂kowe i czterospadowe. Wraz z nimi pojawi艂y si臋 p贸藕nobarokowe zwie艅czenia kamienic. Po艂膮czy艂y dekoracj臋 niskiego szczytu nacz贸艂kowego, czasem nazywanego p贸艂szczytem, lub lukarn ze 艣ciank膮 przes艂aniaj膮c膮 dach ca艂ej budowli. W ca艂o艣ci struktura ta tworzy艂a rozbudowan膮 attyk臋. Celem autorki by艂o wykazanie, 偶e zar贸wno upowszechnianie si臋 dach贸w takich kszta艂t贸w, jak i form attyk wynika艂o z dostosowania upodoba艅 i potrzeb mieszka艅c贸w miast do obowi膮zuj膮cych przepis贸w. Przepisy miejskie, a nast臋pnie pa艅stwowe dotycz膮ce budowy dom贸w, zw艂aszcza ich zadasze艅 wynika艂y przede wszystkim z regulacji przeciwpo偶arowych. W wyniku przeprowadzonych bada艅 przedstawiono proces formu艂owania zarz膮dze艅 odnosz膮cych si臋 do kszta艂tu dach贸w, materia艂贸w pokry膰 i otaczaj膮cych je mur贸w ogniowych. Analiza zachowanych zabytk贸w i przekaz贸w ikonograficznych obrazuj膮cych wznoszone po wprowadzaniu kolejnych przepis贸w dachy i zwie艅czenia kamienic pozwoli艂a prze艣ledzi膰 sposoby ich wdra偶ania. Nakaz obni偶ania szczyt贸w, opr贸cz wznoszenia niskich dach贸w, zaowocowa艂 kompromisem w postaci konstruowania dach贸w mansardowych i skracania wysoko艣ci szczyt贸w poprzez wprowadzanie nacz贸艂k贸w. Regulacje dotycz膮ce sposobu wznoszenia i wysoko艣ci mur贸w ogniowych wp艂yn臋艂y na spos贸b projektowania szczyt贸w kamienic i rozpowszechnienie formy attyki.

S艂owa kluczowe:
  •     dolny 艣l膮sk
  •     barok
  •     attyka
  •     dach nacz贸艂kowy
  •     mury ogniowe
  • Pobierz artyku艂

    Katarzyna Woszczenko, Adam Musiuk - Synergia architektury i teologii na przyk艂adzie drewnianych cerkwi wojew贸dztwa podlaskiego z elewacjami w kolorze niebieskim

    doi:10.37190/arc230402

    W artykule zaprezentowano wyniki bada艅 dotycz膮ce znaczenia synergii teologii i estetyki architektury niebieskich cerkwi prawos艂awnych wojew贸dztwa podlaskiego. Badania zosta艂y przeprowadzone z wykorzystaniem 藕r贸de艂 r臋kopi艣miennych, literatury przedmiotu, komunikat贸w prywatnych i 藕r贸de艂 internetowych. Przeprowadzono tak偶e inwentaryzacje fotograficzne opracowywanych obiekt贸w sakralnych. Na terenie wojew贸dztwa podlaskiego wyst臋puje najwi臋ksza liczba cerkwi prawos艂awnych w Polsce. Ze wzgl臋du na dobr膮 dost臋pno艣膰 drewna tereny te s膮 kojarzone z budownictwem drewnianym. Cech膮 charakterystyczn膮 drewnianych 艣wi膮ty艅 prawos艂awnych znajduj膮cych si臋 na analizowanym obszarze jest r贸偶nobarwne wyko艅czenie ich elewacji. Kolory maj膮 bogat膮 symbolik臋 teologiczn膮 widoczn膮 szczeg贸lnie na ikonach. B艂臋kit jest cz臋sto kojarzony z Bogurodzic膮, ale te偶 uniwersalnie z bosko艣ci膮. Opracowaniem obj臋to 17 cerkwi parafialnych maj膮cych obecnie elewacje w kolorze niebieskim w miejscowo艣ciach: Augustowo, Bielsk Podlaski, Dubicze Cerkiewne, Koterka, Ko偶any, Narew, Pasynki, Ploski, Puch艂y, Podbiele, Rajsk, Rogacze, Saki, Stary Kornin, Suwa艂ki, Szczyty-Dzi臋cio艂owo, Werstok oraz cztery obiekty z niebiesk膮 elewacj膮 w przesz艂o艣ci 鈥 w Kuraszewie, Maleszach, Milejczycach i Orzeszkowie. 艢wi膮tynie zosta艂y opisane pod wzgl臋dem daty budowy oraz koloru wyko艅czenia elewacji. Przewa偶aj膮ca cz臋艣膰 obiekt贸w jest orientowana, ma widoczny z zewn膮trz tr贸jpodzia艂 wn臋trza oraz zosta艂a wybudowana w konstrukcji zr臋bowej. Wyj膮tki od tych regu艂 zosta艂y uj臋te w tek艣cie. Badania wykaza艂y powi膮zanie niebieskiego koloru elewacji z Matk膮 Bo偶膮 i symbolik膮 teologiczn膮. W przypadku projektowania nowych 艣wi膮ty艅 nale偶y wzi膮膰 pod uwag臋 zastosowanie niebieskiego koloru zgodnie z przyj臋t膮 w Ko艣ciele symbolik膮 i tradycj膮 panuj膮c膮 na danym terenie.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura
  •     cerkiew prawos艂awna
  •     niebieski
  •     teologia
  •     symbolika
  • Pobierz artyku艂

    Piotr Mateusz Ole艣 - Ruch nowoczesny w architekturze sakralnej Wroc艂awia w latach 1912鈥1933

    doi:10.37190/arc230403

    Tematem artyku艂u jest ruch nowoczesny w architekturze sakralnej Wroc艂awia w latach 1912鈥1933. W tek艣cie, kt贸ry stanowi przyczynek do bada艅 nad problematyk膮 architektury sakralnej powsta艂ej w stolicy Dolnego 艢l膮ska w latach 1900鈥1933, przytoczone zosta艂y przyk艂ady pi臋ciu budowli 鈥 powsta艂ych i projektowanych. W艣r贸d nich znalaz艂y si臋 zar贸wno budowle katolickie, jak i protestanckie 鈥 projekty krematorium i kaplica cmentarna na Osobowicach Maxa Berga, katolicki ko艣ci贸艂 艣w. Rodziny Kurta Langera, ewangelicki ko艣ci贸艂 Pami臋ci Gustawa Adolfa projektu Alberta Kemptera oraz wybitny, cho膰 niezrealizowany projekt konkursowy dla tego ko艣cio艂a autorstwa Hansa Scharouna i Adolfa Radinga. Budowle te charakteryzuje stylistyczna i funkcjonalna r贸偶norodno艣膰. Tekst pozwala dostrzec rozw贸j ruchu nowoczesnego w tw贸rczo艣ci wroc艂awskich architekt贸w pocz膮wszy od radykalnie awangardowych wizji Maxa Berga i Oskara Kokoschki pracuj膮cych wsp贸lnie nad projektem krematorium, przez klasycznie modernistyczny charakter zrealizowanego dla S臋polna ko艣cio艂a 艣w. Rodziny, po funkcjonalistyczny ch艂odny w stylu zrealizowany przez Alberta Kemptera ko艣ci贸艂 Pami臋ci Gustawa Adolfa i wreszcie wyprzedzaj膮cy epok臋, wyra藕nie niemieszcz膮cy si臋 w kategoriach konserwatywnej architektury sakralnej konkursowy projekt Scharouna i Radinga dla tego samego ko艣cio艂a. Nowoczesno艣膰, podobnie jak awangarda, jako zjawisko niejednorodne ujawnia si臋 na wielu poziomach 鈥 od idei, przez konstrukcj臋 po funkcjonalno艣膰. Analiza budowli om贸wionych na podstawie aktualnego stanu bada艅 i kwerendy archiwalnej obejmuj膮cej zachowane projekty i materia艂y prasowe dowodzi, 偶e stolica Prowincji 艢l膮skiej nie tylko nie pozostawa艂a na rubie偶ach rodz膮cej si臋 awangardy, ale si艂ami tutejszego 艣rodowiska artystycznego skupionego mi臋dzy innymi wok贸艂 Kr贸lewskiej Akademii Sztuki i Rzemios艂a Artystycznego, aktywnie j膮 wsp贸艂tworzy艂a, w艂膮czaj膮c powsta艂膮 tutaj architektur臋 kultow膮 w ramy niezwykle dynamicznie rozwijaj膮cego si臋 w贸wczas ruchu nowoczesnego.

    S艂owa kluczowe:
  •     wroc艂aw
  •     architektura sakralna
  •     modernizm
  • Pobierz artyku艂

    Klara Kantorowicz - Wykorzystanie metod cyfrowych w dokumentacji zabytkowej architektury drewnianej na przyk艂adzie inwentaryzacji ko艣cio艂贸w na pograniczu 艣l膮sko-ma艂opolskim

    doi:10.37190/arc230404

    Zabytkowe obiekty architektury drewnianej jako dziedzictwo szczeg贸lnie nara偶one na zniszczenia wymagaj膮 szczeg贸艂owej dokumentacji architektonicznej. Inwentaryzacje pomiarowo-rysunkowe ko艣cio艂贸w drewnianych na terenie Polski wykonywane by艂y od ko艅ca XIX w. Cyfrowe metody dokumentacji zabytk贸w, staj膮c si臋 coraz popularniejsze i szerzej dost臋pne, zast臋puj膮 pomiary wykonywane metodami tradycyjnymi, r贸wnie偶 w zabytkowych obiektach drewnianych. Na przyk艂adzie inwentaryzacji pi臋ciu zabytkowych ko艣cio艂贸w drewnianych z pogranicza 艣l膮sko-ma艂opolskiego, wykonanych w 2022 r. za pomoc膮 skanowania laserowego i fotogrametrii cyfrowej, przeprowadzona zosta艂a analiza por贸wnawcza z dokumentacj膮 historyczn膮 w celu uwypuklenia korzy艣ci, ale jednocze艣nie mo偶liwych brak贸w czy b艂臋d贸w wynikaj膮cych z zastosowania nowoczesnych technik pomiarowych w dokumentacji obiekt贸w drewnianych. Niew膮tpliwie wykorzystanie metod cyfrowych pozwala na przyspieszenie procesu dokumentacji, a tak偶e pozwala na bardzo precyzyjne odwzorowanie geometrii obiektu. Tr贸jwymiarowe dokumentacje stanowi膮 zdecydowanie pe艂niejsze zobrazowanie obiektu, nie ograniczaj膮c si臋 tylko do zadanych rzut贸w i przekroj贸w jak w tradycyjnej inwentaryzacji. Ich zalet膮 s膮 tak偶e mo偶liwo艣ci wizualizacyjne 鈥 wykorzystania pomiar贸w jako modeli do analiz przestrzennych czy te偶 w celach czysto popularyzatorskich. Wyzwanie wci膮偶 stanowi z艂o偶ona struktura konstrukcyjno-budowlana obiekt贸w drewnianych, kt贸ra powinna zosta膰 odzwierciedlona na inwentaryzacji architektonicznej. Dlatego te偶 inwentaryzator zobowi膮zany jest do wnikliwego rozpoznania struktury obiektu 鈥 szczeg贸lnie w miejscach, kt贸re pozostaj膮 niedost臋pne dla skaner贸w.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura sakralna
  •     architektura drewniana
  •     inwentaryzacja zabytku
  •     skanowanie laserowe
  •     fotogrametria
  •     dokumentacja 3d
  • Pobierz artyku艂

    Przemys艂aw Gaw臋da, Tomasz Wagner, Sebastian Wr贸blewski, Martina Pe艡inkov谩 - Dziedzictwo przemys艂owe i sztuka. Wsp贸艂czesne adaptacje architektury postindustrialnej w wybranych obszarach G贸rnego 艢l膮ska i Zag艂臋bia D膮browskiego

    doi:10.37190/arc230405

    Podstawowym celem autor贸w artyku艂u jest prezentacja ostatnich projekt贸w architektonicznych i realizacji w zakresie adaptacji dziedzictwa postindustrialnego do nowych funkcji oraz ocena mo偶liwo艣ci wykorzystania unikalnego po艂膮czenia architektury przemys艂owej i sztuki na terenie s膮siaduj膮cych i powi膮zanych kulturowo ze sob膮 region贸w G贸rnego 艢l膮ska i Zag艂臋bia D膮browskiego. Badania komparatystyczne i analizy zosta艂y ograniczone do obiekt贸w i zespo艂贸w poprzemys艂owych powsta艂ych od ko艅ca wieku XIX do 1. po艂owy XX stulecia, oraz skupia艂y si臋 wy艂膮cznie na renowacjach i adaptacjach tej偶e architektury do nowych funkcji zwi膮zanych ze sztuk膮: muze贸w, galerii i centr贸w kultury prezentuj膮cych sztuk臋. Poprzemys艂owe dziedzictwo architektoniczne z jego unikatowymi rozwi膮zaniami przestrzennymi, mo偶liwo艣ciami o艣wietlenia, wyj膮tkowym detalem architektonicznym czy nawet infrastruktur膮, na kt贸r膮 sk艂adaj膮 si臋 maszyny i rozwi膮zania techniczne s艂u偶y jako interesuj膮ca przestrze艅 do prezentacji wsp贸艂czesnej sztuki i dzia艂alno艣ci kulturowej. W artykulu zaprezentowano podobie艅stwa i r贸偶nice w zakresie analizowanych adaptacji architektonicznych dziedzictwa postindustrialnego w omawianych regionach w Czechach i Polsce.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura
  •     przemys艂
  •     dziedzictwo
  •     adaptacja
  •     sztuka
  • Pobierz artyku艂

    Marta Smekta艂a - Badanie mo偶liwo艣ci dodania balkon贸w do wewn膮trz kwarta艂owej elewacji kamienic we Wroc艂awiu - wyzwania przestrzenne zwi膮zane z przes艂anianiem i do艣wietleniem wn臋trza

    doi:10.37190/arc230406

    Spodziewana intensyfikacja termomodernizacji wynikaj膮ca z wymog贸w Unii Europejskiej dotycz膮cych ograniczenia emisji CO2 jest okazj膮 do podj臋cia refleksji nad potencja艂em dostosowania lokali mieszkalnych w kamienicach do aktualnych potrzeb i oczekiwa艅 u偶ytkownik贸w. Jednym z element贸w architektonicznych wp艂ywaj膮cych pozytywnie na jako艣膰 przestrzeni mieszkalnej jest dost臋p do dobrze zaprojektowanej prywatnej przestrzeni zewn臋trznej takiej jak np. balkon. Kwarta艂owa zabudowa kamienic potencjalnie umo偶liwia dostawienie zewn臋trznych balkon贸w do tylnych elewacji. Niemniej dzia艂ania takie nie s膮 podejmowane ze wzgl臋du na liczne ograniczenia m.in. przestrzenne zwi膮zane z nieregularn膮 lini膮 zabudowy wn臋trz kwarta艂贸w. Celem badania jest wskazanie, na przyk艂adzie Wroc艂awia, jakie warunki przestrzenne musz膮 by膰 spe艂nione, aby umo偶liwi膰 dostawienie balkon贸w do podw贸rkowej elewacji kamienic w ramach polskich przepis贸w prawa budowlanego. W artykule skupiono si臋 na przepisach dotycz膮cych przes艂aniania i zacieniania budynk贸w oraz na wp艂ywie dostawienia balkon贸w na do艣wietlenie mieszka艅 艣wiat艂em dziennym. Badania przeprowadzono na podstawie analizy warunk贸w technicznych pod wzgl臋dem minimalnych odleg艂o艣ci wynikaj膮cych z zacieniania i przes艂aniania budynk贸w, analiz urbanistycznych systematyzuj膮cych typologi臋 linii zabudowy elewacji kamienic wewn膮trz kwarta艂u oraz komputerowych symulacji pomiaru Daylight Factor i nat臋偶enia 艣wiat艂a dziennego pokazuj膮cych wp艂yw dostawienia balkonu na zacienianie mieszkania. Rezultatem jest zestawienie typologii sytuacji w kwarta艂ach kamienic, gdzie dobudowanie by艂oby utrudnione lub niemo偶liwe, ze wskazaniem wymaganych minimalnych odleg艂o艣ci, oraz przedstawienie wp艂ywu dostawienia balkonu na do艣wietlenie mieszkania w zale偶no艣ci od kierunk贸w 艣wiata i formy balkonu. Badania potwierdzaj膮, 偶e polskie warunki techniczne nie s膮 wystarczaj膮cym narz臋dziem do zapewnienia odpowiedniego poziomu 艣wiat艂a dziennego. Symulacje przeprowadzone na przyk艂adach wykaza艂y, 偶e dodanie balkonu do po艂udniowej, zachodniej i wschodniej elewacji nie zani偶a 艣redniego poziomu nat臋偶enia 艣wiat艂a poni偶ej poziomu 300 luks贸w, kt贸ry jest uwa偶any za minimalny. Ponadto balkon mo偶e niwelowa膰 poziom nat臋偶enia 艣wiat艂a powy偶ej 3000 luks贸w, kt贸ry mo偶e wywo艂a膰 niechciany efekt ol艣nienia. Wymagana jest dalsza analiza bior膮ca pod uwag臋 polskie wymogi nas艂onecznienia oraz badania maj膮ce na celu okre艣lenie odpowiedniego projektu balkon贸w, kt贸ry wspomo偶e adaptacj臋 mieszka艅 do p贸r roku

    S艂owa kluczowe:
  •     balkon
  •     艣wiat艂o dzienne
  •     adaptacja zabytkowej architektury
  • Pobierz artyku艂

    Ewa Cisek - Wsp贸艂czesne strategie projektowe integrowania nowych ekosystem贸w miejskich z architektur膮 mieszkaniow膮 w Antwerpii jako przyk艂ad d膮偶enia do osi膮gni臋cia neutralno艣ci klimatycznej

    doi:10.37190/arc230407

    W artykule poruszono problematyk臋 celowych strategii projektowych wdra偶anych w ostatnich latach w Belgii, w Antwerpii, maj膮cych s艂u偶y膰 zmniejszeniu efektu miejskiej wyspy ciep艂a i poprawie jako艣ci powietrza w mie艣cie. Warsztatow膮 metod膮 badawcz膮 sta艂y si臋 studia literaturowe i studia przypadk贸w (analiza teorii i praktyki) wsparte metod膮 in situ 鈥 wizjami lokalnymi w terenie. Kryterium zbierania danych, systematyzacji zagadnie艅 oraz dokonywania ich syntezy uzale偶niono od interdyscyplinarnego uj臋cia tematu i otwarto艣ci idei. Implementacja teren贸w zielonych w formie dzikich ekosystem贸w na zespolonych dachach i tarasach kompleks贸w mieszkaniowych (np. Palazzo Verde w Antwerpii, arch. Stefano Boeri) oraz park贸w edukacji ekologicznej powstaj膮cych na miejskich terenach rewitalizowanych (np. Hobokense w Antwerpii i powi膮zane z nim osiedla mieszkaniowe Polderstadt i Groen Zuid, arch. Binst Architects) wpisuj膮 si臋 w dzia艂ania zmierzaj膮ce do zwi臋kszenia jako艣ciowej porowato艣ci tkanki miejskiej, a tym samym powierzchni biologicznie czynnej i skutecznej retencji wody deszczowej. Te nowe ekosystemy miejskie oparte na gatunkach rodzimych ro艣lin i nowych wsp贸艂egzystuj膮cych z nimi w pe艂nej synergii sprzyjaj膮 zwi臋kszeniu lokalnej bior贸偶norodno艣ci, ekoedukacji mieszka艅c贸w i kreowaniu architektury jako formy sztuki po艂膮czonej z biologi膮. Sytuowanie na styku z nowymi ekosystemami miejskimi ekoarchitektury mieszkaniowej z terenami upraw miejskich oraz mo偶liwo艣ci膮 hodowli i wypasu ma艂ych zwierz膮t lub organizacj膮 pasiek dla pszcz贸艂 wspiera zachowanie funkcji rolniczych w miastach i ma艂ej gastronomii, nastawionej na promocj臋 lokalnych produkt贸w, wytwarzanych na miejscu. Strategie te wpisuj膮 si臋 w polityk臋 proklimatyczn膮 miasta jako skuteczne, oddolne dzia艂ania zmierzaj膮ce do uzyskania efektu globalnego 鈥 neutralno艣ci klimatycznej naszej planety.

    S艂owa kluczowe:
  •     architektura bioklimatyczna
  •     park edukacji ekologicznej
  •     ekologia g艂臋boka
  •     wertykalny las
  • Pobierz artyku艂

    Cansu Iraz Seyrek 艦谋k - Ro艣linna fasada kinetyczna - przegl膮d problematyki

    doi:10.37190/arc230408

    Pionowe zielone fasady i fasady kinetyczne to przyjazne dla 艣rodowiska i energooszcz臋dne technologie budowlane, kt贸re zyska艂y popularno艣膰 w ostatnich latach. Ro艣linne fasady kinetyczne s膮 stosunkowo now膮 koncepcj膮 elewacji, kt贸ra mo偶e 艂膮czy膰 pozytywne cechy tych dw贸ch system贸w, podczas gdy badania nad nimi s膮 ograniczone. Celem niniejszego badania by艂a identyfikacja nowych mo偶liwo艣ci i najbardziej obiecuj膮cych koncepcji wegetacyjnych fasad kinetycznych pod wzgl臋dem zr贸wnowa偶enia 艣rodowiskowego i komfortu u偶ytkownika. W niniejszym artykule przeanalizowano technologie i trendy projektowe opracowane w ostatniej dekadzie dla pionowych system贸w zielonych fasad i fasad kinetycznych poprzez przegl膮d literatury, a nast臋pnie analiz臋 por贸wnawcz膮. Na podstawie wynik贸w analizy por贸wnawczej pionowych zielonych fasad i fasad kinetycznych autorka om贸wi艂a ich potencjalne wady w celu wyboru optymalnych rozwi膮za艅. We wnioskach przedstawiono nie tylko g艂贸wne walory ro艣linnych fasad kinetycznych, takie jak efektywno艣膰 energetyczna, kontrola 艣wiat艂a dziennego i poprawa jako艣ci powietrza na zewn膮trz, ale tak偶e dodatkowe potencjalne korzy艣ci p艂yn膮ce z ich zastosowania, takie jak wytwarzanie energii, zbieranie wody deszczowej i sekwestracja dwutlenku w臋gla

    S艂owa kluczowe:
  •     pionowe zielone fasady
  •     fasady kinetyczne
  •     fasady kinetyczne z ro艣linno艣ci膮
  • Pobierz artyku艂

    Anna Agata Kantarek - Badanie przejrzysto艣ci pierzei ulicznych w Krakowie

    doi:10.37190/arc230409

    R贸偶ne rodzaje aktywno艣ci w parterach budynk贸w definiuj膮cych przestrze艅 ulicy odgrywaj膮 kluczow膮 rol臋 zar贸wno w tradycyjnej, jak i wsp贸艂czesnej strefie publicznej. Zapewniaj膮 relacj臋 do wewn膮trz i na zewn膮trz oraz przyczyniaj膮 si臋 zar贸wno do o偶ywienia ulicy, jak i do poczucia bezpiecze艅stwa. Przejrzysto艣膰 pierzei ma zatem kluczowe znaczenie dla relacji mi臋dzy otwart膮 przestrzeni膮 publiczn膮 a funkcjami wewn臋trznymi na kraw臋dzi ulicy, a tak偶e dla tworzenia i utrzymywania 偶ywotnej domeny publicznej. W niniejszym artykule podsumowano wyniki badania przejrzysto艣ci pierzei ulicznych w przestrzeni publicznej na przyk艂adzie wybranych ci膮g贸w ulic w Krakowie. W badaniu dokonano pomiaru transparentno艣ci front贸w budynk贸w w dw贸ch radialnych ci膮gach ulic wychodz膮cych ze 艣cis艂ego centrum Krakowa, wykorzystuj膮c inwentaryzacj臋 witryn sklepowych w dw贸ch kategoriach 鈥 stopnia transparentno艣ci witryn oraz przeznaczenia lokali. Badania ukazuj膮 podstawowe cechy przejrzysto艣ci pierzei ulicznej i preferencje funkcjonalne r贸偶nych jej rodzaj贸w.

    S艂owa kluczowe:
  •     przejrzysto艣膰 pierzei ulicznych
  •     przestrze艅 publiczna
  •     krajobraz ulicy
  •     projektowanie urbanistyczne
  •     krak贸w
  • Pobierz artyku艂

    Justyna Kobylarczyk, Dominika Ku艣nierz-Krupa, Marcin Furtak, Marzena Nowak-Oc艂o艅 - Parametryczna ocena jako艣ci 艣rodowiska mieszkaniowego wybranych obszar贸w zamieszkania w ma艂ych miastach wojew贸dztwa podkarpackiego z wykorzystaniem zintegrowanego wska藕nika jako艣ci

    doi:10.37190/arc230410

    W artykule przedstawiono problematyk臋 zwi膮zan膮 z metod膮 oceny jako艣ci 艣rodowiska zamieszkania wykorzystuj膮c膮 zdefiniowany i sprawdzony przez autor贸w zintegrowany wska藕nik jako艣ci (ZWJ). Metoda ta stanowi uzupe艂nienie dotychczas stosowanych metod 鈥 opisowej lub/i parametrycznej. Obydwie metody nie s膮 w pe艂ni skuteczne w diagnozie por贸wnawczej obszar贸w ze wskazaniem, kt贸ry z nich zapewnia wy偶sz膮 jako艣膰. Wynika to mi臋dzy innymi z r贸偶nej wagi poszczeg贸lnych czynnik贸w podlegaj膮cych ocenie, a sk艂adaj膮cych si臋 na jedn膮 ocen臋 ko艅cow膮 (wynikow膮). Celem pracy jest wykazanie, 偶e przy wykorzystaniu jednego wska藕nika por贸wnawczego, zdefiniowanego przez autor贸w jako ZWJ, mo偶liwe jest uzyskanie zobiektywizowanej oceny uwzgl臋dniaj膮cej oceny parametryczne wszystkich analizowanych czynnik贸w z odpowiednimi wagami. Dzi臋ki temu por贸wnanie wynik贸w oceny jako艣ci r贸偶nych obszar贸w mieszkaniowych jest jednoznaczne. Wi臋ksza warto艣膰 ZWJ oznacza wy偶sz膮 jako艣膰 艣rodowiska zamieszkania. Wska藕nik ten pozwala w wi臋kszym stopniu oceni膰 jako艣膰 艣rodowiska zamieszkania cz艂owieka ni偶 w przypadku oceny opisowej i oceny parametrycznej oddzielnej dla ka偶dego czynnika. Z tego powodu przedstawiona w pracy metoda poza warto艣ci膮 naukow膮 ma te偶 warto艣膰 praktyczn膮 鈥 u艂atwia jednoznaczne wnioskowanie i w konsekwencji d膮偶enie do poprawy warunk贸w zamieszkania, co ma niepodwa偶alny wp艂yw na dalsze badania w zakresie omawianej tematyki

    S艂owa kluczowe:
  •     jako艣膰 艣rodowiska mieszkaniowego
  •     ocena parametryczna
  •     zintegrowany wska藕nik jako艣ci
  •     metoda badawcza
  • Pobierz artyku艂

    Ada Kwiatkowska - Architektura czasu: od ruchomego obrazu do animacji komputerowej

    doi:10.37190/arc230411

    Architektura ery cyfrowej, eksploruj膮ca wymiar czasu, nawi膮zuje do koncepcji sztuki tzw. time-based art. Wsp贸艂czesne technologie komputerowe pozwalaj膮 na symulacj臋 zmienno艣ci form architektonicznych i ich percepcji w powi膮zaniu z ruchem obserwatora w przestrzeni oraz tworzenie dynamicznych struktur przestrzennych dzi臋ki zastosowaniu inteligentnych materia艂贸w i technologii w architekturze. Celem bada艅 by艂o okre艣lenie wp艂ywu koncepcji czasu na kszta艂towanie form architektonicznych oraz kierunk贸w rozwoju form architektonicznych wyznaczonych przez technologie odkryte podczas rewolucji przemys艂owej i informacyjnej (techniki filmowe, wizualizacje komputerowe, symulacje, animacje). Na podstawie strukturalnej analizy dynamicznych relacji mi臋dzy obserwatorem, obiektem architektonicznym a kontekstem, oraz por贸wnawczej i krytycznej analizy wsp贸艂czesnych trend贸w wyr贸偶niono r贸偶ne typy architektury czasu. Typy te s膮 pochodnymi ekspresji czasu w tr贸jwymiarowej przestrzeni oraz za艂o偶e艅 zwi膮zanych ze stopniem zmienno艣ci i dynamiki struktur przestrzennych (formy kinestetyczne, kinematyczne i kinetyczne) i zale偶膮 od narz臋dzi ekspresji u偶ytych w tworzeniu i symulacji zmienno艣ci form. Animacja komputerowa jest nie tylko narz臋dziem, ale te偶 sposobem my艣lenia o formie architektonicznej jako obiekcie zanurzonym w czaso颅przestrzeni, dlatego b臋dzie wp艂ywa膰 na spos贸b projektowania, a tak偶e przyczyni si臋 do pojawienia si臋 nowej generacji form w najbli偶szej przysz艂o艣ci. Time-based architecture oparta na wymiarze czasu architektura epoki informacji b臋dzie eksplorowa艂a ide臋 architektury streamingu

    S艂owa kluczowe:
  •     kinematyka
  •     kinetyka
  •     forma architektoniczna
  •     kinestezja
  •     symulacje czasoprzestrzenne
  • Pobierz artyku艂

    Katarzyna S艂uchocka, Borys Siewczy艅ski, Jan Szot - Synergia w procesie projektowym - wsp贸艂cze艣nie stosowane narz臋dzia w zapisie i realizacji idei projektowej

    doi:10.37190/arc230412

    W artykule poruszono problem wykorzystania manualnego zapisu graficznego oraz zapisu multimedialnego w procesie percepcji przestrzeni architektonicznych, celem poszukiwania narz臋dzi mog膮cych zoptymalizowa膰 procesy projektowania architektury i urbanistyki. W materiale odniesiono si臋 do bada艅 prowadzonych metod膮 analizy por贸wnawczej, indywidualnych przypadk贸w (case study) z u偶yciem metody heurystycznej. Analizie poddano wybrane zestawy interpretacji graficznej, rysunkowej i malarskiej oraz zapis贸w o charakterze 艣cie偶ek filmowych, chc膮c oceni膰 warto艣膰 merytoryczn膮 stosowanej metody przy okre艣laniu charakteru danej przestrzeni i stopnia jej rozpoznania. R贸wnoleg艂e stosowanie obu narz臋dzi przyczyni艂o si臋 do poszerzenia pola badawczego i pog艂臋bienia diagnozy rozpoznawanych przestrzeni. Podj臋te badania wykaza艂y celowo艣膰 komplementarnego wykorzystywania metod poznawczych opieraj膮cych si臋 na wzajemnym transferze rysunku i technik multimedialnych, mog膮cych stanowi膰 skuteczne narz臋dzie optymalizacji w pracy tw贸rczej i projektowej. Dualistyczny spos贸b podej艣cia do zagadnienia da艂 potwierdzenie, 偶e synergia dzia艂ania skutkowa膰 mo偶e poszerzon膮 analiz膮 przestrzeni, rozwojem wyobra藕ni i umiej臋tno艣ci pos艂ugiwania si臋 nowymi 艣rodkami wyrazu, w konsekwencji interesuj膮cymi w formie artykulacjami plastycznymi oraz multimedialnymi.

    S艂owa kluczowe:
  •     zapis graficzny
  •     multimedia
  •     synergia projektowa
  • Pobierz artyku艂